İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma görevini üstlenecek ismi pazar günü açıklayacak. Mecliste 67 milletvekilinin desteğini alan eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öne çıkarken, siyasi bloklar arasındaki vetolar nedeniyle sonuç kesinleşmiş değil.
Herzog partilerle görüşmeler yaptı
İsrail’de 27 Ekim’de yapılan genel seçimlerin ardından hükümeti kuracak adayın belirlenmesinde kritik aşamaya gelindi. Törensel yetkilere sahip olan ancak seçim sonrası koalisyon kurma ihtimali en yüksek adayı görevlendiren Herzog, çarşamba ve perşembe günleri meclise giren siyasi partilerle yoğun temaslarda bulundu.
120 sandalyeli meclisteki istişareler sonucunda 67 milletvekili Eisenkot’u, 46 milletvekili ise Başbakan Binyamin Netanyahu’yu hükümeti kurmak için tavsiye etti.
Görüşmeler sonrasında televizyonda konuşan Herzog, “İstişarelerin sonuçları net görünse de bloklar arasında ve bizzat blokların kendi içinde karşılıklı vetolar bulunuyor” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı, bu nedenle hükümeti kurma konusunda en güçlü şansın kimde olduğunu söylemenin zor olduğunu belirtti.
Kararını pazar günü duyuracağını açıklayan Herzog, cuma ve cumartesiyi kapsayan hafta sonunda bazı parti liderleriyle “şahsi görüşmeler” yapacağını söyledi.
Hükümeti kurmak için 42 güne kadar süre
Herzog’un görevlendireceği adaya hükümeti kurması için 28 gün verilecek. Gerek görülmesi halinde bu süre 14 gün daha uzatılabilecek ve toplam süre 42 güne ulaşacak.
Yeni koalisyon kurulana ya da hiçbir adayın uzlaşma sağlayamaması üzerine olası yeni seçime gidilene kadar Netanyahu geçici hükümetin başbakanı olarak görev yapmayı sürdürecek.
Seçim sonuçlarında blokların sandalye dağılımı
27 Ekim seçimlerinde Netanyahu’nun partisi Likud, 27 sandalye kazanarak 120 sandalyeli mecliste en fazla milletvekili çıkaran parti oldu. Ancak Netanyahu’nun dini-milliyetçi ittifakı toplam 53 sandalyede kaldı.
Eisenkot liderliğindeki, merkez sol ve sağ görüşlü dört Yahudi partisinden oluşan Netanyahu karşıtı blok ise seçim öncesi anketlerde başa baş gösterilen yarışa rağmen 48 milletvekili elde etti.
İsrail’deki Arap azınlığı temsil eden iki parti 19 sandalye kazanarak benzeri görülmemiş bir temsil gücüne ulaştı.
Ultra Ortodoks Yahudi seçmenleri temsil eden iki büyük partiden biri olan ve Netanyahu’nun uzun süredir koalisyon ortağı Birleşik Tevrat Yahudiliği partisi, perşembe günkü temaslarda Herzog’a hiçbir adayı önermedi.
Eisenkot da Netanyahu gibi Arap partileriyle ortak hükümet kurma seçeneğini bugüne kadar reddetti. Buna rağmen meclisteki iki Arap partisi tavsiyelerini Eisenkot’tan yana kullanarak eski genelkurmay başkanının çoğunluk desteğine ulaşmasına katkı sağladı.
Netanyahu’ya seçim sonuçlarını baltalama suçlaması
İktidarı kaybetme ihtimaliyle karşı karşıya olan Netanyahu, seçim yetkililerinin oy sayımındaki olası usulsüzlüklere ilişkin başlattığı incelemeyi gerekçe göstererek sonuçları tartışmalı hale getirmeye çalıştı ve Arap partilerini “oy hırsızlığıyla” suçladı.
Muhalifler, Netanyahu ile ortaklarını seçim sonuçlarını baltalamaya çalışmakla itham etti; Başbakan ise bu suçlamaları kabul etmedi.
İsrail Merkezi Seçim Komisyonu çarşamba günü yaptığı açıklamada, seçimlerin güvenliği ve dürüstlüğünün tehlikeye atılmadığını bildirdi.
Komisyon Başkanı ve Yüksek Mahkeme Yargıcı Noam Sohlberg, İsrail’in seçilmiş yetkililerine kamuoyunun güvenini zedelemek yerine korumaları çağrısında bulundu.
Çarşamba günü cumhurbaşkanlığı konutunda Herzog’a bilgi veren Sohlberg, “Bu gerçek bir tehlikedir. Demokrasinin temellerinden biri iktidarın barışçıl bir şekilde devredilmesidir” dedi.
Sohlberg, Arap azınlık da dahil olmak üzere seçimlere katılımın yüksek olmasını memnuniyet verici buldu.
Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in de dahil olduğu Netanyahu’nun aşırı sağcı müttefikleri ise Arap parti liderlerinin derhal gözaltına alınarak sorgulanmasını istedi.
