COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelede adalet ve uluslararası işbirliği çağrısı yaparak Türkiye’nin küresel uzlaşıya katkı vermeye hazır olduğunu söyledi.
Türkiye’nin uzun vadeli iklim vizyonu
COP31 Liderler Zirvesi Yüksek Düzeyli Bölüm Açılışı’nda konuşan Kurum, 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman’ın Mimar Sinan’ı görevlendirerek İstanbul’un su ihtiyacına yüzyıllarca hizmet edecek bir çözüm oluşturduğunu anlattı.
Bu örnek üzerinden geleceğin gereksinimlerini bugünden gözetmenin önemine işaret eden Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonunun da Cumhuriyet’in ikinci asrına aynı geniş perspektifle baktığını belirtti.
2053 net sıfır emisyon hedefinin; şehirleri, enerjiyi, sanayiyi, teknolojiyi ve çevreyi gelecek kuşakları dikkate alarak şekillendirme iradesini yansıttığını ifade eden Kurum, bu yaklaşımın öneminin 6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında bir kez daha görüldüğünü söyledi.
Kurum, “O büyük acının ardından şehirlerimizi ayağa kaldırmak için dünya tarihinin en büyük inşa seferberliklerinden birini başlattık. Binlerce şantiyede mimarlarımız, mühendislerimiz, işçilerimiz, kamu kurumlarımız ve yerel yönetimlerimiz birlikte çalıştı.” diye konuştu.
Konut, iş yeri, altyapı, yol, okul ve hastaneleri yeniden yaptıklarını hatırlatan Bakan Kurum, 455 bin konutu hak sahiplerine teslim ettiklerini belirtti.
İklim eylemi ve milli çıkarlar
Jeopolitik dengelerle ticaret yollarının değiştiğini, teknoloji ve yapay zekanın üretimi dönüştürdüğünü dile getiren Kurum; enerji güvenliğinin önem kazandığını, borçluluğun kalkınma alanını daralttığını, su ve gıda sorunlarının ise milli güvenlik gündeminde daha üst sıralara çıktığını söyledi.
İklim değişikliğinin tüm bu alanlarla bağlantılı olduğunu belirten Kurum, “Dünyanın meseleleri birbirine bağlandıkça devlet yönetiminin ufku da genişliyor. İklim, enerji, sanayi, tarım, kalkınma ve hatta güvenlik gündeminin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Dolayısıyla iklimin geleceğini konuşurken devletlerimizin geleceğini, enerji sistemimizi, sanayimizin rekabet gücünü, şehirlerimizin güvenliğini ve çocuklarımızın yaşayacağı dünyayı konuşuyoruz. İşte bu nedenle bu salondaki siyasi irade son derece kıymetlidir.” ifadelerini kullandı.
1,5 derece hedefinin ortak pusula olduğunu söyleyen COP31 Başkanı Kurum, 2024 yılında küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi seviyenin yıllık bazda 1,5 derece üzerine çıktığını ve felaketlerin peş peşe yaşanmaya başladığını bildirdi.
Pasifik’teki küçük ada devletlerinin yükselen denizler nedeniyle geleceklerini korumaya çalıştığını, El Nino gibi doğal iklim olaylarının da küresel sıcaklıkları geçici olarak artırabileceğini belirten Kurum, uygulama kapasitesinin hızla yükseltilmesi gerektiğini vurguladı.
Kurum, ülkelerin şartlarının, kaynaklarının, ekonomik kapasitelerinin, kalkınma gereksinimlerinin ve sorumluluklarının farklı olduğunu belirterek ortak başarının bu farklılıklar içinde ortak çıkarların bulunmasına bağlı olduğunu söyledi.
“İklim eylemi ile milli çıkarlarımız arasında güçlü bir kesişim var. Enerji verimliliği enerji güvenliğini, su yatırımları gıda güvenliğini güçlendirir. Temiz teknolojiler sanayi ve istihdam alanları açar, dirençli şehirler ekonomiyi güçlendirir. Doğru tasarlanan iklim eylemi, refahın, güvenliğin ve rekabet gücünün yatırımıdır. Bu nedenle COP31 Başkanlığına başladığımız günden bu yana müzakereler başkanlığını yürüten Avustralya ile birlikte Antalya’da üç güçlü iradeyi ortaya çıkarmaya gayret gösteriyoruz.” dedi.
