Nobel Barış Ödülü için uzun süredir beklentisini dile getiren ABD Başkanı Donald Trump, bu yıl da kazananı belirleyecek Norveç Nobel Komitesi’nin gündemindeki etkili isimlerden biri olarak öne çıkıyor.
Komitenin kararında Trump etkisi
Ocak 2025’te Beyaz Saray’a dönmesinin ardından ödülü kazanmak için yoğun bir kampanya yürüten Trump, şimdiye kadar Nobel Barış Ödülü alamamış olmasının yarattığı hayal kırıklığını da gizlemedi.
Trump’ın ödülü kazanması düşük ihtimal olarak görülse de kimin ödüle layık bulunacağına ilişkin kararın üzerinde etkisinin hissedileceği değerlendiriliyor. AFP’nin haberine göre Norveçli Nobel Komitesi, ödülü isteyen Trump’ın dikkatinin sürekli üzerlerinde olduğunun farkında.
İran’a karşı başlattığı savaş, Grönland örneğinde görüldüğü gibi müttefikleriyle karşı karşıya gelmesine yol açan bölgesel hırsları ve uluslararası işbirliği kuruluşlarıyla medyaya yönelik sert yaklaşımı, Trump’ın Nobel Barış Ödülü’ne ulaşma ihtimalini azaltıyor.
Son haftalarda ödül için önceki dönemlerdeki kadar açık kulis yürütmese de Trump, komitenin değerlendirmelerinde akıllarda kalmayı sürdürüyor. Komitenin yapacağı seçim, büyük olasılıkla doğrudan veya dolaylı biçimde ABD Başkanı’na yönelik bir eleştiri olarak yorumlanacak.
“Odada bulunan hayalet”
Oslo Barış Araştırmaları Enstitüsü (PRIO) Başkanı Haakon Gjerlow, Trump’ı “odadaki hayalet” olarak nitelendirdi. Gjerlow, Beyaz Saray’dan gelebilecek tepkiler dikkate alındığında Nobel Komitesi’nin, “Bu ödülü vermenin faydadan çok zarar getirme potansiyeli var mı?” sorusunu değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Komite Sekreteri Kristian Berg Harpviken, “Kulis çalışmaları her zaman olur, hatta komite üzerinde baskı kurma girişimleri de olabilir. Yani biz bunlara alışkınız” dedi. Harpviken, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu, konuşmadığımız bir konu değil. Tabii ki tartışmalıyız ancak bu durumun, içerideki tartışmaları ve çıkacak kararları etkileyeceği anlamına gelmez.”
Nobel Barış Ödülü cuma günü açıklanacak
Nobel Barış Ödülü’nü kazanan isim ya da kuruluş, 9 Ekim Cuma günü Norveç’in başkenti Oslo’da duyurulacak.
Bu yıl ödül için 287 kişi ve kuruluş aday gösterildi. Ancak adayların kimlikleri 50 yıl boyunca kamuoyuna açıklanmıyor.
Nobel ödülleri 5 dalda veriliyor
İsveçli Alfred Nobel’in vasiyeti doğrultusunda, ölümünün ardından 9 Haziran 1900’de kurulan Nobel Vakfı tarafından verilen ödüller; İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi aracılığıyla fizik, kimya, edebiyat, barış ve tıp alanlarında en başarılı kabul edilen kişi veya kuruluşlara sunuluyor.
Nobel Ekonomi Ödülü ise İsveç Merkez Bankası’nın Alfred Nobel anısına ekonomi alanında da ödül verilmesine 1968’de karar vermesinin ardından ilk kez 1969’da verildi.
Nobel Ödülleri, her yıl Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta düzenlenen törenle sahiplerine takdim ediliyor.
