Yapay zeka teknolojilerindeki ilerleme ve tedarik zincirlerindeki değişim, fabrikalarda otomasyon yatırımlarını hızlandırırken Türkiye’de aktif endüstriyel robot sayısı yüzde 7 artışla 30 bin 990’a ulaştı.
Küresel robot stoku 5 milyon 79 bine yükseldi
Uluslararası Robotik Federasyonu (IFR) raporundan derlenen verilere göre, dünya fabrikalarında çalışan endüstriyel robotların toplamı 2025’te önceki yıla göre yüzde 9 büyüdü. Böylece aktif robot sayısı 5 milyon 79 binle rekor seviyeye çıktı.
Aynı dönemde üretim tesislerine kurulan yeni robotların sayısı da yüzde 11 artarak 600 bini geçti.
IFR Başkanı Jane Heffner, küresel sanayideki değişimin endüstriyel otomasyonun baş döndürücü hızını ortaya koyduğunu belirtti. Heffner, fabrikalarda aktif halde bulunan 5 milyon robotluk seviyenin yalnızca 7 yıl önceki toplamın iki katından fazla olduğunu ifade etti.
Çin yeni kurulumlarda liderliğini güçlendirdi
Asya, otomasyonun merkezi olmayı sürdürürken Çin küresel robot pazarındaki üstünlüğünü daha da artırdı. Ülke, yıllık robot kurulumlarını yüzde 20 yükselterek 354 bin yeni robotu üretim hatlarına aldı.
Çin, dünya genelindeki toplam kurulumların yüzde 59’unu tek başına gerçekleştirirken yerli üreticilerin pazar payı yüzde 55’e ulaştı.
Japonya’da robot sayısı 2025’te yüzde 19 azalarak 36 bin 219’a geriledi. Bu düşüşle Japonya, küresel sıralamada ikinciliği ABD’ye bırakarak üçüncü sıraya indi. Japonya pazarında kısa ve orta vadede güçlü bir toparlanma beklenmiyor.
Güney Kore, yıllık 30 bin yeni kurulumla dünyanın dördüncü büyük pazarı konumunu korudu. Otomotiv sektöründeki yeni yatırımların etkisiyle ülkede 2027 ve 2028 yıllarında güçlü büyüme öngörülüyor.
Almanya’nın ardından dünya altıncısı olan Hindistan, robot kurulumlarını yüzde 15 artırarak 10 bin 500’e çıkardı. Ülkede 2020-2025 yılları arasındaki yıllık ortalama büyüme yüzde 27 oldu.
ABD ikinci sıraya çıktı, Brezilya’da otomotiv yatırımları etkili oldu
Amerika kıtasında da robot yatırımları hareketlilik gösterdi. ABD, yeni kurulumları yüzde 12 artırıp 38 bin 500’e çıkararak Japonya’yı geride bıraktı ve dünyanın en büyük ikinci robot pazarı oldu. Bu rakam, ABD istatistik tarihindeki en yüksek üçüncü seviye olarak kayda geçti.
Brezilya’da Çinli otomotiv şirketlerinin yatırımlarıyla yeni robot kurulumları yüzde 38 artarak 4 bin 300’e yükseldi. Ülkenin otomotiv sektöründe robot alımları yüzde 212 arttı. Kanada’da kurulumlar yıllık yüzde 5 artışla 4 bin robot seviyesine yaklaşırken Meksika’da yüzde 7 düşüş yaşandı ve sayı 5 bin 200’ün altına indi. Meksika, böylece üst üste üçüncü yıl gerileme kaydetti.
Avrupa’da robot satışları geriledi
Dünyanın beşinci, Avrupa’nın ise açık ara en büyük robot pazarı olan Almanya, Avrupa Birliği’ndeki toplam kurulumların yüzde 41’ini gerçekleştiriyor. Ancak ülkede robot satışları yüzde 8 gerileyerek 25 binin altına düştü. Almanya otomotiv sektörünün toplam pazardaki payı da küçülmesini sürdürdü.
