İşgal altındaki Batı Şeria’da yerleşimcilerin Filistinlileri evlerinde kuşatma altında tutması ve temel ihtiyaç maddelerinin girişinin engellenmesi karşısında İsrail ordusunun müdahalesinin sınırlı kalması, tepkileri yükseltiyor.
Olayın ayrıntıları
İsrail ordusu, düşman topraklarındaki hedefleri vurmasıyla bilinse de, işgal altındaki Batı Şeria’da kayalıkların üzerinde oturan az sayıda yerleşimciyi bir haftadan uzun süredir bölgeden uzaklaştıramadığını gösterdi.
Uzmanlar, hükümetin yerleşim hareketine verdiği destek ve yerleşimci ideolojisinin ordu saflarında artan etkisi nedeniyle askeri birliklerin Filistinlilere yönelik tırmanan şiddeti durdurma konusunda uzun süredir eylemsizlik sergilediğini belirtiyor.
Nablus yakınlarındaki Kusra köyünde bir haftadan uzun süre önce az sayıda yerleşimci, Filistinlileri evlerinde kuşatma altına alarak temel ihtiyaç maddelerinin girişini engelledi.
Olay uluslararası kamuoyunda ve İsrail içinde tepki çekti.
Uluslararası ve yerel tepkiler
Kuşatma altındaki Filistinlilerden birinin ABD vatandaşı olması nedeniyle Washington müttefikinden harekete geçmesini talep ettiğini açıklarken, İsrail ordusu da bölgeye defalarca asker sevk etti.
Ancak kınama açıklamaları, bir İsraillinin gözaltına alınması ve yerleşimcilerin çadırlarının sökülmesi dışında alanda etkin bir adım atılmadı.
Ordu ve hükümetin rolü
Olay yerine ilk ulaşan bazı askerlerin yerleşimcilerle birlikte dua ettiği görüntülendi. Ardından ordu, bu askerler hakkında disiplin işlemi başlatılacağını duyurdu.
AFP’nin ulaştığı videolara göre, kuşatma altındaki bir bölge sakininin paylaştığı görüntülerde, pazartesi ATV’lerle bölgeye dönen yerleşimcilerin İsrail güçleriyle el sıkışıp sohbet ettiği görüldü.
Eski İsrail Başbakanı Şimon Peres’in kıdemli danışmanı ve özel temsilcisi Nimrod Novik, hükümetin aşırılık yanlısı yerleşimcilere verdiği desteğin orduyu imkansız bir duruma soktuğunu ifade etti.
Novik, ordunun şiddet yanlısı yerleşimcilere karşı sert tedbirler uygulanmasını gerektiren mesleki muhakemesi ile bu teröristlere hem siyasi destek hem de kaynak sağlayan hükümet politikasına bağlı kalmak arasında seçim yapmak zorunda kaldığını söyledi. Weiman, Filistinlilere istediğimizi yapmak çok kolay ifadesini hatırlatarak mevcut durumu eleştirdi.
Breaking the Silence adlı sivil toplum kuruluşunun yöneticisi Nadav Weiman, işgalin altyapısının nasıl şekillendiğinin askerlerin davranışlarını etkilediğini savundu.
AFP’ye konuşan İsrail ordusu, Batı Şeria’da İsrail vatandaşlarının ihlallerini ele alan ana kurumun polis olduğunu savundu ve askerlerin ihlalleri durdurmak ve polis olay yerine gelene kadar şüphelileri alıkoymak veya gözaltına almak için harekete geçmesi talimatını verdiğini açıkladı.
Ordunun açıklamasında, Askerlerin ordu emirlerine uymadığı durumlarda olaylar kapsamlı bir şekilde incelenir ve buna göre disiplin işlemleri uygulanır denildi.
Kuşra kuşatmasının ardından İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, şiddet yanlısı yerleşimcileri kovalamanın askerlerin sorumluluğunda olmadığını savunarak Batı Şeria’daki kolluk görevini polisin devralması çağrısında bulundu. Bu adım, Batı Şeria’nın İsrail tarafından ilhak edilmesini hedefleyen bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Gözlemciler, 27 Ekim seçimleri öncesinde şiddet yanlısı yerleşimcilerin üzerine kararlı bir yaklaşım gösterecek siyasi iradenin bulunup bulunmadığı konusunda kuşkulu olsa da konunun acil ele alınması gerektiğini vurguluyor.
Novik, Yerleşimci şiddeti devam ederse, büyük ve kanlı bir çatışmanın patlak vermemesi asıl şaşırtıcı durum olur uyarısında bulundu.
Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırısının ardından bu sınırların daha da iç içe geçtiği belirtiliyor. Ayrıca, Gazze veya Lübnan’da savaşmaya gönderilenlerin Batı Şeria’da yedek güvenlik birliklerine dahil edildiğini aktaran Yesh Din verilerine göre yaklaşık 7 bin yerleşimci silahlandırıldı. Bu yedekler çoğu zaman müdahale yerine olaylara müdahale etmeme eğiliminde.
AFP’nin ulaştığı İsrail ordusu, Batı Şeria’da vatandaş ihlallerini ele alan ana kurumun polis olduğunu belirtti ve askerlerin ihlalleri durdurmak için harekete geçmesi gerektiğini kaydetti. Ayrıca, ordu emirlerini ihlal eden askerler için disiplin işlemlerinin uygulanacağını açıkladı.
İsrail ordusunun Batı Şeria Komutanı Tümgeneral Avi Bluth’ın Eli yerleşimindeki Bnei David askeri hazırlık akademisinde eğitim gördüğü iddia ediliyor.