COP31 için üç öncelik
İlk önceliğin ulusal iklim hedeflerini yatırım programlarına dönüştürmek olduğunu belirten Kurum, hedeflerin bütçelerde karşılık bulması gerektiğini ifade etti.
35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nün adil enerji dönüşümü iradesini gösterdiğini kaydeden Kurum, 2035’e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e yükseltme hedefini enerji güvenliği ve teknolojik dönüşüm bakımından küresel bir işbirliği alanı olarak gördüklerini anlattı.
Sınırsız kaynaklara ve tüketilebilir bir dünyaya dayalı kalkınma anlayışının devam edemeyeceğini söyleyen Kurum, “Bu nedenle Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık hareketini, döngüsel ekonomiyi ve metan emisyonlarının azaltılmasını, iklim eyleminin somut amaçları olarak görüyoruz.” dedi.
İkinci başlığın iklim finansmanında taahhüt aşamasından erişim aşamasına geçmek olduğunu dile getiren Kurum, projelerin yıllarca finansman beklemesinin, kaynakların yatırıma dönüşmemesinin veya ülkelerin ağır borç yüküyle karşılaşmasının ortak çözüm kapasitesini zayıflattığını belirtti.
Finansmanı daha hızlı, ulaşılabilir ve uygulanabilir kılacak mekanizmaların acilen güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Kurum, “COP31 Başkanlığı olarak, geliştirdiğimiz İklim Uygulama Köprüsü bu ihtiyaca cevap verecek. Ulusal planları projelerle, projeleri finansmanla, finansmanı teknoloji ve uzmanlıkla buluşturacak siyasi iradenin somut yatırımlara dönüşmesini destekleyeceğiz. Üçüncü olarak, dirençliliği ulusal kalkınma politikalarımızın merkezine taşıyalım. Şehirlerimizi, su kaynaklarımızı, tarım sistemlerimizi ve kritik altyapımızı geleceğin risklerine hazırlayalım. Türkiye, 2 yılda inşa ettiği 500 bin iklim dirençli konutla deprem bölgelerinde edindiği yeniden inşa tecrübesini, iklim kaynaklı afetlerle mücadele eden ülkelerle paylaşmaya hazırdır.” diye konuştu.
“Antalya uygulamaya geçişin sembolü olsun”
Üç iradenin temelinde adaletin bulunması gerektiğini söyleyen Kurum, iklim adaletinin her ülkenin ortak hedefe kendi imkanları, kapasitesi ve kalkınma koşulları çerçevesinde ilerleyebileceği bir sistem gerektirdiğini ifade etti.
“Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkını gözeten, kırılgan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişimini kolaylaştıran, herkesin dönüşümden yararlandığı bir düzen kurabiliriz. Türkiye, Cumhurbaşkanı’mızın liderliğinde doğu ile batı, kuzey ile güney arasındaki tarihi ve coğrafi tecrübesiyle bu uzlaşıya katkı sunmaya hazırdır.” diyen Kurum, devletlerin rekabet edebileceğini ancak su, gıda, afetler ve iklim riskleri sınır tanımadığı için bu alanlarda ortak aklın herkesin yararına olduğunu belirtti.
Kurum, enerji alanında bugün alınacak bir kararın yarım asır sonra bir ülkenin güvenliğine katkı sağlayabileceğini, korunacak bir su havzasının gelecek kuşakların sofrasına bereket taşıyabileceğini, dirençli şehirlerin ileride binlerce kişinin hayatını koruyabileceğini ve harekete geçirilecek bir teknolojinin dünyanın başka bir bölgesinde milyonlarca insanı etkileyebileceğini söyledi.
Kanuni Sultan Süleyman’ın birkaç damladan bir şehrin geleceğini gördüğünü ifade eden Kurum, Türkiye Yüzyılı’nın da gelecek nesilleri düşünme iradesini taşıdığını belirtti. Antalya’daki sorumluluğun insanlığın ortak geleceğine aynı ufukla bakmak olduğunu söyleyen Kurum, sözlerini bugünün işaretlerinden yarının ihtiyaçlarını okumaya ve kararların sonuçlarını çocuklara anlatmak zorunda kalınmayacak bir gelecek kurmaya çağrıyla sürdürdü.
