ABD, eski Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) yargıcı Navi Pillay’ın “2026 Nobel Barış Ödülü”nü kazanmasının ardından mahkemeye yaptırım uygulayacağını açıkladı. Karar, çok sayıda ülkeden ve Birleşmiş Milletler’den tepki aldı.
Rubio: ABD, UCM’yi adım adım yıkacak
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Güney Afrikalı hukukçu Pillay’ın ödüle layık görülmesinin ardından UCM’ye yönelik yaptırım kararını duyurdu.
Rubio, sosyal medya paylaşımında “Başkan Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesinin Amerikalıları yargılamasına asla izin vermeyecektir. İşte bu nedenle bugün ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesine yaptırım uyguluyor.” ifadelerini kullandı.
ABD’nin mahkemenin üyesi olmadığını ve UCM’nin Amerikan vatandaşları üzerinde yetkisini kabul etmediğini belirten Rubio, benzer bir adımın önüne geçmek amacıyla yaptırım kararı aldıklarını söyledi.
Rubio, “Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM’yi ortadan kaldıracağız.” dedi. ABD’li Bakan ayrıca, “Bunu yapmazlarsa ABD, Amerikalılar artık tehdit altında kalmayana kadar UCM’yi adım adım yıkmaya devam edecektir.” ifadesini kullandı.
Karar, Pillay’ın Nobel ödülünden saatler sonra geldi
Washington’ın yaptırım kararını, UCM’nin eski yargıçlarından Pillay’ın Nobel Barış Ödülü’nü almasının üzerinden birkaç saat geçtikten sonra açıklaması dikkat çekti. Pillay kısa süre önce, “İsrail’in Gazze’de soykırım işlediği” sonucuna ulaşan bir Birleşmiş Milletler (BM) raporunun hazırlanmasına başkanlık etmişti.
UCM, Kasım 2024’te Gazze’deki soykırım gerekçesiyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. ABD yönetimi bu karara sert biçimde karşı çıkmış ve kararı tanımadığını açıklamıştı.
Washington, ağustos ayında UCM Başkanı Tomoko Akane’nin yanı sıra mahkemenin yargıç ve savcılarına da yaptırım uygulamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump ise Rubio’nun UCM’ye karşı yürüttüğü kampanyanın kendisini değil, İsrail Başbakanı Netanyahu’yu korumayı amaçladığını söylemişti.
8 ülkeden ortak tepki
UCM’nin kurucu metni Roma Statüsü’ne taraf olan İngiltere, Kanada, Danimarka, Almanya, Fransa, İtalya, Japonya ve Hollanda’nın dışişleri bakanları, ABD’nin kararına ilişkin ortak yazılı açıklama yaptı.
Ülkeler, UCM’nin bağımsızlığına, tarafsızlığına ve bütünlüğüne yönelik “süregelen ve sarsılmaz” desteklerini yineledi. Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“UCM’nin kararlı destekçileri olarak, ABD tarafından mahkemeye uygulanacağı açıklanan yaptırımlardan üzüntü duyuyor ve bunlara güçlü şekilde karşı çıkıyoruz. Mahkemenin, Roma Statüsü kapsamındaki görevini yerine getirmeye devam edebilmesi için bu tür tedbirlere karşı hazırlık amacıyla yürüttüğü çalışmaları takdirle not ediyor ve mahkemenin bunu yapabilmesini sağlama konusundaki sarsılmaz desteğimizin altını çiziyoruz.”
BM Genel Sekreteri Guterres de kınadı
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD’nin UCM’ye yaptırım kararını kınadı.
Guterres, “Bugünkü karar, UCM’nin kilit bir rol oynadığı uluslararası ceza adaletine yönelik ortak çabalara ciddi bir darbe vurmaktadır.” dedi.
