Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 27 Eylül 2017’de Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlayan Sıfır Atık Hareketi’nin 9’uncu yılı dolayısıyla mesaj yayımladı. Kurum, hareketin Türkiye’nin COP31 Başkanlığı ile küresel iklim mücadelesine taşınacağını belirtti.
“9 yıl önce atılan adım bugün dünyaya yön veriyor”
Bakan Kurum, sosyal medya hesabındaki paylaşımında, “9 yıl önce atılan adım bugün dünyaya yön veriyor.” ifadelerini kullandı.
Kurum, mesajında şu değerlendirmeye yer verdi: “27 Eylül 2017’de Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde başlayan Sıfır Atık Hareketi, ‘atma, dönüştür’ çağrısıyla kaynaklara bakışımızı değiştiren büyük bir dönüşüm başlattı. Şimdi bu anlayış, Türkiye’nin COP31 Başkanlığı ile küresel iklim mücadelesine taşınıyor. Ortak evimiz için, ortak geleceğimiz için, dünya için 0’dan COP31’e.”
Sıfır Atık’ın 9. yıl teması COP31 oldu
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Emine Erdoğan’ın himayelerinde ve Bakanlığın koordinasyonunda başlatılan hareket 9’uncu yılını kutluyor.
Türkiye’nin bu yıl, iklim değişikliğiyle mücadelede Birleşmiş Milletler’in en önemli organizasyonu olan İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) ev sahipliği yapacak olması nedeniyle yıl teması “0’dan COP31’e Dünya için Hep Birlikte” olarak belirlendi.
Antalya’da düzenlenecek COP31’in Eylem Gündemi’ndeki 10 öncelikli tema ile 2035 Küresel Uygulama Hedefleri arasında bulunan Sıfır Atık Hareketi’nin, geri dönüşüm ve döngüsel ekonomi uygulama projesi olarak dünyaya örnek olması bekleniyor.
Sıfır Atık Hareketi küresel boyut kazandı
Her yıl büyüyen bir farkındalık projesine dönüşen Sıfır Atık Hareketi için BM Genel Kurulu’nda, 14 Aralık 2022’de Türkiye’nin ana sunuculuğunda ve 105 ülkenin ortak sunuculuğunda yapılan oylamayla 30 Mart, “Uluslararası Sıfır Atık Günü” ilan edildi.
Emine Erdoğan, BM 77. Genel Kurulu marjında gerçekleştirilen Sıfır Atık konulu özel oturumda konuşarak kurula hitap eden ilk Türk lider eşi oldu. 12 Nisan 2023’te “BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu” oluşturuldu. Emine Erdoğan’ın başkanlığındaki kurulda, BM Genel Sekreter Yardımcısı Guy Bernard Ryder’in yanı sıra ABD, Sierra Leone, Şili, Bangladeş, Brezilya, Kolombiya, Hollanda, Fas, Belçika ve Hindistan’dan 13 üye yer aldı.
BM 78. Genel Kurul toplantıları kapsamında Türkevi’nde, Emine Erdoğan’ın öncülüğünde düzenlenen “Küresel Sıfır Atık Hareketine Doğru” etkinliğinde Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı”nı ilk imzalayan kişi oldu.
Çevrim içi imzaya açılan internet sitesi, 25 Eylül itibarıyla 136 ülkeden 459 binden fazla Sıfır Atık gönüllüsünün imza verdiği bir platforma dönüştü. Beyanı 50’den fazla lider eşi, uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri ve yabancı bakanlar da imzaladı.
Geri kazanım oranı yüzde 37,53’e ulaştı
Türkiye, hareketin başlangıcından bu yana çevre, enerji, sera gazı salımı ve atık depolama alanları dahil birçok başlıkta tasarruf sağladı. Şimdiye kadar 220 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ne geçilirken 28 milyon kişiye eğitim verildi.
2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2024’te yüzde 36,08’e ve 2025’te yüzde 37,53’e yükseldi. Türkiye, bu oranı 2035’te yüzde 60’a, 2053 yılında ise yüzde 70’e çıkarmayı hedefliyor.
90 milyon ton atık ekonomiye kazandırıldı
Projenin başladığı tarihten 2025 yılı sonuna kadar 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ile 30,6 milyon ton organik ve diğer geri kazanılabilir atıklar işlendi. Böylece toplam 90 milyon ton geri kazanılabilir atık ekonomiye kazandırıldı.
Bu çalışmalarla 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına denk 270 milyar kilovatsaat enerji, İstanbul’un 2 yıllık su tüketimine eşdeğer 2 trilyon litre su ve Türkiye’deki tüm araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden fazla olan 60 milyar litre petrol tasarrufu elde edildi. Ayrıca yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde atık depolama alanı tasarrufu sağlandı.
Türkiye’deki ormanların yüzde 7’sine karşılık gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi. Yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına denk 180 milyon ton sera gazı salımının da önüne geçildi.
Farkındalık çalışmaları 81 ile yayılıyor
Deniz temizliği amacıyla uygulanan Sıfır Atık Mavi ve içecek ambalajlarının toplanarak yeniden kullanılmasını sağlayan Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi (DOA), harekete güç kattı. 2023’te kurulan ve Onursal Başkanlığını Emine Erdoğan’ın yaptığı Sıfır Atık Vakfı da ulusal ve uluslararası projeler yürütüyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda Milli Eğitim Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere bakanlıklar ile belediyelerin iş birliğinde 81 ilde yeni projeler uygulanıyor.
Bugüne kadar Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), TRT, Türk Kızılay, Tema Vakfı, Türkiye Basketbol Federasyonu ve Türkiye Futbol Federasyonu işbirliğiyle, özellikle çocuklar ve gençlerde toplumsal farkındalığı geliştirmeye yönelik çok sayıda proje hayata geçirildi.
