Fransa’da banliyö liselerindeki öğretmen eksikliği ve kötü okul koşullarına karşı başlayan öğrenci eylemleri, hayat pahalılığı ile kemer sıkma politikalarına yönelik ülke çapında hükümet karşıtı protestolara dönüştü.
Gösterilerde binlerce kişi sokağa çıktı
Birçok kentte polisle göstericiler arasında son yılların en sert çatışmaları yaşanırken, güvenlik güçleri kalabalıklara göz yaşartıcı gazla müdahale etti.
Yetkililer, gün ortasına kadar Paris dışındaki kentlerde 32 bin 800 kişinin katıldığı 140 gösteri tespit edildiğini bildirdi. İçişleri Bakanlığı, olaylardan “aşırı sol” olarak nitelediği grupları sorumlu tuttu. Marsilya başta olmak üzere çeşitli kentlerde kamu binaları, basın kuruluşları ve polisin hedef alındığı vandalizm olayları yaşandığı açıklandı.
Marsilya Belediye Başkanı, belediye binasının zarar gördüğünü ve başbakan ile içişleri bakanıyla gerçekleştirilen görüşmelerin ardından kente ilave polis birlikleri gönderildiğini söyledi.
Sarı Yelekliler yeniden gündemde
Paris’in merkezinde, özellikle izin verilen iki yürüyüş güzergâhının dışında kalan Şanzelize Caddesi ve Zafer Takı çevresinde yoğun güvenlik önlemleri uygulandı.
Trafiğe kapatılan cadde ve sokaklarda bazı eylemcilerin fosforlu yelekler giymesi, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un önceki görev dönemine damga vuran Sarı Yelekliler hareketini yeniden hatırlattı.
Reuters haber ajansına konuşan ve Paris’teki gösteriye katılan 19 yaşındaki Lola, taleplerini şu sözlerle anlattı:
“Hayat pahalılığı çok ağırlaştığı için, akaryakıt fiyatları çok yükseldiği için ve lise öğrencileri sadece daha fazla öğretmen ve insanca eğitim koşulları talep ettikleri için ülke genelinde saldırıya uğrayıp yaralandıklarından mücadele ediyoruz.”
Adı açıklanmayan başka bir tanık da eylemlerin başladığı noktaya ilerleyen yaklaşık 100 kişilik grubun polise hakaret içeren sloganlar attığını aktardı.
Siyasi ayrışma ve ekonomik baskıların gölgesinde cumhurbaşkanlığındaki son dönemine giren Emmanuel Macron, protestolar öncesinde itidal çağrısı yapmıştı.
Buna karşın hükümetin kamu borcunu azaltma girişimleri yatırımcıların güvenini sağlayamadı. Fransa’nın borçlanma maliyeti böylece 20 yılı aşkın sürenin en yüksek düzeyine çıktı.
Polis müdahalelerine yönelik tepkiler artıyor
Güvenlik güçlerinin sert müdahalesi, eylemciler arasında meydana gelen ağır yaralanmaların ardından yoğun eleştirilere neden oluyor.
Yaralılar arasında, elindeki ses bombasının patlaması sonucu elini kaybeden bir genç de bulunuyor. Başbakan Sebastien Lecornu, gösteriler sırasında 900’den fazla polis memurunun yaralandığını açıkladı.
Polis denetleme kurumu, güvenlik güçlerinin uyguladığı şiddetle ilgili en az 24 iddiayı soruşturuyor.
Fransa yönetimi, öğrenci protestoları sırasında ses bombalarının kullanımını geçici olarak durdurmuştu. Ancak İçişleri Bakanı Laurent Nunez, bu mühimmatın cumartesi günü düzenlenecek protestolarda kullanılabileceğini duyurdu.
Sosyal medyada eski protesto hareketlerinde deneyim kazanmış isimlere yapılan çağrılar ve sendikaların desteği, gösterilerin daha geniş kesimlere ulaşmasını sağladı.
2018’de mazot vergisine karşı başlayan ve Macron’un milyarlarca avroluk vergi indirimleriyle yatışan Sarı Yelekliler eylemlerine katılan, batıdaki La Crèche kasabasından öğretmen Yannick Maillou, yeni protestolar için yerel ölçekte çok sayıda buluşma noktası oluşturulduğunu belirtti.
