ABD’li Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) tarafından hazırlanan ön rapor, 10 Temmuz’da Selanik’ten kalkış yapan Ryanair uçuşunda motor paletinin kopmasıyla kabin camının kırıldığını ortaya koydu.
Olay özeti
NTSB, Malta Air tarafından işletilen uçağın Selanik Uluslararası Havalimanı’ndan kalkışından sonra tırmanış sırasında sağ motordaki fan kanadının kopmasıyla meydana gelen hasarı kaydetti. Kopan kanat, motor parçalarını gövdeye ve sağ yatay dengeleyiciye çarptı.
Basınç odası ve kabin delikleri
Raporda, gövdenin basınçlandırılmış bölümünün iki noktadan delindiğini gösterdi; bunlardan biri 11F koltukta oturan yolcu kabin camı, diğeri ise sağ kanat ile gövde birleşiminin arkasındaki alt gövde kaplamasıydı.
Yolcu ve kurtarma anı
NTSB müfettişleri, 11F koltuğunda oturan yolcunun “hasar gören kabin camına kısmen sıkışmış” halde olduğunu ve camın tamamının yerinde bulunmadığını tespit etti. Diğer yolcular, yaralanan yolcuyu yeniden kabinin içine çekti. 11F koltuğunda oturan yolcunun 61 yaşındaki Sırp girişimci Ljubisa Karović olduğu belirtildi. “Karović’in başı ve sağ kolu kırılan camdan dışarı çekildi. Diğer yolcular Karović’i tutarak tamamen dışarı çekilmesini önledi.” Karović, olaydan iki haftadan kısa süre sonra Guardian’a yaptığı açıklamada hayatta olduğu için kendisini şanslı saydığını söyledi. Eşi Svetlana Grkovic’in kendisine anlattığına göre Karović, kabine geri çekildikten sonra da dahil olmak üzere birkaç kez bayıldı. Olayı fazla hatırlamadığını, ancak başında ve boynunda ağrı bulunduğunu söyleyen Karović, “Beni kurtaran emniyet kemeri olabilir. Ama belki de kaderdir. Tanrı’ya inanıyorum ve ona her gün şükrediyorum” dedi.
PİLOTLAR YÜKSEK MOTOR TİTREŞİMİNİN ARDINDAN ACİL DURUM İLAN ETTİ
10 Temmuz’daki uçuşun Yunanistan’ın Selanik kentinden Münih yakınlarındaki Memmingen’e yapılması planlanıyordu. NTSB, uçağın Selanik Uluslararası Havalimanı’ndan tırmanışı sırasında 2 numaralı, yani sağ motorda fan kanadı kopması yaşandığını bildirdi. Olaydan birkaç gün sonra Yunan makamları soruşturmanın tamamını NTSB’ye devretti. Kurulun raporunda uçuş ekibinin olay sırasında yaşadıkları da ayrıntılı biçimde aktarıldı. Pilotlar tırmanış sırasında yüksek motor titreşimi uyarısı aldı. Bunun üzerine motor gücünü azaltıp bir dizi kontrol gerçekleştirdiler. Motor titreşimi azaldığında ekip otomatik pilotla tırmanışı sürdürdü; ancak titreşimler daha sonra önemli ölçüde arttı ve pilotlar yüksek bir patlama sesi duydu. Uçuş ekibi oksijen maskelerini taktı, acil durum ilan etti ve derhal alçalmaya başladı. Kabin görevlileri de sürekli ve şiddetli bir titreşim duyup hissettiklerini, oksijen maskeleri düşmeden önce az miktarda sis veya duman gördüklerini bildirdi. Kabin basıncının düşmesinin ardından iki pilot Selanik’e dönme kararı aldı. Uçak Selanik Havalimanı’na sorunsuz iniş yaptı. Olayda Karović yaralanırken uçaktaki diğer kişilere ilişkin bir yaralanma bilgisi verilmedi. Boeing 737-800 tipi uçakta 149 yolcu ile dört kabin görevlisi vardı.
Kuş kalıntıları ve bakım incelemesi
NTSB’nin incelemesi motorun çeşitli bölümlerinde kuş kalıntıları buldu. Rapora göre olaydan önceki 12 ay içinde uçağın sağ motoruna ilişkin dört kuş çarpması kaydı bulundu; bu olayların ikisinde kuş kalıntılarının bulunduğu bildirilmişti. Fan kanatları son aylarda ultrasonik incelemelerden geçirilmiş, bu kontrollerde herhangi bir bulguya rastlanmamıştı. Eski NTSB ve FAA müfettişi Jeff Guzzetti, ön raporu inceledikten sonra Associated Press (AP) ajansına yaptığı açıklamada gerekli bakım çalışmalarının zamanında gerçekleştirildiğini söyledi. Ancak müfettişlerin önceki kontrollerin nasıl yapıldığı ve daha önceki kuş çarpması şüphelerinin hasara katkıda bulunup bulunmadığını incelemesini sürdüreceği belirtildi. “Ne olduğunu, hatta bir ölçüde neden olduğunu biliyoruz, ancak NTSB’nin ele alacağı hâlâ yanıtlanmamış sorular var.”
Mühlet ve cevaplar
FAA, motor kaplamasının parçalarını güçlendirmeleri için 2025’te hava yolu şirketlerine üç ayrı talimat yayımlamıştı. Bu talimatlar, Boeing 737 uçaklarında daha önce yaşanan ve motor kaplamasının parçalarının savrulmasına yol açan iki fan kanadı arızasının ardından çıkarılmıştı. Bu kazalardan birinde, 2018’de Southwest Airlines uçağındaki bir yolcunun savrulan parçaların kabin camını kırmasının ardından hayatını kaybetmişti. FAA, gerekli değişikliklerin tamamlanması için hava yolu şirketlerine Temmuz 2028’e kadar süre verdi. NTSB’nin ön raporuna göre Ryanair uçağında bu değişiklikler henüz yapılmamıştı. Guzzetti, son olayın FAA ve NTSB’yi söz konusu son tarihin öne çekilip çekilmemesi gerektiğini incelemeye yöneltebileceğini söyledi. Ryanair, ön rapor hakkında veya Karović’in tazminat alıp almayacağı konusunda nihai rapor yayımlanana kadar yorum yapmayacağını bildirdi. Hava yolu şirketinin finans yöneticisi de geçen ay, soruşturmanın sonucu beklenirken Ryanair’in çifte tazminat ödemek zorunda kalıp kalmayacağını tartışmak için “henüz çok erken” olduğunu söyledi. Boeing ile motor üreticisi CFM soruşturmaya yardımcı oluyor.
