Reuters/Ipsos araştırmasına göre ABD’de halkın yüzde 78’i, gelirleri aşan yaşam maliyeti artışlarından Başkan Donald Trump’ın politikalarını sorumlu tutuyor.
Hayat pahalılığı iki partinin de önceliği
Ülke genelinde çevrim içi gerçekleştirilen ankete 4 bin 506 yetişkin katıldı. Cumhuriyetçi ve Demokrat seçmenlerin büyük bölümü, Kongre ara seçimleri öncesinde geçim maliyetlerini en önemli sorun olarak değerlendiriyor.
Cumhuriyetçilerin yüzde 57’si harcamaların maaşlardan daha hızlı arttığını söyledi. Tüm katılımcılar arasındaki oran ise yaklaşık üçte iki oldu. Bulgular, Trump’ın gümrük vergileri, İran ile savaş ve diğer politikalarının, 2024 seçim kampanyasında enflasyonu “ilk günden” düşürme vaadiyle örtüşmediğine işaret etti.
Pazartesi günü tamamlanan araştırmada genel hata payı yüzde 2, parti tabanlarındaki hata payı ise yüzde 3 olarak açıklandı.
Enflasyon ve faiz oranları yükseliyor
Fiyat artışları karşısında ABD Merkez Bankası (Fed) faiz artırımlarına gitti. Washington yönetimi, yükselişin İran savaşının ardından artan küresel enerji maliyetleri ve uygulanan sert ithalat vergileri gibi çeşitli nedenlerden kaynaklandığını savunuyor.
Ekonomi ve savaşla ilgili kaygılar, Trump’ın kamuoyu desteğini tarihi dip seviyelere indirirken, 3 Kasım’da yapılacak ve Kongre’nin kontrolunu belirleyecek ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçilere yönelik desteği de zayıflatıyor.
Trump’ın ekonomi yönetimini onaylamayanların oranı Cumhuriyetçilerde yaklaşık dörtte bir, bağımsızlarda yüzde 63, Demokratlarda ise yüzde 92 oldu. Enflasyona ilişkin memnuniyetsizlik genel katılımcılarda yüzde 68’e, Cumhuriyetçilerde yüzde 40’a ulaştı.
Benzin ve konut kredisi maliyetleri arttı
ABD’de benzinin galon fiyatı geçen yıl 3,11 dolardan son ölçümde 4,36 dolara yükseldi. Tarım eyaletleri arasında Kansas’ı da etkileyen dizel fiyatları ise rekor artışla 6,28 dolara çıktı.
30 yıllık konut kredisi faiz oranı yüzde 7,5’e ulaşarak altı yıl önceki seviyenin iki katına çıktı.
65 yaşındaki emekli banka denetçisi Jeffrey Talley, İran savaşı ve yükselen benzin fiyatları nedeniyle hayal kırıklığı yaşadığını belirtti. Talley, Beyaz Saray’ı dengeleyecek bir adaya oy vermeyi planladığını söyledi.
Kansas City’de yaşayan 41 yaşındaki Athena Barrett da Reuters’a gıda, benzin ve genel yaşam giderlerinin arttığını anlattı.
2024’te Trump’a güçlü destek veren Hispanik seçmenlerin desteğindeki azalma da anket sonuçlarına yansıdı.
Beyaz Saray Sözcüsü Taylor Rogers ise Trump’ın vergi indirimleri ve reçeteli ilaç maliyetlerindeki düşüş sayesinde önceki Başkan Joe Biden dönemindeki enflasyon krizini sona erdirdiğini savundu. Rogers, “Başkan, Amerikalı aileler için somut kazanımlar sağladı” dedi.
Katılımcıların yüzde 54’ü son bir yılda yaşam maliyetlerinin çok fazla yükseldiğini belirtirken, yüzde 78’i Beyaz Saray’ın bu artışta payı olduğunu ifade etti. Çoğunluk, gümrük vergilerini de pahalılığın başlıca nedenlerinden biri olarak gösterdi.
Amerikalılar harcamalarını azaltıyor
Araştırma, tüketicilerin harcamaları tamamen bırakmadığını ancak kısıtladığını ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 63’ü restoranlara daha seyrek gittiğini, yüzde 56’sı ise eğlence ve dijital yayın servislerine daha az para ayırdığını söyledi.
Vergiler ve fiyat artışları hesaba katıldığında, Amerikalıların gelirlerinde yalnızca sınırlı artışlar görüldü. Saatlik ücretlerdeki yükseliş tüketici fiyat endeksiyle aynı hızda ilerlediği için maaşlardaki nominal artışlar enflasyon karşısında eriyor.
The Conference Board ile New York Fed’in tüketici güveni araştırmaları da olumsuz tabloya işaret ediyor.
Katılımcıların yüzde 45’i yetkisiz göçü fiyat artışlarının temel nedenlerinden biri olarak gördü. Bu sonuç, yönetimin konut talebi ve maliyet baskısına ilişkin görüşleriyle örtüşüyor.
Dallas’taki bir nakliye şirketinde çalışan 67 yaşındaki Herman Sims, Reuters’a yüksek mazot fiyatlarına ve İran savaşı kararına karşı olduğunu söyledi. Ancak Sims, harcama odaklı bulduğu Demokrat partiye oy vermeyeceğini ifade etti.
