ABD Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna’ya tahmini değeri 2,1 milyar dolar olan 500 Patriot PAC-3 füzesinin satışına onay verdi. Ancak henüz üretilmeyen mühimmatın teslimatının 2030’lu yılların ilk birkaç yılından önce yapılması beklenmiyor.
Ukrayna için 500 füze onayı
ABD Dışişleri Bakanlığı bugün yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya 2,1 milyar dolarlık 500 adet Patriot PAC-3 füzesi satışının kabul edildiğini duyurdu.
Geciken sevkiyatlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya ile bir dizel mutabakatı açıkladığı ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’yi Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durdurmaya yanaşmamakla eleştirdiği dönemde, iki ülke arasındaki gerilimi artırmıştı.
Kiev yönetimi, Rus ordusunun Ukrayna geneline yönelttiği yoğun füze saldırılarını havada engelleyebilmek için uzun süredir acilen yeni önleme füzelerine ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Patriot sistemi ise yüksek hızla ilerleyen balistik füzelere karşı sahadaki en etkili silahlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Ukrayna’da saldırılar sürüyor
Ukraynalı yetkililer, perşembe günü Rusya’nın Dnipro kentindeki kalabalık tren istasyonu peronuna düzenlediği insansız hava aracı saldırısında en az 14 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Yetkililerin aktardığına göre gündüz saatlerinde iki taşra kentine düzenlenen saldırılarda 5 kişi öldü. Gece geç saatlerde başkent Kiev’e yönelik füze saldırısında da 1 kişi yaşamını yitirdi.
Zelenskiy, haftanın başında yaptığı açıklamada, Rusya’nın enerji şebekeleriyle sivil altyapıya yönelik saldırılarını artırdığı bir dönemde Ukrayna’nın kritik füze tedariki konusunda yaklaşık bir aydır ABD’nin son onayını beklediğini söylemişti.
Teslimat 2030’lu yıllara kalabilir
Ukrayna’nın acil ihtiyacına rağmen hava savunma füzelerinin kısa sürede teslim edilmesi öngörülmüyor. Silah satış anlaşmalarının tamamlanması genellikle yıllar sürerken Reuters’a konuşan ve ABD kararına ilişkin bilgi sahibi iki kaynak, henüz üretimi yapılmamış füzelerin 2030’lu yılların ilk birkaç yılından önce teslim edilemeyeceğini bildirdi.
Kaynaklardan biri, Ukrayna Savunma Bakanlığının teslimat tarihini öne çekmesi için Pentagon’a girişimde bulunduğunu aktardı. Aynı kaynak, Kiev’in öncelikle ABD envanterindeki füzeleri almasını, daha sonra yeni üretilecek Patriot mühimmatının bu stokları tamamlamasını önerdiğini belirtti.
Finansman US JUMPSTART üzerinden sağlanacak
ABD Dışişleri Bakanlığının yazılı açıklamasına göre füzelerin ödemesi, US JUMPSTART programı kapsamında Kanada, Almanya ve Norveç’in mali katkıları ile Avrupa Birliği’nin sağladığı Ukrayna Destek Kredisi tarafından desteklenen ulusal bütçe kaynakları kullanılarak yapılacak.
Pentagon’un resmi internet sitesindeki bilgilere göre JUMPSTART, Rusya’ya karşı Ukrayna’nın meşru müdafaasını güçlendirmek amacıyla müttefik ülkelerin bağışlarının silah, hizmet ve askeri eğitim alımlarında kullanılmasını sağlıyor.
Program, ağustos ayında Zone 5 Technologies ile CoAspire tarafından üretilen 825 milyon dolar değerindeki 3 bin 350 havadan fırlatılan seyir füzesinin tedarikinde de kullanılmıştı.
Patriot füzelerinin satışında ana yüklenici olarak Amerikan savunma sanayisi şirketi Lockheed Martin görev yapıyor.
Washington’ın müttefiklerine yüksek miktarda silah göndermesi ve İran’daki askeri operasyonlarında mühimmat harcaması, kritik hava savunma sistemleri ile hassas güdümlü mühimmat stoklarına ilişkin soru işaretlerini çoğaltıyor.
Lockheed Martin’in üretim kapasitesi artırılıyor
ABD Kara Kuvvetleri, temmuz ayında Lockheed Martin ile Patriot önleme füzelerinin üretimi için azami değeri 58,6 milyar dolar olan bir sözleşme imzalamıştı.
Lockheed Martin, anlaşmanın PAC-3 MSE füzelerinin üretim kapasitesini 2030 sonuna kadar üç katına çıkarma taahhüdünün yerine getirilmesine katkı sağlayacağını açıklamıştı.
Şirket ayrıca ABD’nin Arkansas eyaletindeki Camden fabrikasında çalışan sayısının yüzde 50 artırılarak bin 200’den yaklaşık bin 850’ye yükseltileceğini duyurmuştu.
Lockheed Martin daha önce yıllık Patriot PAC-3 üretiminin 2 bin adede çıkarılacağını bildirmişti.
Pentagon adına görüşmeleri yürüten yetkililer, füze tedarikini artırma çalışmalarının merkezine bu yılın başlarında varılan ön üretim mutabakatlarını yerleştiriyor ve savunma yüklenicilerine süreci hızlandırmaları yönünde baskı uyguluyor.
Patriot sistemi nasıl çalışıyor?
ABD ve müttefiklerinin hava sahasını korumak için kullanılan MIM-104 Patriot, uzun menzilli karadan havaya ve balistik füze savunma sistemi olarak tanımlanıyor.
Sistemin adı, İngilizce “Phased Array Tracking Radar to Intercept on Target” (Hedefte Önleme İçin Faz Dizinli Takip Radarı) ifadesinin baş harflerinden oluşuyor.
Amerikan savunma sanayisi kuruluşu Raytheon tarafından geliştirilen sistem, ilk kez 1984 yılında ABD Ordusunun hizmetine girdi.
Patriot hava savunma mimarisinde PAC-1, PAC-2, PAC-3 ve gelişmiş PAC-3 MSE sürümleri bulunuyor.
Modeline göre yaklaşık 70 kilometre etkili menzile sahip olan sistemin azami menzili, PAC-3 MSE versiyonunda 160 kilometreye kadar çıkıyor.
Azami hızı Mach 4 ve üzerine ulaşan Patriot; düşman savaş uçaklarını, seyir füzelerini, insansız hava araçlarını ve taktik balistik füzeleri havada imha etmek üzere kullanılıyor.
Sistemin merkezindeki AN/MPQ-53 veya AN/MPQ-65 tipi gelişmiş faz dizinli radar, gökyüzünü kesintisiz tarayarak tehditleri saptıyor ve füzeleri doğrudan hedeflerine yönlendiriyor.
