ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in telefon görüşmesinde, Rusya’nın ABD ve dünya piyasalarına milyonlarca ton dizel yakıt göndermesi konusunda anlaşmaya varıldığı açıklandı.
Sevkiyat miktarı 4,8 milyon tonu aşabilir
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda Putin ile “son derece başarılı” bir görüşme gerçekleştirdiğini belirtti. Görüşmede enerji işbirliğinin yanı sıra Ukrayna’daki savaş ve İran’daki gelişmeler de gündeme geldi.
ABD Başkanı, Rusya’nın hemen 300 bin tondan fazla dizel tedarik edeceğini, kasım ayında 500 bin ton ve sonrasında 1 milyon tonluk ek sevkiyat yapılacağını duyurdu. Trump, Rus rafinerilerinin durumuna göre kısa süre içinde 3 milyon ton daha dizel sağlanabileceğini de ifade etti.
Açıklanan sevkiyatların toplamının böylece 4,8 milyon tonu aşabileceği bildirildi.
Kremlin: Ukrayna ve İran gündemdeydi
Kremlin, telefon görüşmesinde Ukrayna krizinin çözümüne ilişkin seçeneklerin değerlendirildiğini açıkladı. İran’daki gelişmelerin de ele alındığı belirtildi.
Putin ise Rusya’nın küresel piyasalara enerji tedarik etmeye hazır olduğunu söyledi.
Putin’in temsilcisinden enerji işbirliğine destek
Rusya Devlet Başkanı Putin’in özel temsilcisi Kirill Dmitriyev, iki liderin görüşmesini başarılı olarak nitelendirdi. Dmitriyev, X hesabından yaptığı paylaşımda ABD ile Rusya arasındaki dizel yakıt ve enerji işbirliğini olumlu değerlendirdi.
ABD’den Rus dizeline geçici yaptırım istisnası
Trump’ın duyurusunun ardından ABD Hazine Bakanlığı, Rus dizelinin dünya piyasalarına ulaştırılmasını kolaylaştıracak geçici bir genel lisans yayımladı.
Karar, Washington’ın Ukrayna’daki savaş nedeniyle Moskova’nın enerji sektörüne uyguladığı yaptırımlarda dikkat çeken bir değişiklik olarak değerlendirildi. ABD’nin Rusya’dan enerji ithalatını 2022 yılında yasaklamasının ardından alınan bu adım, iki ülke arasındaki enerji ilişkilerinde yeni bir döneme işaret ediyor.
Dizel fiyatları yaklaşık yüzde 70 yükseldi
Görüşme, küresel enerji piyasalarında arz sıkıntısı ve yükselen akaryakıt fiyatlarının yaşandığı bir dönemde yapıldı. ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaş, Hürmüz Boğazı çevresindeki sevkiyatları olumsuz etkiledi. Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılar da dizel arzının daralmasına yol açtı.
Reuters verilerine göre ABD’de dizel fiyatları, İran savaşının başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 70 artarak galon başına 6,28 dolara çıktı.
Trump yönetimi fiyat artışlarını sınırlamak amacıyla enerji arzını yükseltmeye yönelik çeşitli adımlar atarken, Rusya’dan gelecek tedarikle fiyat baskısının azaltılması hedefleniyor.
Trump, Rusya ile yapılan anlaşma ve Hürmüz Boğazı üzerindeki Amerikan kontrolü sayesinde dizel fiyatlarının ABD’de ve küresel ölçekte hızla gerileyeceğini savundu.
Rus rafinerilerine yönelik saldırılar sürüyor
Rusya’nın dizel tedarik taahhüdü, enerji altyapısına yönelik saldırıların devam ettiği bir süreçte açıklandı. Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine gerçekleştirdiği insansız hava aracı saldırıları, Moskova’nın üretim kapasitesinde kayıplara neden olmuştu.
Rusya, iç piyasadaki yakıt açığını azaltmak için dizel ihracatına getirilen kısıtlamaları ekim ayı sonuna kadar uzatmıştı.
Trump daha önce Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye Rus rafinerilerine yönelik saldırıları durdurma çağrısı yapmış ve bu saldırıların küresel yakıt sıkıntısını derinleştirdiğini savunmuştu.
