Avrupa Birliği, platformundaki yasa dışı, güvensiz ve taklit ürünlerin satışını engellemede yetersiz kaldığı gerekçesiyle Alibaba grubuna ait AliExpress’e 550 milyon avro (629 milyon dolar) tutarında rekor bir cezayı uyguladı.
AB, e-ticaret devi Alibaba’nın iştiraki olan AliExpress platformuna, yasa dışı, güvensiz ve taklit ürünlerin satışını engellemede yetersiz kaldığı gerekçesiyle pazartesi günü 550 milyon avro (629 milyon dolar) tutarında rekor bir para cezası verdi.
Bu karar, AB’nin büyük dijital platformlara yasa dışı ve zararlı içeriklerle daha etkin mücadele etme yükümlülüğü getiren tarihi Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında Avrupa Komisyonu tarafından verilen üçüncü büyük ceza olarak kayıtlara geçti.
ALIEXPRESS NEREDE YANLIŞ YAPTI?
Avrupa Komisyonu, geçen yıl haziran ayında AliExpress’i, yasa dışı ürünlerin yayılmasına ilişkin riskleri değerlendirme ve azaltma yönündeki asli DSA yükümlülüğünü yerine getirmemekle suçlamıştı.
Düzenleyici kurum, AliExpress’e bu sorunları giderecek çözüm önerilerini sunması için 20 Ekim tarihine kadar süre tanıdı.
Şirket, Komisyonun aralık ayında yapacağı değerlendirmede sunulan önlemleri yetersiz bulması halinde daha fazla yaptırımla karşı karşıya kalabilecek.
AB’nin teknoloji şefi Henna Virkkunen gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu durum tüketiciler için çok tehlikeli, tüm kurallarımıza uyan şirketler için ise haksızdır” dedi.
Virkkunen, AliExpress’in geçen yıl Avrupa’da 193 milyon kullanıcısı olduğunu belirterek, bu sayının Shein için 156 milyon, Temu için ise 130 milyon olduğunu aktardı.
Temu’nun da DSA kapsamında daha önce cezalandırıldığını hatırlatan Virkkunen, Shein hakkındaki soruşturmanın ise devam ettiğini kaydetti.
Virkkunen, “Her beş Avrupalıdan biri ayda bir kez Shein, Temu ve AliExpress’ten alışveriş yaptığını söylüyor” ifadelerini kullandı.
Alibaba ise konuyla ilgili henüz açıklama yapmadı.
CEZA MİKTARI NEDEN BU KADAR YÜKSEK?
Komisyon, AliExpress’in riskleri incelemek için yeterli personele sahip olup olmadığını düzgün şekilde analiz etmediğini ve kendi sisteminin yasa dışı ürünleri tespit edip kaldırma konusundaki etkinliğini gözünde büyüttüğünü açıkladı.
Düzenleyici kurum, AliExpress’in tavsiye ve reklam sistemlerinin yasa dışı ürünlerin yayılmasını körüklediğini belirtti.
Ayrıca platformun, yasa dışı ürünlerin benzer şekillerde yeniden ortaya çıkmasını önleme sistemini ölçmek için yalnızca tek bir nicel göstergeye güvenmesini eleştirdi.
Yetkililer, AliExpress’in yasa dışı ürünleri tespit etmedeki başarısızlığı yüzünden, sahte ürünlerden güvensiz oyuncaklara ve tehlikeli kozmetik malzemelerine kadar pek çok sakıncalı ürünün haftalarca çevrimiçi kalmaya devam ettiğini bildirdi.
Komisyon, şirketin etkisiz yaptırım politikalarının, ceza alan satıcıların platformda yasa dışı ürün satmaya devam etmesiyle sonuçlandığına dikkat çekti.
Bununla birlikte, taklit satışları önlemek amacıyla AliExpress tarafından uygulanan zorunlu “marka yetkilendirme” sisteminin etkisiz olduğu, yetersiz personel barındırdığı ve sahte ürün satan satıcılar tarafından kolayca devre dışı bırakıldığı ifade edildi.
Dijital Hizmetler Yasası’nın yeni bir mevzuat olmasının, AliExpress’in aslında daha da yüksek olabilecek cezasının hesaplanmasında hafifletici bir neden olarak görüldüğünü ekledi.
Söz konusu ceza, Elon Musk’ın sosyal medya platformu X’e geçen yıl aralık ayında verilen 120 milyon avroluk ceza ile Temu’ya bu yıl mayıs ayında verilen 200 milyon avroluk cezanın oldukça üzerinde.
Her iki platform da DSA ihlalleri sebebiyle cezalandırılmıştı.
AliExpress, geçen yıl haziran ayında platformundaki potansiyel olarak yasa dışı ve pornografik materyallerin yayılmasıyla mücadele etmeyi kabul ederek, küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar ulaşabilecek para cezasından kurtulmuştu.
