Fransa ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), daha önce kesintiye uğrayan yeni nesil Rafale F5 savaş uçağının ortak geliştirilmesi için projeyi yeniden başlatma kararı aldı.
Projeye 2027 bütçesinde 3 milyar euro ayrıldı
Maliyeti 5 milyar euroya ulaşan program, Fransa’nın 2027 bütçe tasarısında 3 milyar euro (166 milyar 391 milyon 100 bin TL) kaynak ayrılmasıyla yeniden öncelikli hale geldi. Bu gelişme, Fransa ile Almanya’nın ortak yürüttüğü yeni nesil savaş uçağı planlarının bu yılın başlarında çökmesinin ardından yaşandı.
Yetkililer, Paris yönetiminin amiral gemisi niteliğindeki savunma programını ilerletmek için yeni bir fırsat yakaladığını belirtti.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu hafta Körfez bölgesine yaptığı ziyaret sırasında BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid el-Nahyan ile stratejik savunma işbirliğini derinleştirme konusunda mutabakata vardı.
Macron, gelişmeyi gazetecilere değerlendirirken, “Bu ziyaret, Birleşik Arap Emirlikleri ile savunma ilişkilerimizi güçlendirmemizi sağladı; burada Rafale’ın beşinci nesli için ortak bir strateji oluşturmak üzere önemli bir anlaşma imzalandı” dedi.
Maliyet ve teknik ayrıntılar görüşülecek
Reuters’a konuşan kaynaklar, sanayi ortakları arasındaki görüşmelerin bir sonraki aşamasında programın maliyeti ile teknik ayrıntıların ele alınacağını bildirdi.
Fransız La Tribune gazetesi, projenin duraklamasından önce nisan ayında yayımladığı haberinde toplam maliyetin 5 milyar euro olduğunu ve bu tutarın yaklaşık üçte ikisinin BAE tarafından karşılanmasının beklendiğini yazmıştı.
Dassault Aviation üretimi Rafale savaş uçaklarının dünyadaki en büyük müşterisi BAE konumunda bulunuyor. Paris yönetimi, BAE topraklarında askeri üs bulunduruyor, ülkeye hava savunma sistemleri konuşlandırıyor ve Fransız savaş uçakları İran kaynaklı insansız hava araçlarını düşürüyor. Bu nedenle Fransa, Körfez’deki mevcut gerilim sırasında Abu Dabi’nin güvenilir ortakları arasında görülüyor.
Bütçe baskısı Rafale F5 programını öne çıkardı
Güvenlik riskleri karşısında yeniden silahlanma sözü veren Macron yönetimi, yüksek bütçe açıkları ve yükselen kamu borcu nedeniyle uzun vadeli savunma yatırımlarını finanse etmekte baskı yaşıyor.
Fransa’nın gelecekteki hava muharebe gücünün temel unsuru kabul edilen “F5 standardı” programı, bütçe kısıtlamalarıyla birlikte daha da önem kazandı. Program, Rafale’a kapsamlı bir yarı ömür modernizasyonu kazandırmayı hedefliyor.
Yeni bağlantı özellikleri ve ileri teknoloji silah sistemleri içerecek geliştirme paketinin, Rafale’ın 2040’lı yıllara kadar görev yapmasını sağlaması ve gelecekteki Avrupa hava muharebe projelerine geçiş köprüsü oluşturması amaçlanıyor.
Dış ortaklar ile dış finansman kullanılması, Fransa’nın kritik teknolojik kabiliyetlerini korurken savunma bütçesi üzerindeki yükü azaltıyor.
BAE teknoloji transferi ve üretim payı istiyor
Muhtemel bir anlaşmada BAE’nin teknoloji transferi talep etmesi ve bazı üretim faaliyetlerinin kendi topraklarına taşınmasını istemesi bekleniyor.
Analistler, savunma sanayisi üreticisi ülkelerin stratejik bilgi birikimini paylaşma veya üretimi yurt dışına çıkarma konusundaki çekincelerinin geçmişte benzer talepler nedeniyle gerilimlere yol açtığını ifade ediyor.
Üst düzey bir Fransız yetkili, Abu Dabi yönetiminin Fransa ile çalışma konusunda açık bir taahhüt verdiğini, uçağın üreticisi Dassault’nun BAE merkezli savunma holdingi EDGE Group ile temas yürüttüğünü söyledi. Dassault ise konu hakkında açıklama yapmadı.
Rafale motorlarının üreticisi Safran’ın CEO’su Olivier Andries, anlaşmayı “çok iyi bir haber” olarak değerlendirdi. Andries, hangi teknoloji veya üretim süreçlerinin devredileceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
EDGE ile Safran, savunma elektroniği ve akıllı mühimmat alanlarında ortak çalışmalar yürütüyor.
