ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım ara seçimlerine dört gün kala Kanada’dan getirilen bazı tarım ve ormancılık ürünlerine uygulanan yüzde 50’lik gümrük vergisini kaldırdı.
Muafiyet kararı 30 Ekim’de uygulanacak
Trump, belirli Kanada ürünlerine yönelik yüzde 50 oranındaki gümrük vergilerini kaldıran kararnameyi imzaladı. Kararın, kendi partisinden Senatör Susan Collins’in başa baş bir yeniden seçilme mücadelesi verdiği Maine eyaletindeki şirketlere katkı sağlaması bekleniyor.
Trump’ın Kanada’ya yönelik yüksek vergileri iki ülke arasında gerilim yaratırken, Kanada ürünlerine bağımlı Maine ve diğer eyaletlerdeki işletmeler açısından da sorunlara yol açmıştı. Cumhuriyetçiler Kongrenin iki kanadındaki çoğunluklarını korumak için 3 Kasım seçimlerine hazırlanırken Collins, eyaletindeki şirketler ve çiftçileri etkileyen vergilere çözüm bulunması amacıyla Beyaz Saray’a çağrıda bulunmuştu.
30 Ekim’de, yani seçimden dört gün önce yürürlüğe girecek düzenlemeyle kontrplak levhalar, bazı kâğıt ürünleri, belirli makine ve soğutma ekipmanları, ambalaj kasaları ve kutular ile taze ve kurutulmuş deniz yosunu vergi kapsamından çıkarıldı.
Trump ise bu muafiyetin etkisini dengelemek için bazı yeni Kanada ürünlerini yüzde 50’lik vergi listesine ekledi. Halılar, boyalar, atıklar, şampuanlar, kakao tozu ve ahşap tabutların yanı sıra dondurma çubukları, klimalar, sandık tipi derin dondurucular, okçuluk ekipmanları ve kanolar da listeye alındı.
Maine’de seçim yarışı vergiler üzerinden kızıştı
Reuters’ın haberine göre Susan Collins, vergi muafiyetinin Maine’deki yaban mersini, patates, elma ve deniz yosunu üreticilerine destek olacağını söyledi. Bu üreticilerin eyalet ekonomisi için kritik önem taşıdığını ve kırsal ile kıyı topluluklarını ayakta tuttuğunu belirten Collins, “Çiftçilerimizin ve yetiştiricilerimizin birçoğu, Amerikan tedarikçilerinden temin edilemeyen ya da ciddi bir maliyet altına girmeden ikame edilemeyen Kanada menşeli özel ekipmanlara, ambalaj malzemelerine ve diğer ürünlere bel bağlıyor” dedi.
Anketlerde başa baş görünen yarışta Collins’i koltuğundan etmeyi amaçlayan Demokrat aday Troy Jackson, 6 Ekim’deki canlı yayın tartışmasında rakibiyle gümrük vergileri konusunda karşı karşıya gelmişti.
Jackson, Trump’ın cuma günkü kararının ardından yaptığı açıklamada, “Trump’ın ticaret savaşları Maine sakinleri için hayatı daha zor ve daha pahalı hale getirdi. Susan Collins bu kaosa zemin hazırladı, bunun arkasındaki isimlerin onaylanmasına oy verdi ve şimdi yangını söndürmek için bir bardak su getirdi diye övgü bekliyor” ifadelerini kullandı.
Demokratlardan bir diğer tepki, Senato Finans Komisyonu’nun en kıdemli Demokrat üyesi Oregon Senatörü Ron Wyden’dan geldi. Wyden, yazılı açıklamasında “Trump’ın Susan Collins’in siyasi kariyerini kurtarmak için son dakikada yaptığı bu çaresiz hamle, Amerikalı seçmenlerin onun zehirli gümrük vergisi politikalarını reddettiğinin itirafıdır” değerlendirmesini yaptı.
Wyden ayrıca, “Trump’ın dünyanın dört bir yanından gelen mallara ticaret vergileri yapıştırarak Amerikalı ailelerin ihtiyaç duyduğu binlerce ürünün fiyatını nasıl artırdığını kimse unutmayacak” dedi.
Sınır eyaletlerindeki adaylar denge arıyor
Maine ve Michigan gibi kuzey sınır eyaletlerinde gümrük vergilerinden etkilenen Cumhuriyetçi adaylar, Trump’ın muhafazakâr seçmen tabanını korumakla bağımsız seçmenlerin desteğini almak arasında denge kurmaya çalışıyor.
Otomobil parçaları, kereste ve meyve toplama ekipmanları dahil birçok alanda Kanada ile ekonomik bağları güçlü olan Michigan ve Maine’deki zorlu Senato yarışları, Cumhuriyetçilerin az farkla sahip oldukları Senato çoğunluğunu koruması bakımından önem taşıyor.
Daha önce Kanada ile ticaret savaşının sona erdirilmesi çağrısında bulunan Cumhuriyetçi Michigan Senato adayı Mike Rogers, Kanada çöpüne vergi koyduğu için Trump’a destek verdi. Rogers, “Kanada’dan gelen herhangi bir şeye gümrük vergisi koyacaksanız, bu onlarca yıldır eyaletimize döktükleri o kahrolası çöpler olmalı” diye konuştu.
Kansas’ta da benzer bir vergi tartışması yaşandı. Trump’ın eylül ayında Kanadalı uçak üreticisi Bombardier’yi ABD pazarından çıkarma tehdidi, şirketin Wichita kentinde 1500 kişiyi çalıştırdığı eyalette siyasi gündeme dönüştü.
Zorlu bir yeniden seçilme süreci geçiren Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall’ın da aralarında bulunduğu Kansaslı parlamenterlerin çağrıları üzerine Trump, bu hafta söz konusu yasak tehdidinden vazgeçti.
İki ülke arasında 20 milyar dolarlık ticaret gerilimi
İki ülke arasındaki görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından Trump, ağustos ayında 20 milyar dolarlık Kanada ithalatına yüzde 50 gümrük vergisi getirmişti. Kanada da eylül ayında 20 milyar dolarlık ABD ürününe yüzde 15 ile yüzde 50 arasında değişen vergiler uygulayarak karşılık vermişti.
Trump’ın vergileri yürürlüğe koymasından bu yana ABD ile Kanada arasındaki restleşme ve çıkmaz sürerken, ABD Başkanı cuma günü Kanada’nın bir anlaşma üzerinde çalıştığını öne sürdü.
Beyaz Saray Sözcüsü Matthew Middleton, cuma günkü karara ilişkin açıklamasında Trump’ın “Kanada’nın ABD ticaretine yönelik ayrımcı muamelesini ele almaya devam ettiğini” söyledi. Middleton, yeni adımların daha önce duyurulan vergilerin “kapsamını daha da netleştirdiğini” belirtti.
Kanada’nın ABD ile ticaretten sorumlu Bakanı Dominic LeBlanc ise Ottawa yönetiminin Trump’ın son vergi değişikliğini incelediğini açıkladı.
LeBlanc yazılı açıklamasında, “Kanada, çıkarlarına saygı duyan ve karşılıklı olarak daha faydalı bir ticaret ilişkisine yönelik yapıcı ve iyi niyetli bir şekilde çalışmaya hazırdır” ifadesini kullandı.
