ABD Başkanı Trump ile Rusya Devlet Başkanı Putin arasındaki uzlaşmanın ardından yaptırımların gevşetilmesi, yaklaşık 300 bin varil Rus dizeli taşıyan bir tankerin New York rotasına girmesinin önünü açtı.
Tanker varış noktasını New York olarak bildirdi
Fransız AFP ajansının Kpler verilerine dayandırdığı bilgilere göre Malta bayraklı “Agioi Fanendes” adlı tanker, Helsinki açıklarında ilerlerken otomatik tanımlama sisteminde (AIS) varış limanını “New York” şeklinde açıkladı.
Rusya’nın Baltık Denizi kıyısındaki Primorsk Limanı’nda yaklaşık 300 bin varil dizel yüklenen geminin gece limandan ayrıldığı ve 7 Kasım civarında New York’a ulaşmasının beklendiği belirtildi.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, basın toplantısında, “İlk tanker alıcılarına, yani belirlenen adreslere gitmek üzere yola çıktı” dedi. Peskov, sevkiyatların düzenli şekilde devam edeceğini ifade etti.
Sevkiyat planı 1 milyon tona ulaşacak
Mutabakat, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında bu ay gerçekleştirilen temasların ardından uygulamaya konuldu.
Trump, Putin’le yaptığı telefon görüşmesinin sonrasında Rusya’nın ABD pazarına ve küresel piyasalara 300 bin tondan fazla dizel göndereceğini açıklamıştı. Anlaşma çerçevesinde kasım ayında 500 bin ton, daha sonraki dönemde ise 1 milyon ton ek dizel sevkiyatı planlanıyor.
Finlandiya sınırına yakın Leningrad bölgesinde bulunan Primorsk, Rusya’nın Baltık Denizi’ndeki başlıca petrol yükleme tesisi. Liman, bu yıl Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırılarında hedef alınmıştı.
Washington yaptırımları gevşetti
Washington’ın bazı yaptırımlar için muafiyet kararı, Rus ordusunun Kiev’e yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı bir dönemde geldi. Moskova, Ukrayna’da 2022 yılında başlattığı askeri müdahale nedeniyle Batılı ülkelerin ağır yaptırımlarıyla karşı karşıya kalmıştı.
Gelecek ay düzenlenecek ara seçimler öncesinde partisinin seçmen baskısıyla karşı karşıya olduğu belirtilen Trump, kararını akaryakıt fiyatlarını düşürme hedefiyle savundu.
Trump, fiyat artışlarından Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarını sorumlu tutarak, “Başta harika çiftçilerimiz, çiftlik sahiplerimiz ve kamyoncularımız olmak üzere Amerikalılar için fiyatları düşürmek en büyük önceliğimdir” açıklamasını yaptı.
ABD Kongresi ve Kiev anlaşmaya karşı çıktı
Trump’ın Rusya ile yaptığı dizel anlaşması Washington’da da tepki çekti. İki partinin desteklediği ortak bir tutum sergileyen bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörler, akaryakıt fiyatlarını önemli ölçüde azaltmayacağını savundukları mutabakatın iptal edilmesini istedi ve kararı “ihanet” olarak niteledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de anlaşmanın “dürüst olmadığını” söyleyerek Washington’a Kremlin’in yanında yer almama çağrısında bulundu. Zelenskiy, adımın “Rusya’nın savaşı için fazladan mali kaynak” sağlayacağı uyarısını yaptı.
Üçlü görüşmeler Abu Dabi’de planlanıyor
Sevkiyat, Rusya’nın savaşı kazanacağı yönündeki güven açıklamalarının arttığı ve Putin’in Ukrayna’nın tamamını kontrol etme hedefini sürdürdüğü bir dönemde gerçekleşiyor.
Tankerin hareketi, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un bu hafta Zelenskiy ve Putin’le gerçekleştirdiği temasların hemen sonrasına denk geldi. Bu görüşmelerin ardından Ukrayna, Rusya ve ABD arasında üçlü müzakerelerin yeniden başlatılması konusunda uzlaşmaya varıldı.
Kremlin, görüşmelerin kasım ayında Abu Dabi’de yapılmasının planlandığını bildirdi.
Putin, müzakerelerin Ukrayna’daki “çatışmalara verilecek kısa bir ara” olmaması, nihai barış anlaşmasına zemin hazırlaması gerektiğini söyledi.
Zelenskiy ise gerçek bir müzakere sürecinin başlayabilmesi için ateşkes gerektiğini belirtti ve Witkoff’la görüşmesinden bu yana Moskova’nın tutumunda herhangi bir değişiklik olmadığını öne sürdü.
