Hindistan’da yaklaşık 130 milyon seçmenin kütüklerden silindiği iddialarına karşı Yeni Delhi’de yapılması planlanan gösteri öncesinde polis, gençlik hareketinin liderleriyle çok sayıda kişiyi gözaltına aldı ve başkentte ulaşım ile internet erişimini kısıtladı.
CJP yöneticileri havaalanında gözaltına alındı
Seçim Komisyonu Başkanı Gyanesh Kumar’ın istifasını isteyen gençlik hareketinin cuma günü Yeni Delhi’de düzenlemek istediği kitlesel eyleme polis izin vermedi. Güvenlik güçleri, protestoyu önlemek için kent genelinde ulaşım ve iletişim önlemleri uyguladı.
Kendilerini “Hamam böceği (Cockroach) Hareketi” olarak tanımlayan ve Cockroach Janta Partisi (CJP) öncülüğünde hareket eden eylemciler, Başbakan Narendra Modi’nin liderliğindeki Bharatiya Janata Partisi (BJP) lehine seçmen listelerinde değişiklik yapıldığını savunuyor. Eylemciler, Seçim Komisyonu Başkanı Kumar’ın görevden ayrılmasını talep ediyor.
Delhi polisi, cuma günü gösterinin yasaklandığını bildirerek yasağa uymayanların hukuki sorumlulukla karşılaşacağı uyarısında bulundu. CJP ise anayasal haklarını kullandığını belirterek eylem kararını sürdürdü.
CJP açıklamasına göre Mumbai’den Yeni Delhi’ye gelen parti kurucusu Abhijeet Dipke ile üst düzey yöneticiler Saurav Das ve Ashutosh Ranka, uçaktan iner inmez polis tarafından gözaltına alındı.
Televizyon görüntülerinde Dipke’nin polis memurlarına, “Gözaltına alınmaya geldim, beni yakalayın, sizden korkmuyorum” dediği görüldü. Bir polis memuru ise “Hayır, bu bir tutuklama değil, lütfen işbirliği yapın” yanıtını verdi.
CJP, liderlerinin alıkonulmasını “otoriter bir müdahale” şeklinde nitelendirdi. Parti, bu hamleyle gün içinde yapılması planlanan gösterinin yönetim kadrosunun etkisiz bırakılmak istendiğini belirterek gözaltındaki kişilerin serbest bırakılmasını istedi.
İki dijital medya kuruluşu da X üzerinden yaptıkları açıklamalarda, eylemi izleyen 4 muhabirlerinin gözaltına alındığını duyurdu. Yüksek Mahkeme Barosu Başkanı ise mahkeme binası önünde protesto düzenleyen bazı avukatların gözaltına alındığını açıkladı. Polis yetkilileri bu gözaltılarla ilgili henüz açıklama yapmadı.
Yeni Delhi’de metro istasyonları ve çarşılar kapatıldı
Reuters’ın haberine göre, 20 milyon kişinin yaşadığı başkentte göstericilerin tarihi Jantar Mantar meydanında toplanmasını önlemek amacıyla 45 metro istasyonu ile çarşılar kapatıldı. Merkezi ticaret bölgesinde mobil internet hizmeti de askıya alındı.
Polis, kente giriş noktalarında otobüs, otomobil ve diğer araçları durdurup arama yaptı. Ana güzergahlara barikatlar ve beton bloklar yerleştirilirken, bazı bölgelere göz yaşartıcı gaz fırlatıcıları bulunan çevik kuvvet araçları konuşlandırıldı.
Engellemelere karşın başkent merkezine ulaşan genç eylemciler “Yaşasın devrim” sloganları attı. Polis, kaçmaya çalışan bazı göstericileri kovalayarak zorla otobüslere bindirdi.
Otobüse alınan eylemcilerden Yogendra Solanki, polisin halkın haklarını ihlal ettiğini ve ülkenin bu duruma daha fazla tahammül etmeyeceğini söyledi.
