ABD’de Pentagon, eski ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Frank Kendall’ın gizli bilgilere erişim uygunluğunu iptal etti ve kendisinin herhangi bir hassas görevde bulunmasını yasakladı. Bakanlık, kararın Kendall’ın Air Force One’ın kabiliyetlerine ilişkin gizli bilgileri yetkisiz biçimde medyaya açıklamasından kaynaklandığını ileri sürdü.
ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon), Kendall’ın gizli bilgilere erişim “uygunluğunu” iptal etti ve kendisinin “herhangi bir hassas görevde” bulunmasını yasakladı.
CBS News kanalının haberine göre Pentagon, dün açıkladığı kararın gerekçesi olarak Kendall’ın Air Force One’ın kabiliyetlerine ilişkin hassas bilgileri medyaya açıkladığı iddiasını gösterdi.
Parnell, sosyal medya paylaşımında, “Bu karar, Air Force One’ın kabiliyetlerine ilişkin gizli bilgileri bir medya kuruluşuna yetkisiz biçimde açıklamasından sonra alındı.” dedi.
Karar, geçen ay The New York Times’ın da aralarında bulunduğu kuruluşların Katar’ın hediye ettiği yeni Air Force One’a ilişkin güvenlik kaygılarını haberleştirmesinden sonra açıklandı.
Haberlerde, yeni uçağın selefinde bulunan gelişmiş füzesavar kabiliyetlerinden yoksun olduğu da aktarılmıştı.
UÇAK TÜRKİYE’YE DE GELDİ
Kendall, dün geç saatlerde yaptığı açıklamada, yetkisinin kaldırılması karşısında “tamamen şaşkın” olduğunu söyledi.
Kendall, “Gizli hiçbir şey söylememek konusunda her zaman son derece dikkatli oldum ve bildiğim kadarıyla böyle bir şey yapmadım. Açıkladığım iddia edilen şeyin ne olduğuna dair bana hiç kimse bir şey söylemedi ve bunun ne olabileceğini tahayyül dahi edemiyorum” dedi.
Uçak, 400 milyon dolarlık yenileme ve modernizasyon çalışmasından geçirildi. ABD içinde hizmete alınan uçakla Başkan Donald Trump geçen ay NATO Zirvesi için Türkiye’ye de geldi.
Ancak ABD İran’a hava saldırıları düzenlerken ve Tahran üç Körfez Arap ülkesine saldırırken Trump NATO zirvesinden ayrılmak için eski model Air Force One uçağını kullandı.
Yetkililere göre ABD, uçağa füze ateşlenmesini öngören inandırıcı bir plan tespit etti. İstihbaratın alınmasından sonra ABD Gizli Servisi hızla yedek plana geçti.
Geçen ay Gizli Servis, başkanın güvenli iletişim sistemleri ve gelişmiş askeri savunma kabiliyetleriyle donatılmış eski uçağı kullanmasını önerdi.
ABD’li yetkililer, Katar’ın bağışladığı yeni uçağın aceleyle hizmete alındığını ve istenen bazı kabiliyetlerden yoksun olduğunu da söyledi.
Trump ise geçen ay gazetecilere, uçak değişikliğinin güvenlik kaygılarından kaynaklandığını reddetti. Bununla birlikte “her zaman” tehdit altında olduğunu ve İran’ın “1 numaralı” hedefi olduğunu da söyledi.
Beyaz Saray daha sonra Trump’ın eski Air Force One’ı kullanmaya devam edeceğini açıkladı. Açıklamaya göre Katar’ın bağışladığı uçak sonbaharda “ilave modernizasyon ve iyileştirmelerden” geçirilecek ve bu çalışmaların tamamlanması yaklaşık bir ay sürecek.
Joe Biden döneminde görev yapan Kendall, The New York Times haberinde, uçak için ayrılan modernizasyon süresinin “Air Force One’daki olağan değişikliklerin tamamını” yapmak için yeterli olmayacağını söyledi. Kendall ayrıca uçağın ABD dışında kullanılmasına şaşırdığını belirtti.
Kendall cuma günü, “Katar’a ait 747 hakkında gazetecilere açık kimliğimle konuşurken ve ulusal televizyonda açıklama yaparken rahattım, çünkü gizli hiçbir şey söylemediğimden eminim” dedi.
Haberlerin yayımlanmasından sonra ABD Adalet Bakanlığı, kaynaklarını açıklamaya zorlamak amacıyla The New York Times muhabirlerine celp gönderdi. Bu teşebbüs basına özgürlüğüne ilişkin kaygılara yol açtı.
Bakanlık, hakimin hukuki çalışmanın özensizliğine yönelik eleştirisinden sonra geçen ay celpleri isteksizce geri çekti.
ABD Hava Kuvvetleri, uçağın hızla dönüştürülmesinin “güvenlik, emniyet veya güvenli iletişim konusunda herhangi bir risk kabul edilmeden” yapıldığını savundu. Ancak kurum, uçakların kabiliyetleri arasında farklar bulunduğunu da kabul etti.
Hava Kuvvetleri, ABD yapımı yeni Air Force One uçaklarında gerekli olan “son derece karmaşık bazı mühendislik değişikliklerinin” Katar’dan gelen uçakta yapılan çalışmaların dışında bilinçli olarak bırakıldığını açıkladı.
Kurum ayrıca uçaktan çıkış kapılarının genişletilmediğini ve gövde içine yerleştirilmiş birden fazla merdivenin eklenmediğini kabul etti.
PAZARLIĞA AÇIK OLMAYAN BİR GÖREV
Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, Kendall’ın hangi medya kuruluşuna gizli bilgi vermekle suçlandığını açıklamadı.
Parnell, “Gizli bilgilerin korunması pazarlığa açık olmayan bir görevdir. Bu güveni ihlal edenler erişim ayrıcalığını ve bunu gerektiren herhangi bir görevde bulunma imkanını kaybeder” diye yazdı.
Trump yönetimi daha önce de güvenlik yetkilerini iptal etmişti.
Yönetim geçen yıl, o sırada görevde bulunan ve daha önce görev yapmış 37 ulusal güvenlik görevlisinin güvenlik yetkilerini kaldırdı.
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth de yönetimin göreve başlamasından kısa süre sonra eski Genelkurmay Başkanı General Mark Milley’nin güvenlik korumasını ve güvenlik yetkisini iptal etti.
Parnell, Kendall hakkında cezai kovuşturma için başvuru yapılıp yapılmayacağını söylemedi. Pentagon da daha fazla bilgi vermeyi reddetti.
Bu tür suçlamalar, olağan olarak Casusluk Yasası’nın ihlal edildiği gerekçesiyle cezai kovuşturma başvurularıyla birlikte gündeme geliyor.
Bunun bilinen örneklerinden biri, Barack Obama yönetiminin eski istihbarat kurumu yüklenicisi Edward Snowden hakkında suçlama yöneltmesiydi.
Snowden, ABD’nin gözetim faaliyetlerine ilişkin çok sayıda gizli belgeyi kamuoyuna açıklamış, ardından Rusya’ya kaçmıştı.
Daha yakın tarihte ise bir federal hakim, Massachusetts Hava Ulusal Muhafızları mensubunu Ukrayna’daki savaşa ilişkin gizli askeri belgeleri sızdırdığı gerekçesiyle 2024’te 15 yıl hapis cezasına çarptırdı.
Bu olay, yıllardır görülen en ciddi ulusal güvenlik ihlali olarak nitelendirilmişti.
