Türkiye’de 15 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanmasına yönelik yasak yarın yürürlüğe giriyor. 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar ise yaş doğrulamasının ardından çocuklara özel kısıtlamalarla platformlardan yararlanabilecek.
Platformlara yaş doğrulama zorunluluğu
Sosyal medya kullanımına ilişkin yeni düzenleme, 10 Ekim tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Yönetmelik, platformlara yaş doğrulama yapma ve çocukları korumaya yönelik çeşitli yükümlülükler getiriyor.
Buna göre sosyal medya şirketleri 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. e-Devlet üzerinden oluşturulacak belgeyle yaş kontrolü yapılacak; 15 yaşın altındaki kullanıcıların hesap açma talepleri reddedilecek.
Çocuk hesaplarında uygulanacak kısıtlamalar
15 yaşını dolduran çocukların hesapları varsayılan olarak gizli tutulacak. Bu hesaplardan canlı yayın açılması ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesi yasak olacak.
Çocukların sosyal medya kullanımını azaltmak amacıyla içeriklerin sonsuz kaydırma yöntemiyle sunulmasına da izin verilmeyecek. Ayrıca çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek; diğer kullanıcılar çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen listelerini göremeyecek.
Bakan Göktaş düzenlemenin ayrıntılarını paylaşmıştı
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, ilgili yönetmeliğe dair yaptığı değerlendirmelerde yeni sistemin ayrıntılarını açıklamıştı.
Göktaş, 15 yaş altındaki çocuklar için e-Devlet üzerinden bir doğrulama mekanizması kurulacağını ve yönetmelikte tüm süreçlerin açık biçimde düzenlendiğini belirtmişti.
Düzenleme kapsamında 31 Mart 2027 tarihine kadar geçici hükümle uyum süreci uygulanacağını bildiren Göktaş, “Bu tarihten sonra artık doğrulama sistemine geçeceğiz. Ondan sonra bizim verdiğimiz ‘token’lerle giriş yapabilecek.” dedi.
15-18 yaş grubuna ilişkin kurallara da değinen Bakan Göktaş, “Mesela bazı uygulamalar olmayacak. Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan, ekran kaydırma, sürekli başa kaydırma olmayacak. Buna ek olarak ekran kopyası yani ekran kaydı yapılamayacak ve canlı yayın açamayacaklar.” dedi.
Göktaş ayrıca çocuğa yalnızca takip ettiği hesapların mesaj gönderebilmesi ve görüldü bilgisinin kapatılması gibi kuralların da uygulanacağını ifade etti.
Yaş kontrolü hesap açılışıyla sınırlı kalmayacak
Bakan Göktaş, düzenlemeyle çocukların 18 yaşına kadar sosyal medya ortamındaki risklerden korunacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Çünkü bizim e-Devlet gibi güçlü bir sistemimiz var. Yeni düzenlemeye göre, sosyal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar, yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcı, e-Devlet üzerinden yaşına ilişkin bilgiyi doğrulayan dijital bir kod alacak. Bu kod aracılığıyla yaş doğrulama işlemini tamamlayarak sosyal medya platformunda hesap oluşturabilecek. Yaş doğrulaması yalnızca hesap açılışıyla sınırlı kalmayacak. Sosyal medya platformları, hizmet sunumu devam ederken kendi teknolojik yöntemleriyle kullanıcıların yaşlarını tahmin etmeyi ve gerekli kontrolleri yapmayı sürdürecek.”
Şüpheli hesaplar askıya alınabilecek
Göktaş, “Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda ise platform, söz konusu hesabı geçici olarak askıya alacak ve kullanıcıyı yeniden e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmaya yönlendirecek.” diye açıklama yaptı.
Bakan Göktaş, “Böylece çocukların sosyal medya ortamındaki risklerden korunması amacıyla hem hesap açılışında hem de kullanım sürecinde iki aşamalı ve sürekli bir yaş doğrulama mekanizması uygulanacak.” ifadelerini kullandı.
Mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart 2027
Yarın yürürlüğe girecek düzenleme kapsamında mevcut hesaplara ilişkin yaş doğrulamalarının en geç 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekiyor. Yaşının 15’in altında olduğu belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları kapatılacak.
Yaş doğrulaması nasıl yapılacak?
Kullanıcı, e-Devlet’e giriş yaptıktan sonra Siber Güvenlik Başkanlığının hizmeti üzerinden dijital belirteç oluşturacak ve bu belirteci hesap açmak istediği sosyal medya platformuna iletecek.
Platform, belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu doğrulayacak. Kullanıcı 15 yaşından küçükse hesap açılmayacak; 15-17 yaş grubundaysa hesabını çocuklara yönelik kurallara tabi olarak kullanabilecek.
Belirteç, yalnızca kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını gösterecek.
