Fransa’da yetersiz okul kadroları ve bakımsız binalara karşı başlayan lise öğrencilerinin protestoları ülke çapında kitlesel gösterilere dönüştü. Polis müdahalelerinde çoğu liseli 900’den fazla kişi yaralanırken, güvenlik güçlerinin orantısız güç kullandığı yönündeki eleştiriler arttı.
Protestolar ülke geneline yayıldı
Eylül ayının sonunda Paris’in yoksul banliyölerinde başlayan eylemler, sendikaların, hak örgütlerinin ve öğrencilerin katılımıyla farklı kentlere yayıldı. Hükümet ise gösterilerin “kent şiddetine” dönüştüğünü savunuyor.
Öğrenci, öğretmen ve velilerin katıldığı yürüyüşlerle protestolar en yoğun günlerinden birini yaşadı. Fransız haber ajansı AFP’ye göre Liseliler Birliği, ülke genelinde bin 800 lisede abluka uygulandığını veya eğitime ara verildiğini açıkladı. Bazı bölgelerde dersler çevrim içi yapılmaya başlandı.
Marsilya, Nantes ve Lyon’da sabah başlayan yürüyüşlerin ardından günün en büyük gösterisinin Paris’te düzenlenmesi bekleniyor.
Öğrencilerin ağır yaralanması tepki çekti
Polisin kullandığı savunma mühimmatı ve göz yaşartıcı gaz nedeniyle çocukların ağır yaralanması, protestolara ilişkin tartışmaları derinleştirdi.
Kuzeydeki Lens kentinde pazartesi günü düzenlenen gösteride 15 yaşındaki bir lise öğrencisinin eli koptu. Polis sendikası kaynakları, gencin polisin fırlattığı şok bombasını eline aldığını öne sürdü. Yerel basına konuşan bir tanık ise bombanın doğrudan çocuğun üzerine geldiğini söyledi. Yerel savcılık, patlamanın nasıl gerçekleştiğinin henüz kesinleşmediğini bildirdi.
Tours kentinde Balzac Lisesi önündeki barikatta başından ağır yaralanan 16 yaşındaki Mael’in sağ gözünü kaybettiği aktarıldı. Savcılık, yaralanmanın savunma amacıyla atılan bir mühimmatın darbesiyle uyumlu olduğunu belirtirken aile, bir kamu görevlisinin uyguladığı şiddet gerekçesiyle suç duyurusunda bulundu.
Paris’in kuzeybatısındaki Saint-Ouen-L’Aumone’da 14 yaşındaki Eden adlı çocuk, polisin yaklaşık 1,5 metreden ateş açması sonucu çenesinden ağır yaralandı. Annesi, oğlunun konuşamadığını, çenesinin kapalı olduğunu ve pipetle beslendiğini söyledi. Ailenin avukatı da “kasten adam öldürmeye teşebbüs” suçlamasıyla hukuki süreç başlattıklarını açıkladı.
Argenteuil banliyösünde benzer bir savunma mühimmatının isabet ettiği 16 yaşındaki başka bir gencin ise gözünü kaybetme riski bulunuyor.
Hükümet ile muhalefet karşı karşıya
Fransa İçişleri Bakanlığı, eylemlerin başlamasından bu yana 6 bin 100 kişinin gözaltına alındığını ve bu kişilerin büyük bölümünün reşit olmadığını açıkladı. Adalet Bakanlığı ise haklarında adli işlem başlatılan bin 800’ü aşkın kişiden bin 483’ünün reşit olmadığını duyurdu.
Hükümetin verilerine göre olaylarda şimdiye kadar 215 öğrenci ile 715 polis memuru yaralandı. Reuters’ın aktardığına göre İçişleri Bakanı Laurent Nunez, polis şiddeti iddialarıyla ilgili 10 idari soruşturma başlatıldığını bildirdi.
Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde siyasi gerilim de yükselirken Başbakan Sebastien Lecornu, ders ve öğle arası saatlerinin yeniden düzenlenmesi ile okul binalarının onarılmasına yönelik taleplerin incelenmesi için bakanlara talimat verdi. Ancak bütçe açığı ve artan kamu borcu, hükümetin mali hareket alanını daraltıyor.
Hükümet ile aşırı sağcı Ulusal Birlik partisi, sol görüşlü Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) milletvekillerini eylemleri kışkırtmakla suçluyor. LFI ise bu suçlamaları reddediyor ve protestocuları desteklediğini belirtiyor.
