Fransa’da banliyö liselerindeki öğretmen eksikliği ve kötü durumdaki okullara yönelik yaklaşık 1 aydır süren öğrenci protestoları, farklı toplumsal grupların katılımıyla ülke çapında hükümet karşıtı gösterilere dönüştü. Birçok kentte polisle eylemciler arasındaki çatışmalar gece boyunca devam ederken çok sayıda kişi yaralandı ve gözaltına alındı.
Protestolara farklı gruplar da katıldı
Öğrenci eylemlerine, her yıl hayat pahalılığını protesto eden “sarı yelekliler”, akaryakıt fiyatlarına tepki gösteren çiftçiler ve iklim aktivistleri destek verdi. Hayat pahalılığı ile kamu harcamalarını hedef alan gösterilerde polis, kalabalıklara göz yaşartıcı gaz ve basınçlı suyla müdahale etti; eylemciler ise havai fişeklerle karşılık verdi.
Fransa, pazar sabahına gece süren olayların ardından yanan ve zarar gören binalar ile sokaklarda kalan enkaz görüntüleriyle uyandı. Çeşitli kentlerde tarihi yapılar, araçlar ve konteynerler ateşe verilirken bazı iş yerlerinde yağma olayları yaşandı.
Paris’te 855 kişi gözaltına alındı
Paris polisi, başkentte 855 kişinin gözaltına alındığını ve bunun rekor olduğunu açıkladı. Paris Belediye Başkan Yardımcısı Lamia El Aaraje, kentin daha önce görmedikleri yoğunlukta bir şiddet dalgasıyla sarsıldığını söyledi.
Paris, Marseille, Nice, Nantes, Bordeaux, Limoges, Lille, Toulouse ve Strasbourg’da süpermarketler, eczaneler, lüks mağazalar, kozmetik dükkanları ve elektronik mağazaları yağmalandı.
Paris’te savcılık, gözaltıların ağırlıklı olarak şiddet veya mala zarar verme amacı taşıyan bir gruba katılma, silah ve patlayıcı madde bulundurma, yüzünü gizleme ve şiddet eylemlerinde bulunma suçlamalarıyla yapıldığını bildirdi.
Macron’dan “Cumhuriyette şiddete yer yoktur” mesajı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, X hesabından yaptığı açıklamada, “Cumhuriyette şiddete yer yoktur.” ifadesini kullandı.
Macron, ortalığı kırıp dökenler ile valilik binalarına ve dükkanlara saldıranlar hakkında dava açılacağını ve bu kişilerin cezalandırılacağını belirtti. Kolluk kuvvetlerinin gösteri hakkını güvence altına aldığını savunan Macron, Fransız kurumlarını yıkmaya ve taleplerini barışçıl biçimde dile getirmek isteyenleri engellemeye çalışan “kaos yayıcıları”na karşı duracaklarını ifade etti.
Tarihi yapılar ve belediye binaları hedef oldu
Dün Mimar Tony Desjardins tarafından 1852 yılında inşa edilen, geçmişte askeri karakol ve polis noktası olarak kullanılan tarihi yapıda çıkan yangına güçlükle müdahale edildi.
Marsilya’da çok sayıda protestocu, Eski Liman bölgesindeki belediye binasının giriş kapısını zorlayarak içeri girdi. “Devrim başladı, Bastille’i ele geçiriyoruz” sloganları atan grup, giriş salonundaki eşyalara zarar verdi. Fransa Cumhuriyeti’nin simgesi Marianne’ın büstü devrildi, duvarlara çeşitli yazılar yazıldı.
Limoges kentinde, “yüksek yaşam maliyeti”ne karşı düzenlenen protestolar sırasında maskeli bir göstericinin zorla girdiği 140 yıllık belediye binası dün gece alev aldı.
Bordeaux’da göstericilerin Ticaret ve Sanayi Odası binasına girmesi üzerine güvenlik güçleriyle protestocular arasında gerginlik yaşandı. Rennes’de ise yakılan barikatlar nedeniyle bazı yollarda ulaşım aksadı.
Bin 200 gözaltı, 150 yaralı polis
Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, yoğun şiddet olaylarını kınarken bin 200 kişinin gözaltına alındığını ve 150 polisin yaralandığını açıkladı. Son rakamlarla toplam gözaltı sayısının daha da yükselmesinin beklendiği bildirildi.
Paris’te göstericiler kaldırım taşlarını sökerek yolları kapattı; araçlar ve çöp konteynerleri ateşe verildi, döviz büroları ile mağazalar yağmalandı.
Resmi kaynaklar eylemlere 550 bin kişinin katıldığını belirtirken, eylemlerde yer alan CGT sendikası katılımın 800 bin olduğunu savundu.
Paris Emniyet Müdürlüğü, Elysee Sarayı, Başbakanlık binası ve Champs-Elysees gibi önemli noktalarda gösteri yapılmasını yasaklamıştı. Yasağa rağmen ünlü Champs-Elysees Caddesi’nde mağaza sahipleri vitrinlerini panolarla kapattı; cadde boyunca güvenlik güçleri görevlendirildi.
