ABD Temsilciler Meclisi’nde yönetimi yeniden devralmaya hazırlanan Demokratlar, Trump’ı görevden azletme girişiminde bulunmak yerine, siyasi ve ticari çevresindeki şirketler ile finans kuruluşlarını kapsayan geniş kapsamlı bir soruşturma stratejisi geliştirmeyi planlıyor.
Geniş kapsamlı denetim hedefi
Reuters’a konuşan dört kaynağa göre, parti yöneticileri ve komisyon danışmanları soruşturmanın ayrıntılarını görüşmeyi sürdürüyor.
Planın içeriği
Temsilciler Meclisi’ndeki kıdemli Demokratlar ile komisyon çalışanları, Trump’ın siyasi ve ticari aktörlerinden belge toplamak amacıyla duruşmalar düzenlemeyi, mahkeme celpleri çıkarmayı ve resmi evrak taleplerinde bulunmayı değerlendiriyor.
Kaynaklar, denetim girişimlerine direnmesi beklenen bir Beyaz Saray ile doğrudan karşı karşıya gelmek yerine, özel şirketleri ve dış finans aktörlerini incelemenin daha net sonuçlar vereceğini ifade ediyor.
Bu yaklaşım, hem Demokrat Parti içindeki ihtiyatlı tutumu hem de Trump’ın ilk başkanlık döneminde edinilen tecrübeleri yansıtıyor.
Partililer, ilk dönemdeki azil süreçlerinin Kongre’nin zamanını tükettiğini ve Trump’a kendisini taraflı bir kampanyanın mağduru olarak sunma imkanı verdiğini değerlendiriyor.
Demokratlar bunun yerine Kasım ayında yapılacak ara seçimlerin ardından Temsilciler Meclisi’nin soruşturma yetkilerini kullanmayı amaçlıyor.
Bu kapsamda yönetimin karar alma mekanizmalarının mercek altına alınması; Trump’ın kamu gücünü kendisi, müttefikleri veya bağışçıları lehine kullanıp kullanmadığının incelenmesi öngörülüyor.
İkİ taraflı bir Demokrat danışmanın aktardığına göre, “Bu sürece azil amacıyla girmiyoruz. Kimse ilk günden başarısız bir oylama istemiyor. Odak noktamız, yürütülecek soruşturmalar yoluyla Trump’ın sorumluluğunu ortaya koyacak bir kanıt havuzu oluşturmaktır”
Temsilciler Meclisi’nde mevcut durumda Cumhuriyetçiler dar bir çoğunluğa sahipken, kamuoyu yoklamaları Kasım seçimlerinde Demokratlar lehine sonuçlar gösterebiliyor.
Meclis denetimini kazanmak, Demokratlara mahkeme çağrısı çıkarma, tanıklık ve belge alma zorunluluğu getirme, kamuoyuna açık duruşmalar düzenleme ve Kongreye itaatsizlik süreçlerini başlatma yetkisi verecek.
Kaynaklar, Beyaz Saray’ın yürütme organını hedef alan talepleri reddetmesini veya yanıtsız bırakmasını bekleyen Demokratların; yönetimle çalışan şirketleri, yüklenicileri ve finans kuruluşlarını bilgi edinmede temel bir hat olarak gördüğünü aktarıyor.
Beyaz Saray tarafından yapılan yazılı açıklamada, Trump’ın “radikal solun gündemini” boşa çıkarmak için çalıştığı ve Kongre’deki Cumhuriyetçi çoğunluğu koruma kararlılığını sürdürdüğü belirtildi.
Bir Beyaz Saray yetkilisi ise yönetimin “Temsilciler Meclisi’nde veya Senatoda kim olursa olsun denetim taleplerine yanıt vermeye hazır olduğunu” dile getirdi.
İNCELEME KAPSAMINDA ŞİRKETLER VE FİNANS KURULUŞLARI VAR
Üç ayrı kaynağın verdiği bilgiye göre Apple, Alphabet, Palantir, Blackstone, BlackRock ve Elon Musk’a ait Tesla gibi şirketler; üstlendikleri kamu sözleşmeleri, tabi oldukları düzenlemeler veya yönetimle olan ilişkileri nedeniyle tartışmaların odak noktası olarak gündeme geldi.