Avrupa’nın diğer önemli pazarlarında da daralma görüldü. İtalya’da robot sayısı yüzde 11 düşüşle 7 bin 800’e, Fransa’da yüzde 8 azalışla 4 bin 500’e, İspanya’da ise yüzde 15 gerilemeyle 4 bin 300’e indi.
2029’da yıllık kurulumların 806 bine ulaşması bekleniyor
IFR raporu, küresel robot talebinin uzun vadeli büyüme eğilimini koruyacağını öngördü. Yıllık yeni robot kurulumlarının 2026’da 655 bine, 2029’da ise 806 bine yükselmesi bekleniyor.
Bu büyümenin temelinde iki yapısal unsur bulunuyor. Gelişmiş ekonomilerdeki iş gücü eksikliği ve tedarik zincirlerini güvence altına alma çabaları, şirketleri üretimi kendi ülkelerine veya yakın bölgelere taşımaya yöneltiyor. Yüksek ücretli bu bölgelerde rekabet edebilmek için otomasyon öne çıkıyor.
Yapay zeka, makine görüşü ve gelişmiş sensörler de robotların kapasitesini artırıyor. Programlamanın kolaylaşması yatırım maliyetlerini düşürürken otomasyonu KOBİ’ler açısından daha ulaşılabilir hale getiriyor.
Türkiye’de robot kurulumları gerilese de stok rekor kırdı
Küresel robot pazarında 17. sırada yer alan Türkiye’de yeni robot kurulumları 2025’te yüzde 9 azalarak 3 bin 194 oldu. İki yıl üst üste daralan pazar, 2023’teki 4 bin 429 adetlik tarihi zirvenin ardından istatistik tarihindeki en yüksek dördüncü kurulum rakamını gördü. Türkiye’de 2020-2025 dönemindeki yıllık ortalama büyüme oranı yüzde 10 olarak gerçekleşti.
Yeni kurulumlar düşmesine rağmen Türkiye’deki fabrikalarda aktif çalışan toplam endüstriyel robot stoku yüzde 7 artarak 30 bin 990’a çıktı ve tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Bu hacimle Türkiye, küresel robot stoku sıralamasında 15. basamağa yükseldi. Ülkedeki toplam robot stoku son 5 yılda yıllık ortalama yüzde 13 büyüdü.
Metal sektörü yeni kurulumlarda, otomotiv toplam stokta lider
Geçmiş yıllarda otomasyonun öncüsü olan otomotiv sektörü, liderliği devralan metal sanayisinin gerisinde kalmayı sürdürdü.
Metal sanayisi 2025’te kurulumlarını yüzde 8 artırarak 990 yeni robotu üretim hatlarına dahil etti. Toplam pazarın yüzde 31’ini oluşturan sektör, Türkiye’nin en büyük robot alıcısı oldu. Metal sektörünün fabrikalardaki toplam robot stoku 6 bin 774’e yükseldi.
Otomotiv sektörü ise yeni kurulumlarını yüzde 3 artırıp 889’a çıkardı ve toplam pazardan yüzde 28 pay aldı. Yeni kurulumlarda ikinci sırada bulunan sektör, 11 bin 17 robotluk mevcut hacmiyle aktif toplam stokun yüzde 36’sını elinde tutarak fabrikalardaki ağırlığını korudu.
Beyaz eşya ve elektronik grubunda robot talebi yüzde 37 düşerek 136’ya indi. Gıda ve içecek sektöründe robot alımları da yüzde 40 azalarak 144 oldu.
Uygulama alanları incelendiğinde Türkiye’de kurulan yeni robotların yüzde 59’u taşıma ve yerleştirme, yüzde 16’sı ise kaynak işlemlerinde kullanıldı.
Raporda, Türkiye’nin genç ve eğitimli nüfusuna rağmen teknik görevlerdeki iş gücü açığının sürdüğü belirtildi. Ayrıca ülkedeki robot yoğunluğunun küresel ortalamalara kıyasla hala oldukça düşük olduğu ifade edildi.
