Türk Devletleri Teşkilatı 13. Liderler Zirvesi Ankara’da başlarken Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa yer yoktur” mesajını verdi.
Ankara Zirvesi’nde dönem başkanlığı Türkiye’ye geçti
“Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nde Türkiye, dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldı.
Ankara’ya gelen Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ve Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde ağırlandı.
“Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa yer yoktur”
Zirvenin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, toplantının temasının merhum Gaspıralı İsmail Bey’den ilhamla belirlendiğini belirterek, “Değerli kardeşlerim zirvemizin temasını merhum Gaspıralı İsmail Bey’den ilhamla belirledik. Bize göre dilde birlik, ortak hazinemizi yaşatmak geliştirmek ve birbirimizi aracısız anlayabilmektir.” dedi.
Erdoğan, Azerbaycan’ın dönem başkanlığı sırasında yürüttüğü çalışmalar için teşekkür ederek, “Türkiye olarak; teşkilatımızın dönem başkanlığını bugün Azerbaycan’dan devralıyoruz. Azerbaycanlı kardeşlerimize gösterdikleri çabalardan dolayı tebriklerimi iletiyorum.” ifadelerini kullandı.
Ortak dilin yaygınlaştırılması, kültürel etkinliklerin desteklenmesi ve seyahatlerin kolaylaştırılması gibi başlıklarda ilerleme hedeflediklerini söyleyen Erdoğan, aile kurumunun güçlendirilmesi ile kadınların toplumdaki rolüne önem verdiklerini kaydetti. Erdoğan, “Aile ve kadın konseyi yüksek onur kurulunun ilk toplantısını eşim Emine Erdoğan’ın himayesinde yapılmasından büyük memnuniyet duyuyorum.” diye konuştu.
Teşkilat içindeki dayanışma ve genişleme beklentisini de dile getiren Erdoğan, “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz. Ezelden-ebede kadar inşallah kardeşiz. KKTC ile temasların artacağına inanıyorum. Bu vesileyle Türkmenistan’ı takdirle karşılıyorum. Türkmenistan’ı tam üye olarak aile meclisinde görmeyi temenni ediyoruz.” dedi.
Erdoğan’dan İran için diplomasi çağrısı
Konuşmasında Güney Kafkasya’daki barış girişimlerinden Gazze krizine, ticaret koridorlarından yapay zekâ çalışmalarına kadar uzanan işbirliği alanlarına değinen Erdoğan, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki temasları desteklediklerini ve kalıcı barış çabalarına katkı sağlamayı sürdüreceklerini söyledi.
Çatışmaların hiçbir tarafa fayda getirmediğini, küresel ekonomi, ticaret ve enerji piyasalarında ciddi zarara yol açtığını belirten Cumhurbaşkanı, “İran’la son dönemde tekrar artan tansiyonun silahlar yerine diplomasiye tahvil edilmesi temennimizdir” ifadelerini kullandı.
Filistin meselesinin adil biçimde çözülmesi için Türk devletlerinin daha fazla çaba göstermesi gerektiğini belirten Erdoğan, Gazze’ye insani yardımların ulaştırılması ve kentin yeniden inşasına gecikmeden başlanması çağrısında bulundu. Erdoğan, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti kurulmasına desteğin devam etmesi gerektiğini ifade etti.
Orta Koridor ve dijital projeler gündemde
Ülkelerin milli hassasiyetlerini dikkate alan kazan-kazan yaklaşımıyla ortak çıkarların büyütülmesi gerektiğini söyleyen Erdoğan, Türk dünyasının doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezi haline getirilebileceğini belirtti.
Trans Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru’nun geleceğin ticaretini şekillendirecek stratejik bir güzergâh olduğunu ifade eden Erdoğan, Türkistan buluşmasında da vurgulandığı üzere siber güvenliğin kara, hava ve deniz güvenliği kadar önemli olduğunu söyledi.
Ülkeler arasında hazırlanan siber güvenlik ve siber işbirliği mutabakatının en kısa zamanda imzalanarak yürürlüğe konulması hedefleniyor. Ortak uydu projesinin hızlandırılması da öncelikler arasında bulunuyor.
Erdoğan ayrıca ortak bir dijital ticaret platformu kurulmasıyla tüm üye ülke pazarlarının tek çatı altında buluşturulabileceğini dile getirdi. Türk yazı dilleri ve lehçelerini yapay zekâ çağına taşıyacak ortak dil teknolojisi çalışması için üye ülkelere çağrıda bulunan Erdoğan, “Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak Büyük Türk Dili Modelinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara bütün üye ülkelerimizin katkı sunmasını bekliyoruz” dedi.
İletişim Başkanlığı’ndan zirve videosu
İletişim Başkanlığı, zirvenin başlaması dolayısıyla sosyal medya hesaplarından bir video paylaştı. Açıklamada, “Türkiye, Ankara’da ‘Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik’ temasıyla düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi’ne ev sahipliği yapıyor. TDT Ankara Zirvesi ile dilde birliğimizi, fikirde dayanışmamızı, işte ortak kararlılığımızı geleceğe taşıyoruz” ifadeleri kullanıldı.
Videoda Türk dünyasının ortak hafızası ve kardeşliğine dikkat çekilerek, “Bazı hikayeler bir ömre sığmaz, kuşaktan kuşağa taşınır, farklı coğrafyalarda yaşamaya devam eder. Bir çocuğun öğrendiği kelimede, bir büyüğün anlattığı hatırada, birbirimizi tanıdığımız, anladığımız ortak bir hafıza vardır. O hafıza yeni hayallere ilham verir. Şimdi ortak geleceğimize yön vermek için Türkiye’nin ev sahipliğinde Ankara’da buluşuyoruz. Kardeşliğimizi güçlendirmek, işbirliğimizi yeni ufuklara taşımak için” denildi.
Liderler ekonomik gündemi ele alacak
Türkiye’nin TDT Dönem Başkanlığı’nı Azerbaycan’dan devraldığı zirvede, teşkilat içindeki işbirliğinin mevcut durumu, gelecek hedefleri ve ortak ilgi alanındaki bölgesel ve uluslararası gelişmeler değerlendirilecek.
Türk devletleri arasındaki birlik ve dayanışmanın güçlendirilmesi ile Türk Dünyası 2040 Vizyonu doğrultusunda somut işbirliğinin geliştirilmesine öncelik verilecek. Devlet başkanlarının, işbirliğini derinleştirecek ve TDT’nin kurumsal yapısını güçlendirecek karar ve belgelerin yanı sıra Ankara Bildirisi’ni kabul etmeleri bekleniyor.
Görüşmelerde Orta Koridor, sınır geçişleri, gümrük işlemleri ve lojistik maliyetler öne çıkacak. Türk iş dünyasının da çeş
