Brezilya’daki devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunda mevcut solcu Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva zafer kazandı. Lula, ülkenin kimsenin arka bahçesi olmadığını söylerken rakibi Flavio Bolsonaro sonuçları tanımayacağını açıkladı.
Lula yüzde 51,79 oy aldı
Güney Amerika’nın en büyük ülkesi Brezilya’da kritik genel seçimin ikinci turu (Eleiçao Geral Ordinaria) tamamlandı. Resmi olmayan sonuçlara göre oyların yüzde 99,89’u sayıldı.
İşçi Partisi (PT) adayı Lula da Silva, geçerli oyların yüzde 51,79’unu alarak seçimi kazandı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu sağcı Flavio Bolsonaro ise yüzde 48,21’de kaldı. Lula da Silva destekçileri sonucu sokaklarda coşkuyla kutladı.
“Brezilya kimsenin arka bahçesi değildir”
81 yaşındaki Lula da Silva, Sao Paulo kentindeki bir otelde yaptığı zafer konuşmasında bu görev süresinin ardından yeniden aday olmayacağını söyledi.
Destekçilerine teşekkür eden Lula, “Tüm bunları size borçluyum. Brezilya demokrasisini kurtardı, seçimi dürüstlük, milliyetçilik ve demokrasi kazandı. Brezilya kimsenin arka bahçesi değildir ve olmayacaktır.” dedi.
Siyasi kariyerindeki dönüm noktasına değinen Lula, “Büyük bir gurur duyuyorum. Çünkü bu ülkede üniversite diploması olmadan dört kez demokratik yollarla seçilen tek devlet başkanıyım.” diye konuştu.
Eğitim ve yapay zeka projeleri sürecek
Lula da Silva, eğitim alanındaki çalışmaların devam edeceğini belirterek şunları söyledi:
“Bu ülkede liseye kadar tam gün eğitimi yaygınlaştıracağız. Lise düzeyinde eğitim tasarruf teşviki programını genel kapsama alacağız ve üniversitede eğitim tasarruf teşviki programını hayata geçireceğiz. Amerikan yapay zekasına bağımlı olmak istemiyorum. Ülkede veri merkezleri kurmak için yenilenebilir enerji potansiyelimizden yararlanarak Brezilya’ya özgü bir yapay zeka geliştirmek istiyorum.”
İklim değişikliği ve Amazon Ormanları’nın korunmasına ilişkin veriler paylaşan Lula, “Bu yıl, bu ülkede ormansızlaşmayı üst üste dört yıl boyunca azaltmayı başardığımız ilk yıl olacak.” değerlendirmesini yaptı.
Lula’dan yaşlı ve hasta seçmenlere teşekkür
Dijital platformlarda işlenen suçlar ile teknoloji şirketlerinin seçimlere müdahalesi konusunda uyarıda bulunan Lula, “Dijital dünyada işlenen bir suçun gerçek hayattaki bir suçla aynı muameleyi görmesi gerektiği bilincine varamıyor olmamız kabul edilemez. Ülkemize vergi ödemeden milyonlarca dolar kazanan ve bu ülkedeki oyları ve seçim sonuçlarını yönlendirmeye çalışan devasa şirketlerin varlığına izin veremeyiz.” dedi.
Seçim günü zorluklara rağmen sandığa giden yaşlı ve hasta seçmenlere de teşekkür eden Lula, “Bugün oy kullanabilmek için torunlarının kucağında taşınan birçok insanın görüntüsünü izledim. Hareket edemeyen, kanser hastası olan ya da başka hastalıklarla mücadele eden bu insanlar, her şeye rağmen gidip oylarını kullandılar.” ifadelerini kullandı.
Flavio Bolsonaro sonuçların iptalini isteyecek
Lula da Silva karşısında seçimi kaybeden Flavio Bolsonaro, sonuçları kabul etmediğini ve seçimlerin iptali için yargıya başvuracağını duyurdu.
Ulusal basında yer alan haberlere göre Bolsonaro, itirazının gerekçesi olarak Federal Yüksek Mahkeme (STF) Yargıcı Cristiano Zanin’in oy verme süresini 2 saat uzatma kararını gösterdi.
Bolsonaro, “Bugün yaşananlar normal bir durum değildi. Kabul edilemez bir şeydi. Tarihte ilk kez, tek bir kalemde oyunun kuralları değiştirildi. Farklı eyaletlerdeki Brezilyalılar arasındaki eşitlik ilkesi tamamen ihlal edildi. Sandıkların yeniden açılmadığı eyaletlerde ne kadar oy alabileceğimi asla bilemeyeceğim. Seçimleri bu gerçekleşme biçimiyle tanımak imkansızdır. Sonuçların iptalini talep edeceğim.” ifadelerini kullandı.
Basına yansıyan bilgilere göre, Bolsonaro cephesinin itirazlarına rağmen oy verme süresinin uzatılması talebi kendi seçim kampanyası tarafından Yüksek Seçim Mahkemesi’ne (TSE) iletildi. Bolsonaro’nun ekibi Minas Gerais, Rio Grande do Sul, Parana, Sao Paulo ve Santa Catarina eyaletlerindeki bazı belediyelerde oy verme saatlerinin uzatılması için TSE’ye başvuru yapmıştı.
Oy verme süresinin uzatılması tartışma yarattı
Brezilya’da oy verme işleminin resmi bitiş saati olan 17.00 sınırında alınan son dakika kararı, sandıklarda karışıklığa neden oldu. Uzatma duyurulduğunda ülke genelindeki sandıkların büyük bölümü kapanmıştı.
Tepkilerin ardından mahkeme yetkilileri, kararın yalnızca henüz kapanmamış seçim merkezleri için geçerli olduğunu açıkladı. TSE Yargıcı Cristiano Zanin, Lula da Silva’nın seçim ekibinin toplu taşımadaki kısıtlamalar ve ulaşım sorunları nedeniyle yaptığı 2 saatlik uzatma talebini kabul etmişti.
Brezilya’nın en çekişmeli seçimlerinden biri
Dördüncü dönem için yarışan 81 yaşındaki Lula da Silva ile 45 yaşındaki Bolsonaro arasındaki seçim, ülkede 1985’te demokrasiye geçişten bu yana en çekişmeli devlet başkanı seçimlerinden biri olarak değerlendirildi.
İlk turda Bolsonaro yüzde 47 ile ilk sırayı almış, Lula ise yüzde 45 oyla ikinci olmuştu. Flavio Bolsonaro, Lula’ya darbe girişiminden 27 yıl hapis cezası verilen Jair Bolsonaro’nun oğlu.
Flavio Bolsonaro’nun seçilmesi halinde Brezilya’nın Amerika Birleşik Devletleri ile yeniden yakınlaşması bekleniyordu. Donald Trump, Flavio Bolsonaro’ya açık destek vermedi ancak Jair Bolsonaro’nun yargılandığı dönemde Lula’ya yüzde 50 gümrük vergisiyle açıkça baskı uyguladığı biliniyor.
