İsrail’de 27 Ekim genel seçimlerinin ardından hiçbir siyasi lider Meclis çoğunluğuna ulaşamadı. Netanyahu’nun Haredi ortaklarından birinin aday önermemesi ve Arap partilerinin rakibi Gadi Eisenkot’a destek vermesi, hükümet kurma sürecini çıkmaza yaklaştırdı.
Netanyahu’nun çoğunluk arayışı sarsıldı
Başbakan Binyamin Netanyahu, seçimlerden birinci çıkmasına rağmen iktidarını sürdürebilmek için gerekli parlamenter desteği oluşturmakta zorlanıyor. Likud Partisi, 120 sandalyeli İsrail Meclisinde 27 sandalye kazanarak ilk sıradaki konumunu korudu ve beklentilerin üzerinde sonuç aldı.
Likud’un liderlik ettiği milliyetçi ve dindar partilerden oluşan blok ise toplam 53 sandalyede kaldı. Salt çoğunluk için gereken 61 sandalyeye ulaşılamaması, hükümet kurma yetkisi bakımından belirleyici olan Birleşik Tevrat Yahudiliği partisinin tavrını kritik hale getirdi.
Uzun süredir Netanyahu’nun koalisyon ortağı olan ve Haredi seçmenleri temsil eden iki temel partiden biri olan Birleşik Tevrat Yahudiliği, bugün başbakanlık için hiçbir adayı desteklememe kararı aldı.
Eisenkot cephesi de tek başına çoğunlukta değil
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un Netanyahu karşıtı bloğu, merkez sol ve sağ çizgideki dört Yahudi partisinin birleşimine rağmen 48 sandalyede kaldı.
Eisenkot da Netanyahu gibi şimdiye kadar İsrail’deki iki Arap partisiyle ortak hükümet kurma seçeneğini reddetti.
Ancak Arap azınlığı temsil eden ve seçimlerde tarihi başarı elde ederek 19 sandalye kazanan iki partiden biri bugün Eisenkot’a desteğini açıkladı. Diğer Arap partisinin de günün ilerleyen saatlerinde aynı yönde karar vermesi bekleniyor.
Cumhurbaşkanı Herzog liderlerle görüşüyor
Netanyahu ve Eisenkot’un tek başına çoğunluk sağlayamaması üzerine Cumhurbaşkanı Isaac Herzog sürece müdahil oldu. Yetkileri çoğunlukla sembolik olan Herzog, siyasi kriz dönemlerinde hükümeti kurma görevini üstlenecek adayı belirleme sorumluluğunu taşıyor.
Resmi sonuçların açıklanmasının ardından çarşamba günü küçük partilerle görüşmeye başlayan Herzog, temaslarını partilerin sandalye sayısına göre sürdürüyor. Cumhurbaşkanı, bu gece Kudüs’teki resmi konutunda önce Eisenkot’un Yashar partisiyle, daha sonra Netanyahu’nun Likud Partisiyle ayrı görüşmeler yaparak istişarelerini tamamlayacak.
Herzog, siyasi aktörlerden ülkeyi yeniden erken seçime götürmemek için uzlaşma aramalarını istedi.
Herzog, “Aklıselim sahibi herkesin önümüzdeki güvenlik ve diplomasi sınamalarına, etrafımızda değişen bölgeye bakması ve bizi içeriden bölen sorunları hatırlaması, üzerimizdeki muazzam sorumluluğu anlaması için yeterlidir” ifadesini kullandı.
Cumhurbaşkanının hükümeti kurma görevini vereceği adayı belirlemek için 11 Kasım’a kadar zamanı bulunuyor. Yeni koalisyon kuruluncaya veya adayın başarısız olması halinde zorunlu hale gelecek erken seçime kadar Netanyahu geçici hükümetin başbakanlığını sürdürecek.
Netanyahu’dan seçim sonuçlarına itiraz
İktidarı kaybetme ihtimaliyle karşı karşıya kalan Netanyahu, seçim yetkililerinin oy pusulalarında sahtecilik iddialarıyla ilgili soruşturmasını gündeme getirerek sonuçların meşruiyetini sorguladı.
Netanyahu, Arap partilerini oy hırsızlığı yapmakla suçladı. Eleştirmenler ise başbakanın ve ortaklarının seçmen iradesini zayıflatmaya çalıştığını öne sürdü; Netanyahu bu iddiaları kabul etmedi.
Aralarında Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in de bulunduğu aşırı sağcı ortakları, Arap partilerinin liderlerinin derhal gözaltına alınarak sorgulanmasını talep etti.
İsrail Merkezi Seçim Komisyonu çarşamba günü yaptığı açıklamada seçim güvenliğinin ihlal edilmediğini bildirdi. Yüksek Mahkeme Yargıcı ve Merkezi Seçim Komisyonu Başkanı Noam Sohlberg, seçilmiş yetkililere kamuoyunun güvenini zedelemek yerine koruma çağrısı yaptı.
Sohlberg, çarşamba günü Herzog’la görüşmesinde iktidarın barışçıl biçimde el değiştirmesinin demokrasinin temel unsurlarından olduğunu belirterek “Bu gerçek bir tehlikedir” dedi.
Sohlberg ayrıca, Arap azınlık da dahil olmak üzere seçime katılımın yüksek olmasını önemli bir kazanım olarak nitelendirdi.
