Hindistan’da kaşının altındaki sertlik nedeniyle hastaneye giden 16 yaşındaki gencin sol göz çukurunda, ağız dışında gelişmiş tam oluşmuş bir köpek dişi bulundu ve ameliyatla çıkarıldı.
Şişliğin nedeni taramayla ortaya çıktı
Göz kapağı ile kaş arasındaki bölgede yaklaşık bir ay boyunca ağrısız bir şişlik yaşayan genç, derisinin altından iki sert ve beyaz ucun görünmesi üzerine sağlık kuruluşuna başvurdu.
The Independent gazetesinin aktardığına göre yapılan görüntülemeler, şişliğin ağız dışında gelişen eksiksiz bir dişten kaynaklandığını gösterdi.
Tıpta “ektopik diş” adı verilen bu durum, diş dokusunun ağız içindeki normal gelişim güzergâhı yerine vücudun farklı bir bölgesinde oluşması veya sürmesi anlamına geliyor. Bu yapılar normal süt ya da kalıcı dişlerden oluşabileceği gibi, fazladan gelişen diş dokularından da meydana gelebiliyor.
Diş dokusu göz çukuruna nasıl ulaşabiliyor?
İnsan yüzü, anne karnında farklı hücre grupları ve dokuların birbirlerine doğru ilerleyerek birleşmesiyle şekilleniyor. Dişlerin gelişimi de bu dokular arasındaki etkileşime dayanıyor.
Bu karmaşık süreçte ortaya çıkan bir gelişim sapması, diş dokusunun ağız boşluğundan uzakta ve anormal bir bölgede yerleşmesine neden olabiliyor.
Üst çenede görülen vakalarla ilgili derlemelerde gelişimsel farklılıkların yanı sıra fiziksel travmalar, önceki diş tedavileri, kist ve tümörler de olası nedenler arasında gösteriliyor. Birden fazla fazla diş bulunması ise kemik ve diş gelişimini etkileyen, nadir ve kalıtsal bir hastalık olan kleidokraniyal displaziyle ilişkili olabiliyor.
Ancak göz çukurundan diş çıkarılan 16 yaşındaki gencin geçmişinde travma öyküsü bulunmuyordu. Hekimler, dişin neden bu bölgede geliştiğini kesin olarak açıklayamadı.
61 vakanın değerlendirildiği bir literatür derlemesine göre ektopik dişler en sık, elmacık kemiğinin arkasındaki hava boşluğu olan maksiller sinüste görülüyor. Burun boşluğu, damak, çene ucu, çene eklemi ve göz çukuru da bu dişlerin yerleşebildiği diğer sıra dışı bölgeler arasında bulunuyor.
Ektopik dişler bazen yıllarca herhangi bir belirti göstermeden fark edilmeyebiliyor. Belirti ortaya çıktığında ağrı, şişlik, baş ağrısı veya ağzı açmada güçlük görülebiliyor. Burun içinde oluşan bir diş ise burun tıkanıklığı, sürekli akıntı ve kanamaya yol açabiliyor.
Cerrahi kararında dişin konumu belirleyici
Ektopik dişin ameliyatla çıkarılıp çıkarılmayacağı, bulunduğu bölgeye ve yol açtığı sorunlara göre değerlendiriliyor. Şikâyet oluşturmayan tek bir diş, yalnızca düzenli takip edilebiliyor.
Enfeksiyon riski oluştuğunda, doku geçişleri kapandığında, çevredeki yapılara zarar verildiğinde veya diş bir kistle bağlantılı olduğunda cerrahi müdahale gerekli hale geliyor.
Hekimler ameliyat öncesinde bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemleriyle dişin konumunu belirliyor; göz, sinir ve damarlarla arasındaki mesafeyi inceliyor.
Burun veya sinüslerde bulunan dişlerin çıkarılmasında, büyük kesiler yerine kamera ve cerrahi alet taşıyan ince bir tüple burun deliklerinden ilerlenen endoskopik yöntemler kullanılabiliyor. İncelenen 27 vakada bu teknik başarıyla uygulandı.
Ameliyatla çıkarılan ektopik dişin yerinde yeni bir diş oluşmuyor. Bununla birlikte, fazladan dişi bulunan kişilerde vücudun başka bölgelerinde benzer oluşumlara rastlanabildiği için ayrıntılı tarama yapılması gerekiyor. Hindistan’daki vakada ise gencin vücudunda başka bir anormal diş tespit edilmedi.