Dipke ise Mumbai’den ayrılmadan önce ANI haber ajansına yaptığı açıklamada, “Başbakan ülkenin gençliğinden, halkından neden bu kadar korkuyor? Demir yollarını, metroyu kapatmaya neden ihtiyaç duydunuz; yollar kapatıldı, internet kesildi, bunun adı korkudan başka bir şey değildir” değerlendirmesinde bulundu.
130 milyon seçmenin kaydı taslak listelerden çıkarıldı
Indian Express gazetesinin haberine göre protestolar, Kumar’ın yardımcılarının yaklaşık 130 milyon seçmenin kayıtlarının kütüklerden çıkarılmasına itiraz ettiğini aktarmasıyla başladı.
Söz konusu sayının Japonya’nın nüfusunu geçtiği belirtilirken muhalefet partileri, hükümetin seçim sonuçlarını kendi lehine yönlendirmek için seçmen listelerini değiştirdiğini ileri sürdü. Muhalefet, silme işlemlerinin BJP’nin kazandığı son eyalet seçimlerini doğrudan etkilediğini iddia ediyor.
Seçim Komisyonu Başkanı Kumar iddialar karşısında sessiz kalırken, Seçim Komisyonu ve iktidardaki BJP suçlamaları kesin biçimde reddetti.
Seçim Komisyonu verilerine göre kimlik doğrulama sürecinde 130 milyon kayıt, taslak aşamasında listeden çıkarıldı. Bu kişilerin 63 milyonunun başka bir yere taşındığı, 30 milyonuna ulaşılamadığı ve 28 milyonunun hayatını kaybettiği açıklandı. Komisyon, kaydı yanlışlıkla silinen yurttaşların yeniden kayıt yaptırabileceğini bildirdi.
BJP, seçim başarısının Başbakan Modi’nin toplumdaki popülaritesi ile ülkenin ekonomik büyümesinden kaynaklandığını savunuyor. Parti yönetimi, sandıkta başarılı olamayan muhalefet partilerini halkı yanıltmakla suçluyor.
Eylemler, soru sızıntısı skandallarının ardından eğitim bakanının istifasına yol açan protestolardan birkaç ay sonra ve 2027 yılı başında başlayacak kritik eyalet seçimleri öncesinde Modi hükümeti üzerindeki siyasi baskıyı artırıyor.
Hamam böceği hareketinin kuruluş süreci
Hindistan’da gençler ve Z kuşağı internet kullanıcılarının öncülüğünde kurulan Hamam böceği Halk Partisi (Cockroach Janta Party – CJP), işsizlik, eğitim sistemindeki usulsüzlükler ve sınav sorularının sızdırılmasına karşı dijital mizahı protestoyla birleştiren bir hareket olarak faaliyet gösteriyor.
Siyasi iletişim stratejisti 30 yaşındaki Abhijeet Dipke, hareketi yargı makamlarından yapılan bir açıklamaya tepki olarak başlattı.
Hindistan Yüksek Mahkemesi Başyargıcı Surya Kant’ın Mayıs 2026’da iş bulamayan ve taleplerini dile getiren gençleri, gazetecileri ve aktivistleri “hamam böceklerine” benzetmesi tepki çekti.
Dipke, bu benzetmenin ardından “Cockroach Janta Party” adıyla çevrimiçi bir hareket oluşturdu. Sosyal medya ve Instagram’da yayılan girişim kısa sürede milyonlarca takipçiye ulaşarak gençler arasında protesto sembolüne dönüştü.
Hareketin öne çıkardığı konular arasında artan genç işsizliği, liyakatsizlik ve özellikle tıp fakültelerine giriş sınavlarında soruların sızdırılması bulunuyor. Topluluk, eğitim sistemindeki sorunlar ile sınav usulsüzlükleri için kapsamlı reform istiyor.
CJP çatısı altında toplanan grupların Haziran 2026’da düzenlediği kitlesel protestolar ve açlık grevleri siyasi sonuç doğurdu. Eylemlerin ardından Hindistan Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan görevinden istifa etti.
