ABD Hazine Bakanlığı, İran ordusu için petrol taşıdığı öne sürülen Hindistan merkezli bir ağ ile Tahran’a havacılık desteği veren Türkiye merkezli Fugo Yer Hizmetleri Şirketini yaptırım kapsamına aldı.
Yaptırımların hedefi İran’a destek verenler
Washington, İran hükümetine destek sağladıkları gerekçesiyle Hindistan ve Türkiye merkezli şirketler ile bazı kişilere yönelik yeni yaptırım kararlarını açıkladı. ABD yönetimi, Tahran’a destek olan aktörleri hedef almaya devam edeceğini bildirdi.
Kararların, Donald Trump yönetiminin İran’ın ABD ve İsrail ile yürüttüğü savaşı finanse etmek için petrol satmasını engellemeyi amaçlayan “Ekonomik Parya Operasyonu” (Operation Economic Outcast) çerçevesinde alındığı belirtildi.
Yeni yaptırımlar, Demokratların Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu elde ettiği ara seçimlerin hemen ardından duyuruldu.
İran’daki savaşa ve çatışmanın ABD’de enflasyonu artırmasına yönelik seçmen tepkisinin sandığa yansıdığı dönemde Hazine Bakanlığı, geçen hafta attığı adımların İran ekonomisini çökerttiğini, riyalin tarihi dip seviyeye indiğini ve ülke içindeki enflasyonun yüzde 90 civarına yükseldiğini açıklamıştı.
Hindistan merkezli şebeke yaptırım listesinde
Hazine Bakanlığı, son kararların Hindistan merkezli Suniel Kumar Sharma ile eşi Jaspreet Preeti Shahid’in yanı sıra çiftin iki şirketini yöneten iki Hindistan vatandaşını ve Sharma’yla bağlantılı dokuz kuruluşu kapsayan “geniş bir suç şebekesine” yönelik olduğunu açıkladı.
Bakanlık açıklamasında, “Kurdukları düzenekler, İran ordusu ve ona bağlı vekil unsurlar adına faaliyet yürüten gemiler de dahil olmak üzere, İran petrolü taşıyan yaptırım altındaki gemilere sahte bayraklar ve sertifikalar sağladı” denildi.
Yetkililer, sahte bayrak ve belgelerin yasa dışı gemilerin uluslararası güvenlik ile çevre kurallarından kaçmasına olanak verdiğini vurguladı. Tazminat sigortası bulunmayan bu gemilerin, geçtikleri ülkelerin kara sularındaki ekonomilere milyarlarca dolarlık zarar verme riski taşıdığı kaydedildi.
Hazine Bakanlığı bünyesindeki Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Chandigarh merkezli Sharma ve Shahid çiftinin Guyana, Esvatini ve Laos gibi ülkeleri gerçeğe aykırı biçimde temsil ederek bayrak ve tescil belgeleri hazırladığını bildirdi.
Şebekenin, web alan adları alıp bu ülkeler adına bayrak tahsisi, gemi adamı eğitimi, sertifikalandırma ve gemi klaslama hizmetleri sunduğunu iddia eden siteler oluşturduğu; Hindistan merkezli paravan şirketler aracılığıyla sahte sicil kayıtları düzenlediği aktarıldı.
OFAC ayrıca denizcilik sektörüne yeni bir uyarı yayımlayarak sahte bayrak taşıyan gemilerle çalışmanın doğurabileceği yaptırım risklerine dikkat çekti.
Fugo Yer Hizmetleri de listeye eklendi
ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın ağır yaptırımlar uygulanan havacılık sektörüne kesintisiz destek verdiği gerekçesiyle Türkiye merkezli Fugo Yer Hizmetleri Şirketini (Fugo Ground Services Inc) de yaptırım listesine koydu.
Açıklamada, ABD yaptırımları altındaki Iran Air Tour, Saha Airlines, Taban Airlines ve Ata Airlines gibi, Türkiye’ye uçuşlarını sürdüren İran hava yolu şirketlerine yer hizmetleri ve destek sağlandığı belirtildi.
Bessent: “Karadan, denizden ve havadan takip edeceğiz”
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Tahran’a destek verenleri izlemeyi sürdüreceklerini belirterek, “Nerede olduğunuzu biliyoruz ve karadan, denizden ya da havadan İran rejimini desteklemeye devam edenleri yaptırımlarla hedef alacağız” değerlendirmesini yaptı.
Obsidian Risk Advisors Yönetici Direktörü Brett Erickson, Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada, yaptırımların Trump yönetiminin sarsıcı seçim sonuçlarına karşın ekonomik baskıyı artırdığı mesajını verdiğini söyledi.
Erickson, “Ağır bir seçim yenilgisinin ardından dahi Washington, gerilimi düşürme yönünde en ufak bir adım atmaya niyetli görünmüyor” dedi.
Listeye alınan kişi ve kuruluşların ABD bağlantılı varlıkları donduruldu. Bu taraflarla ticari işlem yapılması yasaklanırken, kısıtlamalar söz konusu kişilerin en az yüzde 50 hisse sahibi olduğu şirketleri de kapsayacak şekilde genişletildi.
Yaptırımların aşılmasına yardımcı olan yabancı banka ve şirketlerin de adli veya cezai yaptırımlarla karşılaşabileceği hatırlatıldı.
Savaş ve petrol fiyatları gündemde
Başkan Donald Trump, İran savaşının ve benzin fiyatlarındaki yükselişin seçim yenilgisinde etkili olduğunu kabul etti; ancak askeri çatışmanın buna değdiğini savundu.
Petrol fiyatları, yatırımcıların savaşın sona erme ihtimalini değerlendirmesiyle sert biçimde geriledi.
Son yaptırımların, Tahran ile Washington arasındaki savaşı bitirmeyi amaçlayan mutabakat zaptının bozulmasının ardından ABD’nin 14 Temmuz’da İran limanlarına yeniden abluka uygulamasıyla daralan İran petrol ihracatı üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi.