Kaynaklar, henüz nihai bir hedef listesinin oluşturulmadığını ve resmi bir soruşturmanın başlatılmadığını vurguladı.
İki kaynağın aktardığına göre Demokratlar; ABD İç Güvenlik Bakanlığı’nın (DHS) ihale süreçlerini, Trump’ın Beyaz Saray için planladığı balo salonunun finansmanını, kurumsal bağışçıları ve nüfuz ticareti iddialarını incelemesi bekleniyor; ayrıca Trump’ın oğlu Donald Trump Jr.’ın ortağı olduğu risk sermayesi şirketi 1789 Capital dahil olmak üzere Trump ailesiyle bağlantılı finansal mekanizmaların ve yabancı varlık fonlarının yönetime olası etkilerinin araştırılması planlanıyor.
Yabancı fonlara Kongre komisyonları üzerinden ulaşmanın zorlukları göz önüne alınırken, Demokratlar Trump ailesi ve aracılarla bağlantılı ABD merkezli firma ile fonlardan kayıt talep etmeyi tartışıyor.
Hazırlık çalışmaları başladı
Reuters’a konuşan iki kaynak, Demokratların muhtemel soruşturmalar için zemin hazırlığına şimdiden başladığını kaydetti. Parti yöneticilerinin, olası soruşturmalara ilişkin şirketlere, yüklenicilere ve diğer kuruluşlara resmi yazılar göndermekte ve evrak talep etmekte olduğunu belirttiler.
Bu yazılar, Meclis çoğunluğunu elde ederlerse çıkarılacak mahkeme çağrılarına hukuki zemin hazırlamak amacı taşıyor.
Temsilciler Meclisi Denetim Komisyonu’ndaki kıdemli Demokrat üye Robert Garcia ile Yargı Komisyonu’ndaki kıdemli Demokrat üye Jamie Raskin, Meclis çoğunluğu elde edildiğinde mevcut incelemelerin genişletileceğini vurguladılar.
California Temsilcisi Robert Garcia, yazılı açıklamasında, “Pentagon’un başkanın oğullarının ceplerini dolduran şüpheli ihalelerinden Trump’ın milyarlarca dolarlık kripto varlıklarına ve bağışçılarla yapılan karanlık pazarlıklara kadar her konunun üzerine gideceğiz. Kasım ayında Temsilciler Meclisi’ni geri aldığımızda yolsuzlukla mücadele edeceğiz”.
Yazılar arasında Paramount Skydance’ten Trump yönetimiyle ilişkileri ve Warner Bros. Discovery ile planlanan birleşmeye dair istenen bilgiler de bulunuyor.
Ayrıca video platformu YouTube ve Alphabet’ten, Trump ile Eylül ayında varılan 24,5 milyon dolarlık uzlaşmaya ilişkin evrak talep edildi.
İki kaynağın aktardığına göre GEO Group ve Salus Worldwide Solutions gibi özel cezaevi işletmecileriyle İç Güvenlik Bakanlığı arasındaki sözleşmeler; Vitol ve Trafigura gibi emtia ticaret şirketlerine ise yönetimin Venezuela petrolü satışları nedeniyle bilgi talebi iletildi.
Şirketlerin, Demokratların azınlıkta olan Meclis gündeminde bu talepleri karşılamayabileceği ihtimali bulunuyor; ancak yazılar, potansiyel hedeflere uyarı niteliği taşıyor ve Meclis kazanılırsa belgelerin mahkeme kararıyla istenebileceğini gösteriyor.
Azil süreci ilk adım olmayacak
Temsilciler Meclisi Demokrat Azınlık Lideri Hakeem Jeffries, Haziran ayında NBC’de yayımlanan Meet the Press programında, Meclisi kazanmaları halinde Trump’ı azletme seçeneğini tamamen dışlamadıklarını, fakat temel odaklarının halkın ekonomik sorunları olduğunu belirtmişti.
Planlama sürecinde yer alan Demokratlar, yürütülecek soruşturmalarda azil gerektirecek bir suç unsuru bulunduğunda bu seçeneğin masada kalacağını, ancak ilk adım olarak uygulanmayacağını vurguluyorlar.
Bu yaklaşım, Trump’ın ilk başkanlık dönemindeki tecrübelerden besleniyor.
