İngiltere’de zayıflama ilaçlarıyla ilişkili olmasından şüphe edilen yüzü aşkın ölüm ve 150 bini aşkın yan etki vakası kaydedildi; üreticiler reçetesiz kullanıma karşı çıktı.
BİLDİRİM SAYILARI İLACA GÖRE FARKLILIK GÖSTERİYOR
MHRA’ya bildirilen olaylar, ülkede geniş oranda kullanılan zayıflama iğneleriyle bağlanabileceği düşünülen vakaları ortaya koyuyor; The Independent ve The Times, tirzepatid içeren Mounjaro için 100 binden fazla yan etki şikayeti ve 98 ölüm bildirdi, Sky News ise 106 bin 189 yan etki ve 120 şüpheli ölüm kaydetti. Semaglutid için Wegovy olarak bilinen ilaçta The Independent ve The Times 44 bin ile 50 bin arasında yan etki ve 37 ölüm bildiri, Sky News ise 48 bin 89 yan etki ve 59 şüpheli ölüm kaydı açıkladı. Saxenda adıyla satılan liraglutid için The Independent 4 bin şikayet ve 37 ölüm, Sky News 4 bin 491 yan etki ve 37 ölüm, The Times ise 3 bin 21 bildirim, 734 ciddi vaka ve 18 ölüm kaydı verdi. Veriler, bir hastadan çoklu bildirim gelebileceği için vaka sayısının birey sayısına eşit olmadığını gösteriyor.
ŞÜPHELİ ÖLÜMLER İNCELEMEYE ALINDI
The Times, adli tıp yetkililerinin ilaçlarla bağlantılı ölümleri incelediğini bildirdi. Norfolk’ta 73 yaşındaki Caroline Savage’ın Mounjaro dozunu artırdıktan sonra karın ağrısıyla hastaneye kaldırılıp taburcu edilmesinin ardından Ekim 2024’te yaşamını yitirmesi inceleniyor. Devon ve Plymouth adli tıp yetkilileri ise 23 Temmuz’da ölen 66 yaşındaki Paula Owen’ın vefatında bir GLP-1 ilacının rolü olup olmadığını araştırıyor. 2024 yılında İskoçyalı hemşire Susan McGowan’ın iki doz Mounjaro aldıktan sonra ölmesi, İngiltere’de bu ilaçlarla ilişkilendirilen ilk resmi ölüm vakası olarak kaydedildi. Ayrıca ABD’de 2023 yılından bu yana yaklaşık 4 bin 400 hasta bağırsak delinmesi, görme sorunları ve şiddetli kusma nöbetleri gibi yan etkiler gerekçesiyle üretici firmalara dava açtı. İlk duruşmalar 2027 yılından önce yapılması beklenmiyor. Mounjaro’nun üreticisi Eli Lilly, ilacın küresel satışlarının bu yıl iki katına çıktığını duyurdu.
ÜRETİCİLERDEN AÇIKLAMA
MHRA yetkilileri, Sarı Kart sistemine yapılan bildirimlerin doğrudan ilacın ölüme veya rahatsızlığa yol açtığı anlamına gelmediğini, bunların şüphe ya da gözleme dayalı raporlar olduğunu vurguladı. Ölüm vakalarının teşhis edilmemiş başka hastalıklardan, enfeksiyonlardan veya denetimsiz ürün kullanımından kaynaklanabileceğini belirtti. Bir MHRA sözcüsü, İngiltere’de milyonlarca kutu GLP-1 reçete edildiğini anımsatarak, “Bildirim sayıları, kullanımın artmasından ve potansiyel yan etkilere yönelik farkındalığın yükselmesinden etkilenebilir. Tüm ilaçlarda olduğu gibi GLP-1 grubu ilaçların güvenliği de bilimsel yayınlar ve spontane veriler ışığında sürekli incelenmektedir. Mevcut kanıtlar temelinde, ruhsatlı kullanım şartlarına uyulduğunda GLP-1 reseptör agonistlerinin faydaları olası risklerinden daha ağır basmaktadır.”
MHRA Güvenlik Direktörü Dr. Alison Cave ise hastaların büyük çoğunluğunun bu ilaçları güvenli ve etkili bulduğunu, şiddetli yan etki riskinin çok düşük olduğunu ifade etti. Geçmeyen karın ağrısı, bulantı ve kusma yaşayan hastaların derhal bir sağlık uzmanına başvurması gerektiğini belirtti. Sağlık Bakanı Yvette Cooper da LBC radyosuna yaptığı açıklamada, sağlık güvenliği denetim sisteminin uzmanlarca aralıksız işletildiğini ve endişelerin bakanlığa ve kamuoyuna aktarıldığını söyledi. Novo Nordisk, Wegovy’nin hasta güvenliğine verdiği öneme vurgu yaparak kronik hastalıklarda kullanılan ilaçların yan etkilerinin kişiden kişiye değişebileceğini ve tedavinin sağlık personeli gözetiminde yürütülmesi gerektiğini bildirdi. Eli Lilly ise güvenlikle ilgili bildirimleri ciddiyetle takip ettiklerini, hastaların reçetesiz ürün kullanmaması ve orijinal ürün teminine dikkat etmesi gerektiğini açıkladı.
DİYABETTEN KİLO KONTROLÜNE: GLP-1 İLAÇLARI NASIL ÇALIŞIYOR?
Yemek sonrasında ince bağırsaklar tarafından salgılanan Glukagon Benzeri Peptit-1 (GLP-1), kan şekerini ve iştahı kontrol eden doğal bir bağırsak hormonu olarak görev yapıyor.
