Beyaz Saray arazisinde yapımı süren tartışmalı balo salonu için Apple ve Nvidia’nın 25’er milyon dolar bağış taahhüdünde bulunduğu, projeye aktarılan özel kaynağın 333 milyon dolara ulaştığı bildirildi.
Bağışçıların arasında teknoloji ve savunma şirketleri var
Washington Post’un haberine göre ABD Başkanı Donald Trump’ın yerleşkede inşa ettirmek istediği balo salonuna Apple ve Nvidia ayrı ayrı 25 milyon dolar sağlayacak.
Yaklaşık 400 milyon dolara mal olması beklenen proje için Adelson ailesi ile telekomünikasyon şirketi Dish Network’ün kurucu ortağı ve yönetim kurulu başkanı milyarder Charles Ergen de 25’er milyon dolar taahhüt etti.
Federal hükümetle sözleşmeleri bulunan Lockheed Martin’in yanı sıra Microsoft ve Palantir’in de projeye 10’ar milyon dolar verdiği öne sürüldü.
Beyaz Saray bağışçı listesini açıklamayacak
Toplam özel bağış miktarının 333 milyon dolara çıktığı belirtilirken, Beyaz Saray bağışçıların isimlerini kamuoyuyla paylaşmayacağını açıkladı. Listede Trump’ın kendi adının bulunmadığı aktarıldı.
Beyaz Saray Sözcüsü Davis Ingle, bağışçıların “büyük Amerikan şirketlerinden oluşan geniş bir yelpazeyi temsil ettiğini” savundu.
Eleştirilere yanıt veren Ingle, “Sahte çıkar çatışması iddiaları öne süren aynı çevreler, gecikmiş bu tadilatların faturası Amerikalı vergi mükelleflerine kalsaydı yine şikayet ederdi” ifadesini kullandı.
Nvidia ise Amerikalılara hizmet eden, partilerden bağımsız bir vakfa katkıda bulunmaktan gurur duyduğunu belirterek “Bir Amerikan şirketi olarak ABD’ye desteğimiz her şeyin üzerindedir ve ticari çıkarlardan bağımsızdır” açıklamasını yaptı.
Hükümetle iş yapan şirketler bağışların yarısını sağladı
Washington Post’un aktardığı bilgilere göre özel kaynağın büyük bölümü, federal hükümet nezdinde çıkarları bulunan şirketler ve varlıklı kişiler tarafından karşılandı.
Toplam paranın yarısının, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde federal hükümetten ihale veya sözleşme alan şirketlerden ya da bu şirketlerin yöneticilerinden geldiği kaydedildi.
Hukuk uzmanları ve denetim kuruluşları, bağış modelinin uzun süredir geçerli etik ve denetim standartlarını zedelediğini düşünüyor.
Reuters’a konuşan Brennan Adalet Merkezi’nden Eric Petry, bağışçı gizliliğinin ciddi bir sorun olduğunu belirterek “Hükümette işi olan aktörler başkanın özel projesine milyonlar akıtabildiğinde ve kamuoyu kimin ne kadar verdiğini göremediğinde, bu parayla nüfuz mu yoksa ayrıcalık mı satın alındığını anlamanın hiçbir yolu kalmaz” dedi.
Projenin kapsamı ve hukuki süreç
Trump, ilk aşamada maliyeti kendisinin ve varlıklı bağışçıların karşılayacağını açıklamıştı. Ancak tesisin altına sığınak ve güvenlik donanımları eklemek için Kongre’den istediği 1 milyar dolarlık bütçeyi alamadı.
Yaklaşık 8 bin 360 metrekarelik alana kurulması ve 1000 kişilik kapasiteye sahip olması planlanan yapı, kamuoyundan yoğun tepki görüyor.
Tarihi yapıların korunmasını isteyenler ve muhalifler, First Lady’nin çalışma ofisleriyle Beyaz Saray sinema salonunun bulunduğu tarihi Doğu Kanadı’nın balo salonuna yer açmak amacıyla yıkılmasının Trump’ın yetki sınırlarını aştığını savunuyor.
Trump yönetimi ise yapıda bomba sığınakları, tıbbi alanlar, İHA ve füze savunma sistemlerinin bulunacağını belirterek projeyi ulusal güvenlik gerekçesiyle savunuyor. Aynı gerekçe, başkanın gündeme getirdiği zafer takı projesi için de kullanılıyor.
İnşaat hukuki itirazlarla karşılaşmasına rağmen ABD Yüksek Mahkemesi, ağustos ayında 4’e karşı 5 oyla yargı denetimi sürerken çalışmalara devam edilmesine izin verdi. Karara karşı çıkan Yüksek Mahkeme Başkanı John Roberts ise projenin “muhtemelen hukuka aykırı” olduğunu söyledi.
