Irak’ın petrol ihracatını Suriye üzerinden Akdeniz’e taşıma hedefiyle planlanan yeni boru hattının maliyetinin 15 milyar doları aşacağı ve inşa süresinin yaklaşık dört yıl süreceği belirtiliyor.
Projenin amacı ve maliyet öngörüleri
Irak’ın petrol ihracatını Suriye üzerinden yapmaya olanak tanıyacak bu hattın maliyeti 15 milyar doları geçmesi bekleniyor ve tamamlanma süresi yaklaşık dört yıl olarak öngörülüyor.
Proje ortakları ve fizibilite çalışmaları
Proje hakkında bilgi sahibi kaynaklar, Suriye’ye uzanacak hattın fizibilite çalışmalarını ABD’li yetkililer ile enerji şirketlerinden oluşan bir konsorsiyumun yürüttüğünü belirtti; Chevron da bu grupta yer alıyor.
Enerji akışı ve Hürmüz Boğazı
ABD ile İran arasındaki çatışmalar Basra Körfezi’nin okyanus bağlantısını etkiledi ve Hürmüz Boğazı küresel enerji geçişlerinde merkezi bir rol oynamaya devam ediyor. “Gelecek iki yıl içinde Hürmüz Boğazı’nın bir önemi kalmayacak. Artık sıradan bir su kütlesi olacak” değerlendirmesi ABD Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından yapıldı.
ABD’li yetkililer bu dönemde petrol ve LNG üretiminin dünya genelinde beşte birini Hürmüz üzerinden taşıdığını belirtirken, Bessent söz konusu miktarın yüzde 50’sinden fazlasının veya yüzde 70’inin karadan geçirilecek boru hatlarıyla taşınacağını ifade etti.
Bir başka kaynağa göre, inşa edilmesi gereken yeni altyapı tesisleri ve karşılaşılabilecek diğer zorluklar nedeniyle proje dört yıla sarkabilir.
Mevcut ihracat ve hatlar
Basra Körfezi üzerinden yapılması planlanan ihracat, Irak’ta kamu petrol şirketi SOMO verilerine göre çatışmalar öncesi günde 3,6 milyon varil, ayda yaklaşık 110 milyon varil petrol ihraç ediyordu. Ancak Temmuz ayında Hürmüz üzerinden yapılan sevkiyat 35,5 milyon varil düzeyine geriledi.
Irak’ın kuzeyindeki Kerkük bölgesinden Suriye’nin Akdeniz kıyısındaki Banyas Limanı’na uzanan mevcut bir boru hattı bulunuyor ve 1980’lerden bu yana savaşlar nedeniyle düzenli olarak işletilemedi. Bir kaynağa göre inşa edilecek hattın Kerkük-Banyas güzergahını izleyeceği, fakat eski altyapının uyumsuzluğu nedeniyle projeye dahil edilemeyeceği belirtilirken, diğer kaynak bütünüyle yeni bir ham petrol boru hattı ağı kurulacağını aktardı.
Bu plana göre petrol, Irak’ın kuzey ve güney sahalarından Hadisa’da toplanacak ve Suriye’deki Banyas Limanı’na aktarılacak. Ayrıca eski altyapının sökülmesi ve Suriye’deki yeni hükümetten resmi izinlerin alınması sürecinin de ek zaman alacağı ifade edildi.
ABD yönetimi hattın onarımı ve yeniden imarı adımlarını memnuniyetle karşılandığını açıkladı; hattın başlangıç aşamasında günlük 2 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesine sahip olması öngörülmüş durumda.
Irak, şu anda Kerkük-Ceyhan hattı üzerinden petrol sevkine yeniden başlamıştı. Suriye ve Irak yönetimleri, projenin teknik ve mali fizibilitesini hazırlamak amacıyla ABD merkezli Chevron ve TI Capital ile Katar merkezli UCC Holding’in oluşumundaki konsorsiyumla ayrı mutabakat zaptları imzalamıştı.
