İsviçreli bilim insanları, Alp Dağları’ndaki buzulların erimesini durdurmak amacıyla plastik örtüler yerine koyun yünü kullanan deneysel bir proje başlattı.
İlk sonuçlar beklentileri aştı
İsviçre buzullarının küresel ısınmadan kaynaklı erimesini durdurma çabaları sürerken, Alpler’deki araştırmacılar ülkenin en az değerlendirilen doğal kaynaklarından biri olan koyun yününün bu süreçte bir çözüm olup olamayacağını test ediyorlar.
Yıllardır yüksek Alpler coğrafyasını şekillendiren buz tabakalarının sıcak hava dalgalarıyla erimesini yavaşlatmak amacıyla, yaz aylarında güneş ışığını yansıtmak ve ısı emilimini azaltmak için buz ve kar yüzeylerine sentetik brandalar konuluyordu.
Fakat bu brandalar çoğunlukla plastik kökenli olduğundan mikroplastik lifler salarak çevreyi kirletiyor.
Reuters haberine göre, çevre örgütü Summit Foundation ile Lozan Üniversitesi’nin öncülüğünde yürütülen “Keep It Wool” projesi kapsamında, Batı İsviçre’deki Tsanfleuron Buzulu’nun erimesini yavaşlatmak için sentetik örtüler yerine koyun yünü kullanılmaya başlandı.
Bu yaz görülen rekor sıcaklıklar buzullardaki karları normalden önce eritti ve buz kaybını hızlandırdı.
Uzmanlar, artan buz kaybının 2025 yılında Blatten köyünü yerle bir eden kaya düşmelerini tetiklediğine ve geçen hafta Himalayalar’da yaşanan yıkıcı ani su baskınlarına zemin hazırladığına işaret ediyor.
Proje yöneticisi Timothee Steiner, ekibin biyolojik olarak parçalanabilen bir alternatif bulmayı ve aynı zamanda İsviçre’de her yıl yüzde 40 ile yüzde 70’i çöpe atılan koyun yününü ekonomiye kazandırmayı hedeflediğini dile getirdi.
Dört üniversite yüksek lisans öğrencisinin geliştirdiği bu fikir, yaz boyunca sahada hayata geçirildi.
İlk sonuçlar beklentileri aştı
Haziran ayında, Fisolan şirketinin ürettiği iki yün battaniyeden prototipler Tsanfleuron Buzulu’nun 200 metrekarelik alanına serildi.
Yaz süresince araştırmacılar, yün örtülerinin performansını geleneksel jeotekstil örtülerle karşılaştırdı.
İlk sonuçlar beklentilerin üzerinde çıktı. İki haftada bir yapılan ölçümlerin, yün örtülerinin buz erimesini sentetik örtüler kadar iyi sınırlandırdığını gösterdiğini belirten Steiner, yöntemin başarısına dikkat çekti.
Fisolan şirketinden Niklaus Saegesser, malzemenin dayanıklılığı karşısında şaşırdığını belirterek, “Yeterince dirençli olmayacağını düşünmüştüm” dedi.
Öğrencilerden Elliot Gaffiot, başlangıçta neyle karşılaşacaklarını kestiremediklerini ifade ederek, “Artık gözümüzle görebildiğimiz, hatta dokunabildiğimiz somut bir sonuca sahibiz. İnanılmaz derecede iyi sonuç verdi” değerlendesinde bulundu.
Emisyonlar azalmadıkça kalıcı çözüm zor
Proje ekibi, yün örtülerinin küresel ısınmaya karşı tek başına bir çözüm olmadığını vurguluyor.
İsviçre’deki buz yüzeyinin sadece yaklaşık yüzde 0,02’si koruyucu örtülerle kaplanabiliyor.
Bilim insanları, buz kaybını uzun vadede yavaşlatmanın tek anlamlı yolunun çoğunlukla fosil yakıtlardan kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılması olduğunu yineliyor.
