Rohingya mülteci hareketleri Myanmar ve Bangladeş’ten Malezya ile Endonezya’ya doğru tehlikeli deniz rotaları üzerinden ilerliyor ve bu yolculuklarda ölümler giderek artıyor. Yaklaşık olarak her yediden bir yolcu hedefe ulaşamıyor.
Birleşmiş Milletler değerlendirmesi
Birleşmiş Milletler’e (BM) göre bu rota, deniz yolculukları arasında en yüksek ölüm oranını kaydediyor ve kullanım sıklığı giderek artıyor.
Geçen yıl yaklaşık 6 bin 500 Rohingya bu yolculuğa çıktı. Yaklaşık 900 kişi ise denizde öldü veya kayboldu.
Bu yılın yalnızca ilk altı ayında ölü veya kayıp olarak bildirilenlerin sayısı 820’ye ulaştı. Haziran sonu itibarıyla yaklaşık 5 bin 700 kişinin denize açıldığı tahmin ediliyor.
Başka bir deyişle rota, daha yılın ilk yarısında 2025’in tamamındaki yolcu sayısına yaklaşmış durumda.
“BABA, BENİ TEKNEYE BİNDİRECEKLER”
Bu yolculuklara çıkanların hepsi kendi isteğiyle teknelere binmiyor.
15 yaşındaki Jani Alom bunlardan biriydi.
Alom, ailesiyle birlikte yaklaşık 10 yıldır Bangladeş’eki Cox’s Bazar mülteci kamplarında yaşıyordu. Okuldan eve döndüğü bir akşam kaçırıldı.
Babası Abdul Nur, oğlunu kaçıranların talep ettiği yaklaşık 2 bin 800 dolarlık fidyeyi ödeyebilmek için akrabalarından ve kamptaki komşularından para topladı. Ancak oğlu eve dönmedi.
Nur’un Jani’den aldığı son telefon haziran ayının başlarında geldi.
Panik içindeki çocuk babasına, “Baba, beni Malezya’ya giden bir tekneye bindirecekler.” dedi. Ardından telefonu alan bir kişi Nur’a, “Oğlun burada satıldı ve Malezya’ya gönderilecek.” dedi.
Baba, oğlundan bir daha haber alamadı.
500’DEN FAZLA KİŞİYLE BİRLİKTE KAYBOLDULAR
Nur, oğlunun haziran sonunda Myanmar’dan ayrılan ve temmuz ayında kaybolan iki tekneden birinde olduğuna inanıyor.
BM’nin açıklamasına göre teknelerden birinde yaklaşık 250, diğerinde ise 280 kişi bulunuyordu.
İlk tekne hareket ettikten kısa süre sonra bağlantıyı kaybetti. İkinci teknenin ise yaklaşık bir hafta sonra Myanmar açıklarında battığı tahmin ediliyor.
İlk teknenin yalnızca 12 saat içinde alabora olduğu belirtilirken, ikinci teknenin yaklaşık dokuz gün denizde kaldıktan sonra 8 Temmuz’da Andaman Denizi’nde battığı düşünülüyor.
Myanmar kıyılarında teknelerde bulunduğu düşünülen bazı kişilerin cansız bedenlerine ulaşıldı.
HER 7 KİŞİDEN BİRİ HEDEFİNE ULAŞAMIYOR
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne göre Bengal Körfezi ve Andaman Denizi üzerinden yapılan yolculuk, dünyadaki mülteci ve göçmenlerin kullandığı deniz rotaları arasında en yüksek ölüm oranına sahip.
Yaklaşık her yedi kişiden biri yolculuğu tamamlayamıyor.
Gerçek bilanço ise çok daha ağır olabilir.
Çünkü birçok tekne yolculuğu resmi makamların bilgisi dışında gerçekleşiyor. Bazı tekneler hiçbir kurtulan olmadan batıyor ve kayıtlara dahi geçmeyebiliyor.
KAÇIRILIP TEKNELERE BİNDİRİLİYORLAR
Son dönemde dikkat çeken bir başka gelişme ise insan kaçakçılığı.
Cox’s Bazar kamplarında kaçırılma vakaları ciddi şekilde artmış durumda. Silahlı gruplar kamplarda yaşayan kişileri kaçırarak ailelerinden fidye talep ediyor. Bazı kişiler ise insan kaçakçılarına teslim edilerek zorla teknelere bindiriliyor.
BİR MİLYONDAN FAZLA ROHINGYA KAMPLARDA
Rohingyalar, Myanmar’ın Arakan eyaletinden gelen Müslüman bir azınlık.
On yıllardır baskı ve şiddete maruz kalan topluluğa yönelik Myanmar’daki uygulamalar ABD tarafından “soykırım” olarak tanımlanıyor.
2017’de yüz binlerce Rohingya Myanmar’daki şiddetten kaçarak Bangladeş’e sığındı. Bugün Cox’s Bazar bölgesindeki kamplarda bir milyondan fazla Rohingya yaşıyor.
Ancak geçici bir sığınak olarak kurulan kamplardaki koşullar yıllar içinde giderek ağırlaştı.
