Beyaz Saray, Melania Trump’ın girişimleri sonucunda Rusya ile Ukrayna’nın, Rusya’nın kontrolündeki Oleşkıy kentinde geçerli olacak yerel ateşkes konusunda uzlaştığını açıkladı. Anlaşma 29 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek.
Askeri faaliyetler geçici olarak duracak
Beyaz Saray’ın yazılı açıklamasına göre uzlaşma kapsamında iki taraf, kentteki tüm askeri eylemleri geçici süreyle askıya alacak. Bu düzenlemeyle insani yardımın bölgeye ulaştırılması ve belirlenen güvenli koridor üzerinden sivillerin tahliyesi için hazırlık yapılması hedefleniyor.
Açıklamada, “Her iki ülke de insani yardım girişine izin vermek ve belirlenen güvenli bir koridor üzerinden sivillerin tahliyesini hazırlamak amacıyla Oleşkıy’daki tüm askeri eylemleri geçici olarak durdurmayı kabul etti” ifadeleri kullanıldı.
Şubat 2022’den bu yana Rus güçlerinin işgali altında bulunan ve gıda sıkıntısı yaşayan güneydeki kentteki ateşkesin, bölge sakinlerine nefes aldırması amaçlanıyor.
Melania Trump: Oleşkıy’da durum vahim
Melania Trump, resmi açıklamada kentin koşullarını şöyle anlattı:
“Oleşkıy’daki durum vahim. Oleşkıy, felaketin eşiğinde bir cephe hattı kenti. Oleşkıy’da kalan nüfus, acil tıbbi müdahaleye, ilaca, gıdaya ve temiz suya ihtiyaç duyan yaşlı sakinlerden oluşuyor.”
Trump açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı:
“Oleşkıy halkı sınırlı elektriğe sahip, mayınlı yolların ortasında yaşıyor ve düzenli askeri saldırılara maruz kalıyor. Benim müdahalem olmasaydı kente insani yardım ulaştırma ve yaşlıları tahliye etme ihtimalinin imkansız olacağı fazlasıyla açıktı.”
Sivil ekipler tahliyeleri koordine edecek
Melania Trump ve temsilcisinin, ateşkesin koşullarını oluşturmak için Rusya ve Ukrayna liderlikleriyle doğrudan temas kurduğu belirtildi.
Resmi olarak “Özel Arabulucu” görevini üstlenen First Lady’nin, görüşmeleri başlatarak tarafları anlaşmanın amaçları, teknik uygulamaları, takvimi, süreçleri ve şartları üzerinde uzlaştırdığı aktarıldı.
Melania Trump, süreç boyunca iki ülkeden sivil yetkililerin sahada bulunacağını belirterek, “Her iki ülkeden askeri olmayan sivil liderler, Oleşkıy sakinlerini evlerinde ziyaret etmek ve ihtiyaç duydukları yardım düzeyini belirlemek için birlikte çalışacak. Tahliye olmak isteyen sakinler, tercih ettikleri hedefe dönük koordineli destek ve ulaşım imkanına kavuşacak. Bazılarının Rusya’ya, bazılarının da Ukrayna’ya gitmek isteyeceğini öngörüyorum” dedi.
Tahliyelerin şeffaf biçimde yürütüleceğini vurgulayan Trump, “Süreç boyunca sahadaki Rus ve Ukraynalı ekiplere eşlik etmesi ve çalışmaları belgelemesi adına tarafsız bir Amerikan medya kuruluşu da ayarladım. Bu adım, her ailenin isteklerine sadakatle saygı gösterilmesini sağlamada önemli bir rol oynayacak” değerlendirmesinde bulundu.
Girişim BM etkinliğinde gündeme geldi
Oleşkıy’daki acil durum, Melania Trump’ın New York’ta gerçekleştirilen 81. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamındaki “Geleceği Birlikte Büyütmek” (Fostering the Future Together) etkinliğinde yaptığı özel görüşmede ele alındı.
First Lady’nin daha önce de savaş sırasında Rusya tarafından alıkonulan Ukraynalı çocukların ailelerine döndürülmesi için girişimlerde bulunduğu belirtildi.
Trump, diplomatik kanalın nasıl işletildiğini şu sözlerle aktardı:
“Temsilcim ve ben, daha önce 34 çocuğun altı ayrı seferde ailelerine kavuşturulmasıyla kurduğumuz iletişim kanalını Rusya ve Ukrayna nezdinde hemen devreye soktuk. Her iki ülke de mayın temizliği dahil olmak üzere karmaşık mekanizmaları koordine etmek için derhal ekipler görevlendirdi. O andan itibaren tüm taraflar gece gündüz çalıştı.”
Oleşkıy’da yaklaşık 2 bin kişi kaldı
Güney Ukrayna’da, Herson’un karşı kıyısında Dinyeper Nehri’nin hemen yanında bulunan Oleşkıy’da savaş öncesinde yaklaşık 24 bin kişi yaşıyordu.
2022’den beri resmi nüfus sayımı yapılmayan kentte, ayrılamayan yaşlılar ve yaklaşık 50 çocuk da dahil olmak üzere bin 700 ila 2 bin arasında kişinin kaldığı tahmin ediliyor.
Savaşın başlamasıyla kent nüfusunun büyük bölümü göç etmek zorunda kaldı ya da tahliye edildi. Kahovka Barajı’nın yıkılmasının ardından ise Oleşkıy topraklarının yaklaşık yüzde 90’ı sular altında kaldı.
