Jared Kushner, Rusya ile Ukrayna’nın müzakerelerin bir sonraki aşamasında Avrupalı ortakların da yer alması konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı.
Avrupa’nın müzakere masasına katılması
ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Jared Kushner, ABD Başkanı Trump’ın Barış Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile yaptığı temasların ardından açıklamada bulundu. Kushner, Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dublin’de ise Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile gerçekleştirilen görüşmeler sonrasında X hesabından mesaj paylaştı.
Kushner, “(Rusya ve Ukrayna) Her iki taraf da şu anda müzakerelerin gelecek aşamasında Avrupalı ortaklarımızın da masaya dahil edilmesi konusunda mutabık kaldı” dedi. Avrupalıların sürece katılımının, Ukrayna ile Rusya arasındaki toprak meselelerinin yanı sıra savaş sonrası Avrupa’nın kapsamlı güvenlik düzenlemelerinin görüşülmesine imkân sağlayacağını belirtti.
Kushner ayrıca, “Çatışmalara kalıcı bir son vermek için, gelecekteki çatışma riskini azaltacak muteber güvenlik garantileri, çatışma önleme mekanizmaları ve karşılıklı gerilimi azaltma taahhütleri gereklidir” değerlendirmesini yaptı.
Kremlin’den yeni tur ve Avrupa açıklaması
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Moskova’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Ukrayna konusunda yürütülen müzakerelerin yeni turunun kısa süre içinde yapılmasını beklediklerini söyledi.
Görüşmelerin zamanı ve adresi sorulan Peskov, “Müzakerelerin yakında yapılacağını düşünüyoruz. Bunun yakın zamanda gerçekleşmesini umuyoruz” yanıtını verdi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in dün Moskova’da Steve Witkoff ve Jared Kushner ile görüştüğünü hatırlatan Peskov, Rus liderin Donetsk bölgesindeki Konstantinovka kentinde insani yardım operasyonu düzenlenmesini önerdiğini aktardı.
Konstantinovka’nın Rus ordusunun denetiminde olduğunu belirten Peskov, ABD ve Avrupa ülkelerinden Ukrayna’yı kentte insani yardım faaliyeti yürütülmesine ikna etmelerini istedi.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) müzakereler için uygun ortam oluşturduğunu ifade eden Peskov, BAE yönetimine teşekkür etti. Rus heyetinin genişletilmesi için şu aşamada bir gerekçe bulunmadığını, ancak ihtiyaç doğması durumunda bunun yapılabileceğini kaydetti.
Rusya’nın Avrupalı ülkelerle diyalog ihtimaline ilişkin Peskov, “Avrupalılar arasında konuşmak için yetkilendirilen biri varsa ve onlar gerçekten bunu istiyorsa diyaloğa açığız. Onlarla konuşmaya hazırız. Gerçek niyetlerini ve barış sürecine katkıda bulunmaya hazır olup olmadıklarını anladıktan sonra, Ukrayna’daki çözüm sürecine ilişkin diyaloğun genişletilmiş formatta yürütülüp yürütülmeyeceğine karar verilebilir” ifadelerini kullandı.
Peskov, Avrupa ülkeleriyle ikili temasların henüz gündemde olmadığını söyledi.
Rusya’nın Abu Dabi’deki görüşmelerde Finlandiya’nın NATO’dan ayrılmasını istediği iddiasını da reddeden Peskov, “Bu konu kesinlikle gündeme getirilmedi” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un değil, onun temsilcisinin Avrupa’yı çok taraflı müzakerelerde temsil edeceği yönündeki iddialar hakkında ise “Bu bilginin neye dayandığını bilmiyoruz. Bu aşamada bunun hakkında net bir şey konuşmamız mümkün değil” diye konuştu.
Bild’in Rusya’nın teklifine ilişkin iddiaları
Alman Bild gazetesinin haberinde, Rusya’nın savaşı bitirmeye yönelik Abu Dabi’deki gayriresmi temaslarda Finlandiya’nın NATO’dan ayrılması gibi talepler sunduğu ileri sürüldü.
Haberde, Rus müzakerecilerce hazırlandığı ve Abu Dabi’deki Avrupalı temsilcilere iletildiği belirtilen gayriresmi teklifin, Ukrayna’daki savaşın sona ermesini ve Avrupa’da yeni bir güvenlik düzeni kurulmasını hedeflediği aktarıldı.
İddiaya göre Moskova, Estonya, Letonya ve Litvanya’nın NATO askeri üsleri kurulmasını yasaklamasını; Finlandiya’nın ise NATO’dan ayrılarak önceki statüsüne dönmesini talep ediyor. Ukrayna’nın kalıcı biçimde tarafsız kalması, askeri bloklara dahil olmaması ve NATO’ya katılmaması da talepler arasında yer alıyor. Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik ihtimali ise açık bırakılıyor.
Teklifte, Rusya’nın işgal altında tuttuğu Ukrayna topraklarını muhafaza etmesi ve Donbas’ın tamamını kontrol etmesi isteniyor. Ukrayna’nın kontrolündeki Donetsk ve Luhansk topraklarından da vazgeçmesi öngörülüyor.
Rusya’nın planında Odessa ve Mikolayiv limanlarının askerden arındırılması ve deniz üssü olarak kullanılmalarının yasaklanması da bulunuyor. Karadeniz ile Baltık Denizi’nde serbest deniz ulaşımının güvenceye alınması için ayrı düzenlemeler yapılması öneriliyor.
Bild’in haberine göre Rusya, bu talepler karşılığında Belarus’ta konuşlandırdığı nükleer silahları geri çekmeyi ve Belarus’a orta menzilli füze yerleştirmemeyi teklif ediyor. Rus birliklerinin Transdinyester’den çekilmesi de plana dahil edilirken, bunun karşılığında Moldova’nın askeri bloklara katılmaması şartı öne sürülüyor.
Gazete, Kaliningrad bölgesindeki Rus askeri kapasitesine ilişkin benzer bir geri adımın teklifte bulunmadığını bildirdi.
Moldova’nın geleceğine yönelik maddelerde, ülkenin ana toprakları, ayrılıkçı Transdinyester bölgesi ve Gagavuzya’dan oluşan federal bir cumhuriyet kurulması öneriliyor. Moldova’nın AB’ye katılması durumunda Transdinyester ve Gagavuzya’ya bağımsızlık referandumu yapma hakkı tanınması da planın unsurları arasında yer alıyor.
Abu Dabi’de esir takası konusunda uzlaşı
Ukrayna-Rusya Savaşı’nı sona erdirmek amacıyla BAE’nin başkenti Abu Dabi’de yapılan üçlü görüşmeler tamamlandı.
Rus haber ajansı TASS’ın aktardığına göre, dün başlayan görüşmelere Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri katıldı. Yaklaşık 2 saat süren müzakerelerin ikinci günü sona ererken, Rus heyetine Rusya Devlet Başkanı Putin’in danışmanı Vladimir Medinskiy, Ukrayna heyetine ise Ukrayna Dış İstihbarat Servisi Başkanı başkanlık etti.
