Malatya’nın 6 Şubat depremleri sonrasındaki yeniden yapılanma çalışmaları, Antalya’da düzenlenen COP31 panelinde konut, su güvenliği, altyapı ve çevresel sürdürülebilirlik başlıklarıyla değerlendirildi.
125 bin 19 bağımsız bölüm tamamlandı
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, “Dirençli Şehirler” panelinde kentin dönüşümüne ilişkin verileri ve planlanan projeleri paylaştı. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen 31. Taraflar Konferansı COP31 kapsamındaki panel, Kentsel Dönüşüm Başkanı Hakkı Alp’in moderatörlüğünde yapıldı.
Er, deprem sonrası dönüşümün yalnızca binaların yenilenmesinden ibaret olmadığını, altyapı ve yaşam sistemlerinin de yeniden düzenlendiğini belirtti. Devlet eliyle 91 bin 732 konut ile 13 bin 533 ticari birimden oluşan 105 bin 265 bağımsız bölüm inşa edildiğini açıklayan Er, yerinde dönüşümle yapılan 19 bin 754 bölümle toplam sayının 125 bin 19’a ulaştığını bildirdi.
Şehir merkezinin planlanmasında rezerv alanların önem taşıdığını kaydeden Er, 69 rezerv alanda yaklaşık 400 hektarlık bölgede 26 bin 983 konut yapıldığını söyledi. Bu yöntemle vatandaşların kendi mahallelerinde kalmasının ve sosyal dokunun korunmasının hedeflendiğini ifade etti.
Fırat Havzası’ndan alternatif içme suyu projesi
Panelde Malatya’nın içme suyu güvenliği de öne çıkan konular arasında yer aldı. 6 Şubat depremlerinin ardından kentin üç gün su kullanamadığını hatırlatan Er, sonraki dönemde ortaya çıkan bulanıklık ve yeni sarsıntıların su kaynaklarına yönelik riskleri artırdığını belirtti.
Bu risklere karşı Fırat Havzası’ndan Malatya’ya alternatif içme suyu taşınmasını sağlayacak proje üzerinde çalışıldığını açıklayan Er, yaklaşık 70 milyon avro bütçeli çalışma kapsamında yeni bir arıtma tesisi kurulacağını bildirdi. Fizibilitenin tamamlandığını, projelendirmede son aşamaya gelindiğini ve ihale hazırlıklarının yapılacağını kaydetti.
İçme suyu altyapısı için 136 milyon avroluk yatırımla 2 bin 50 kilometre hat, 383 depo, 271 sondaj ve 170 su kaynağının sisteme kazandırılması planlanıyor. Kanalizasyon için 572 kilometre, yağmur suyu altyapısı için ise 33 kilometre hat çalışması yürütülüyor.
Enkazdan yeşil alan ve enerji üretimi
Depremler sonrasında kentte yaklaşık 10 milyon ton enkaz oluştuğunu belirten Er, ayrıştırma ve geri dönüşüm faaliyetlerinin 10 milyon avroluk destekle sürdürüldüğünü söyledi.
Eski atık depolama alanının rehabilitasyonuyla 250 dönümlük yeşil alan kazanıldığını aktaran Er, 80 hektarlık bölgede yeni bir millet bahçesi ve yaşam alanı kurulmasının planlandığını açıkladı. Kapıkaya’da ise 11 milyon avroluk yatırımla yeni atık depolama alanı oluşturulduğunu, burada atıklardan gaz ve elektrik enerjisi üretilmesinin amaçlandığını ifade etti.
Elektrikli ulaşım ve raylı sistem hedefi
Ulaşım alanında bugüne kadar 66 milyon avroluk yatırım tamamlandı ve 657 kilometre asfalt serildi. Kuzey ve Güney Kuşak yollarının hizmete açıldığını, 54 kilometrelik Kuzey Çevre Yolu’nun tamamlandığını belirten Er; Beylerderesi’ne ikinci viyadük, alternatif bağlantı yolları ve 12 kilometrelik raylı sistem projesinin gündemde olduğunu söyledi.
Karbon salımını azaltmak için toplu ulaşım filosuna 100 elektrikli otobüs eklenmesi, 80 dizel otobüsün de elektrikli sisteme dönüştürülmesi planlanıyor. Kentin enerji üretim kapasitesinin 75,8 megavata çıkarıldığı bildirildi.
İkizce’de altyapı yatırımı tamamlandı
Yeni yerleşim alanlarının altyapı gereksinimlerinin de planlamaya alındığını aktaran Er, yaklaşık 200 bin kişinin yaşaması beklenen İkizce’de 39,3 milyon avroluk yatırımla 30 kilometrelik kolektör hattı ve atıksu arıtma tesisi yapıldığını açıkladı. Tesisin faaliyete geçtiğini belirten Er, yeni bölgelerin konutların yanı sıra çevresel altyapılarıyla birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
Sosyal hayatın yeniden kurulması amacıyla 13 yeni kütüphane, 15 gençlik merkezi ve 43 spor tesisinin yapımının sürdüğünü belirten Er, 2027 yılında 20 yeni spor tesisinin daha hizmete açılmasının hedeflendiğini söyledi.
Merkezi ve yerel yönetimlerin koordinasyonunun önemine dikkat çeken Sami Er, Malatya’daki deneyimin gelecekteki şehircilik politikalarına katkı sağlayabileceğini ifade etti. Er, kentteki çalışmaların yaklaşımını, “Biz sadece depremin yaralarını sarmadık. Biz geleceğin Malatya’sını inşa ettik” sözleriyle özetledi.
