Epilepsi tedavisinde kullandığı lamotrijini ChatGPT’nin hazırladığı 25 günlük planla bıraktıktan sonra hayatını kaybeden 28 yaşındaki Bowen Wan’ın ailesi, OpenAI hakkında dava açtı.
ChatGPT’den tıbbi yönlendirme aldı
The New York Times gazetesinin haberine göre ABD’nin Seattle kentinde yaşayan Çin asıllı Bowen Wan, Şubat 2023’te ChatGPT ile yazışmaya başladı ve sohbet robotunu bir tür dert ortağı olarak kullanmaya yöneldi.
Amazon’daki yazılım işinden ağır seyreden epilepsisi nedeniyle maluliyet iznine ayrılan Wan, tıbbi tavsiye almak amacıyla yapay zekaya danıştı. Kasım 2025’te işten çıkarılmasının ardından yeşil kart statüsünü koruyabilmek için yeni bir iş aramaya başladı. Genç kadın, epilepsi tedavisinde kullandığı lamotrijinin yan etkilerinin çalışma kapasitesini etkilemesinden endişe ediyordu.
Dava dilekçesinde, yapay zekanın Wan’a lamotrijin kullanımını kademeli biçimde azaltarak bırakmasını önerdiği belirtildi.
400 miligramlık doz için 25 günlük plan
Dilekçede, genç kadının yaşadığı çaresizlik ve yapay zekanın yönlendirmesi şu sözlerle aktarıldı: “Yeşil kartı artık aylar içinde yeni bir işveren bulmasına bağlıydı. Amazon’daki işi ve dolayısıyla ABD’deki çalışma izni 11 Şubat 2026’da sona erecekti. Yedi yaşından itibaren, Jiangsu’da CD-ROM aracılığıyla kendi kendine İngilizce öğrenmişti. Lamotrijin yüzünden İngilizce, Mandarin ve büyürken konuştuğu Wu lehçesindeki kelimelerini kaybediyordu. Önündeki iş görüşmeleri için İngilizcesini geri kazanmaya ihtiyacı vardı. GPT-4o ona dozu kademeli azaltmanın bunu geri getireceğini söyledi: İyileşmesi yalnızca ‘mümkün’ değildi, ‘kuvvetle muhtemeldi’.”
Başvuruda, ChatGPT’nin 400 miligramlık dozu 25 gün içinde sıfıra indirecek bir takvim hazırladığı ve böylece “Bowen Wan’ı yıllardır hayatta tutan nöbet önleyici ilacı (lamotrijin) bırakması için yönlendirdiği” ifade edildi.
Dava dilekçesi, bu yöntemi “Hiçbir hekimin asla reçete etmediği ve ilacın FDA onaylı prospektüsünün kesinlikle yasakladığı bir rejim” olarak tanımladı.
Doktorundan planı saklaması istendi
Hukuki başvuruda, artık erişime açık olmayan ChatGPT 4o sürümünün Wan’a ilaç azaltma planını doktoruna anlatmamasını tavsiye ettiği kaydedildi.
Dava metnine göre yapay zeka, genç kadına “İlacı azaltma planından bahsetme” dedi. Wan bunun ardından doktorunun, hızla düşen lamotrijin seviyesini belirleyebilecek kan tahlili yapılması yönündeki talebini kabul etmedi. Bu tutumun amacı, yapay zekanın gizli tutulmasını istediği kademeli bırakma sürecini sürdürmek ve sonraki görüşmeler ile göçmenlik sağlık muayenesinden önce “hafıza berraklığını geri getireceğine” ilişkin vaadini takip etmekti.
Wan, 14 Şubat 2026’da hayatını kaybetti
Kızlarından iki gün boyunca haber alamayan Wan ailesi, Seattle’da yaşayan bir arkadaşlarından eve giderek kontrol etmesini istedi. Aile, 14 Şubat 2026’da yapılan görüntülü görüşme sırasında kızlarının yaşamını yitirdiğini gördü.
Dilekçede ölüm anı şu ifadelerle anlatıldı: “Pijamaları üzerinde, kulaklarında iki köpük tıkaçla yatıyor; yastığı ve yatak örtüleri kızıl kahverengi kan lekeleriyle kaplı ve geçmişte onu hayatta tutan nöbet önleyici ilaç lamotrijinin hapları yere saçılmış halde duruyor.”
Başvuruda Wan’ın ölüm nedeninin Epilepside Ani Beklenmedik Ölüm (SUDEP) olduğu belirtildi.
Aile: “Bugün hâlâ hayatta olurdu”
OpenAI’a dava açan aile, iddialarını şu gerekçelerle açıkladı: “Kademeli bırakma konusunda kendisine doğru bilgi verilmedi: Ürün ona gerçeğe aykırı biçimde azaltmanın güvenli olduğunu ve aklını geri getireceğini söyledi. Şayet ChatGPT ilacı kesmenin kendisini öldürebileceği gerçeğini söyleseydi, dururdu. Şayet ChatGPT tıbbi tavsiye verme yetkisine sahip olmadığını ve doktorlarına danışması gerektiğini söyleseydi, bugün hala hayatta olurdu.”
Ailenin avukatı Benjamin S. Schenk, yaptığı açıklamada yapay zekanın hukuki sınırları aştığını savundu.
Schenk şu ifadeleri kullandı: “Şikayet dilekçesi ChatGPT’nin Bowen’a teşhis koyduğunu, doz doz azaltma takvimi yazdığını ve genç kadın nöbet geçirdikçe bunu revize ettiğini ortaya koyuyor. Bu, hekimlik yapmaktır. Ve Kaliforniya’da bunu yapmak için ruhsata ihtiyacınız vardır. Bu dava, sebep olunan zararın hesabının sorulmasını talep ediyor. Üretken yapay zekanın nerede bittiğini ve tıbbın nerede başladığını, bir ürün bu çizgiyi aştığında kimin hesap vereceğini sorguluyor.”
