ABD’nin arabuluculuğunda Rusya ve Ukrayna heyetlerini buluşturan Abu Dabi’deki iki günlük barış müzakerelerinde ikinci ve son oturum başladı.
Abu Dabi’de yoğun diplomasi trafiği
Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi, şubat ayından bu yana Ukrayna ile Rusya arasındaki ilk doğrudan barış görüşmelerine ev sahipliği yapıyor. Üçlü temasların ikinci gün oturumu ABD’nin arabuluculuğunda gerçekleştiriliyor.
Görüşmeler öncesinde ABD’li ve Ukraynalı yetkililer; İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, NATO ve Avrupa Komisyonu temsilcileriyle kapsamlı bir koordinasyon toplantısı yaptı. ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ile Jared Kushner’in de katıldığı toplantıda tarafların sahadaki pozisyonları karşılaştırıldı ve atılacak adımlar koordine edildi.
Ukrayna’nın öncelikleri
Ukrayna heyetine başkanlık eden Ukrayna Dış İstihbarat Servisi Başkanı Rüstem Umerov, müzakerelerin Rusya-Ukrayna Savaşı’nı sona erdirme çabaları kapsamında yürütüldüğünü açıkladı.
Umerov, heyette Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirilo Budanov, iktidardaki Halkın Hizmetkarı partisinin meclis grubu lideri David Arahamia, Devlet Başkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı Sergiy Kislitsya ile Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü (GUR) Başkan Yardımcısı Vadim Skibitski’nin bulunduğunu bildirdi.
Ukrayna tarafı için temel başlıklar; çatışmaların sona erdirilmesi, savaş sonrası güvenlik garantilerinin sağlanması, ekonomik toparlanma ve kalkınma ile insani adımlar olarak sıralandı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, dün Danimarka’da gazetecilere yaptığı açıklamada ABD’li temsilciler Jared Kushner ve Steve Witkoff’tan gelen mesajlardan memnuniyet duyduğunu söyledi. Diplomatik çözüm yönünde ilerleme işaretleri gördüğünü belirten Zelenskiy, “Değişiklikler görüyorum. Duyduklarımdan çok memnunum” dedi.
Zelenskiy, müzakere sürecindeki öncelik sırasının korunması gerektiğini vurguladı. Buna göre ilk aşamada Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi, ardından ülkeye somut güvenlik garantileri verilmesi, son aşamada ise Avrupa ve dünya genelindeki güvenlik mimarisinin ele alınması gerekiyor.
Avrupa’da yeni bir güvenlik mimarisi oluşturmanın son derece zor olduğunu ifade eden Zelenskiy, Washington ile Moskova’nın bu konuda hangi belgeleri müzakere ettiğini henüz görmediklerini ve tarafların önceliklerinin netleşmediğini kaydetti.
Washington güvenlik çerçevesi üzerinde çalışıyor
Görüşmelerin yaklaşık dört saat süren ilk turunun ardından ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, temasları verimli olarak nitelendirdi ancak ayrıntı vermedi. ABD temsilcisi Jared Kushner ise ilk gün görüşmelerini yapıcı ve cesaret verici şeklinde tanımladı.
Kushner, ABD yönetiminin egemen, güvenli ve müreffeh bir Ukrayna ile Avrupa’da kalıcı barışı sağlayacak güvenlik düzenlemeleri ve savaşın sona erdirilmesi için çalıştığını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff da üçlü görüşme öncesinde Avrupalı ortaklarla bir araya geldiklerini, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesi ve kalıcı barışın koşullarını ele aldıklarını açıkladı.
Witkoff, Ukrayna’ya güçlü güvenlik garantileri verilmesi konusunun görüşüldüğünü ve Avrupa-Atlantik güvenliğine bağlılığın teyit edildiğini aktardı. Gelecekte yürürlüğe girecek düzenlemelerin Ukrayna’nın egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve bağımsız karar alma hakkına bütünüyle saygı göstermesi gerektiğini belirten Witkoff, amaçlarının uygulanabilir bir güvenlik çerçevesi oluşturmak olduğunu söyledi.
Witkoff ayrıca savaşın ardından mevcut Avrupa güvenlik kurumları ve anlaşmalarının nasıl geliştirilebileceğini değerlendirdiklerini, gerilimi önleme mekanizmalarını görüştüklerini bildirdi. Güçlü NATO yapısının Avrupa-Atlantik ortak savunmasının temel unsuru olmayı sürdüreceğini vurgulayan Witkoff, müzakerelerin sonraki aşamalarında Avrupalı ortakların da yer alacağı geniş kapsamlı ve çok taraflı bir formata geçmek istediklerini kaydetti.
Rusya görüşmelere 11 kişilik heyetle katılıyor
Rus devlet ajansı TASS, ilk gün oturumunda savaş sonrası bölgesel güvenlik sisteminin kurulmasına ilişkin konuların ele alındığını duyurdu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Müşaviri Vladimir Medinskiy, müzakerelere katılan 11 kişilik Rus heyetine başkanlık ediyor. Heyette Dışişleri Bakan Yardımcıları Mihail Galuzin ve Sergey Ryabkov’un yanı sıra Rusya Genelkurmay Başkanlığı Ana İstihbarat Dairesi (GRU) Başkanı İgor Kostyukov ile Federal Güvenlik Servisi (FSB) Operasyonel Bilgi ve Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanı Aleksey Komkov da bulunuyor.
Rus heyetindeki askeri ve diplomatik uzmanlar arasında Genelkurmay Başkanlığı Ana Operasyon Dairesi Başkan Yardımcısı Yuriy Jigarlovskiy, Genelkurmay Başkanlığı Bilgi Dairesi Başkan Yardımcısı Aleksandr Zorin, FSB Başkan Yardımcısı Dmitriy Minayev, Devlet Başkanlığı İnsani Devlet Politikası Dairesi Başkan Yardımcısı Yevgeniya Podobreyevskaya, Dışişleri Bakanlığı Bağımsız Devletler Topluluğu İkinci Dairesi Müdürü Aleksey Polişçyuk ile Silahların Yayılmasını Önleme ve Silahların Kontrolü Dairesi Başkanı Oleg Postnikov yer alıyor.
