ABD federal hükümetinin ulusal borç için ödediği net faiz, 30 Eylül’de sona eren 2026 mali yılında 1 trilyon doları aşarak bütçe üzerindeki baskıyı artırdı.
Bütçe açığı 1,99 trilyon dolara yükseldi
Ulusal borcun 40,4 trilyon dolara ulaşması, federal hükümetin borçlanma maliyetlerini yukarı taşımayı sürdürürken son yılların en yüksek seviyelerine çıkan Hazine tahvili getirileri faiz faturasını büyüttü.
ABD Hazine Bakanlığı verilerinden derlenen bilgilere göre, federal hükümetin bütçe açığı 2026 mali yılında önceki yıla göre yüzde 12 artarak 1,99 trilyon dolara çıktı. Böylece açık, Kovid-19 salgınının etkili olduğu 2021 mali yılında görülen 2,77 trilyon doların ardından son 5 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Federal hükümetin gelirleri aynı dönemde yüzde 3 artışla 5,4 trilyon dolara yükselirken harcamalar yüzde 6 artarak 7,4 trilyon dolara çıktı.
Net faiz, üçüncü büyük harcama kalemi oldu
Artan borç stoku ve yüksek faiz oranlarının etkisiyle net faiz giderleri 2026 mali yılında 1,05 trilyon dolar olarak kaydedildi. Bu rakam 2025 mali yılında 970,4 milyar dolar düzeyindeydi.
Net faiz giderleri yıllara göre 2024’te 881,7 milyar dolar, 2023’te 659,2 milyar dolar, 2022’de 475,1 milyar dolar ve 2021 mali yılında 352,3 milyar dolar oldu.
Brüt faiz giderleri de 2025 mali yılındaki 1,22 trilyon dolardan 2026 mali yılında 1,36 trilyon dolara yükseldi.
Net faiz giderleri, bütçede 1,67 trilyon dolarlık Sosyal Güvenlik ve 1,07 trilyon dolarlık sağlık sigortası programı Medicare harcamalarının ardından en büyük üçüncü harcama kalemi konumuna geldi.
ABD’nin net faiz giderleri ayrıca 1,03 trilyon dolarlık sağlık harcamaları ile 965,2 milyar dolarlık milli savunma harcamalarını geride bıraktı.
10 yılda 16,2 trilyon dolarlık faiz ödemesi bekleniyor
ABD Kongresi Bütçe Ofisinin (CBO) projeksiyonları, federal hükümetin net faiz giderlerinin 2027 mali yılında 1,1 trilyon dolara, 2036 mali yılında ise 2,1 trilyon dolara çıkacağına işaret ediyor.
Net faiz ödemelerinin Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya (GSYH) oranının mevcut yüzde 3,3 seviyesinden 2036 mali yılında yüzde 4,6’ya yükselmesi bekleniyor.
Bu tahminlere göre ABD’nin 2027-2036 dönemindeki kümülatif net faiz harcamaları 10 yılda toplam 16,2 trilyon dolara ulaşacak. Projeksiyonlar, yükselen borç stoku ve borçlanma maliyetlerinin gelecek 10 yılda federal bütçedeki faiz yükünü daha da artıracağını gösteriyor.
Faiz ödemeleri kamu harcamalarının yüzde 12’sine ulaştı
ING Amerika Bölgesel Araştırma Başkanı Padhraic Garvey, faiz ödemelerinin toplam kamu harcamalarının yaklaşık yüzde 12’sine ulaşmasını ABD açısından en önemli mesele olarak değerlendirdi.
Garvey, ABD’de bu oranın yüzde 12, Fransa’da ise yüzde 4 olduğunu belirterek, göstergenin ABD’yi borç dinamikleri bakımından daha kötü bir konumda gösterdiğini, ancak bunun henüz istikrar bozucu bir etki yarattığının söylenemeyeceğini ifade etti.
ABD’de swap faiz farklarının daraldığını belirten Garvey, bunun piyasanın ABD Hazine tahvillerini aşırı olumsuz biçimde fiyatlamadığını gösterdiğini aktardı.
Padhraic Garvey, “ABD’nin genel makroekonomik görünümü açısından bakıldığında, yükselen faizler tüketicilerin ve şirketlerin üzerinde taşımak zorunda kaldığı bir baskı oluşturuyor. Ancak şu ana kadar bu durumdan kaynaklanan ilave endişe çok büyük olmadı.” dedi.
Yüksek faizlerin nedenlerinden birinin bir ölçüde “yapay zekanın yarattığı verimlilik devrimini” yansıtması olduğunu söyleyen Garvey, “Bu etkinin büyüklüğünü sayısal olarak ölçmek zor, ancak yapay zekanın verimlilik artışının reel faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğuna şüphe yok. Sonuçta, istihdam artışı oldukça sınırlı olsa bile yaklaşık yüzde 2 büyümeyi sürdüren bir ekonomiyle karşı karşıyayız.” ifadelerini kullandı.
