11 Eylül 2001, ABD tarihinin en ölümcül saldırılarından biri olarak kayda geçti. O gün görevde olan NASA astronotu Frank Culbertson, ülkesinde yaşananları uzaydan izleyen tek Amerikalıydı.
New York’tan yükselen dumanları uzaydan gördü
4 yolcu uçağının kaçırıldığı olaylar esnasında ISS’te bulunan Culbertson gezegenin yüzlerce kilometre uzağında olmasına rağmen durumu takip etti ve yaşananları NASA’nın Houston’daki görev kontrol merkezine iletti.
“New York’u ve yangınlardan yükselen dumanı görebiliyoruz.”
Astronot, ABD’nin doğu kıyısı boyunca başka bir olayın izlerini görüp göremeyeceğini anlamaya çalıştığını belirterek New York ve Washington’daki insanlar için dua ettiklerini söyledi.
11 Eylül saldırılarında dört yolcu uçağı kaçırıldı. Uçaklardan ikisi New York’taki Dünya Ticaret Merkezi’nin İkiz Kuleleri’ne, biri Washington yakınlarındaki Pentagon’a çarptı. Dördüncü uçak ise yolcuların korsanlara müdahale etmesinin ardından Pennsylvania’daki bir araziye düştü. Uçağın hedefinin ABD Kongre Binası veya Beyaz Saray olduğu değerlendirildi.
“İnsanların bilmesini istiyorum; New Yorklular, şehriniz uzaydan hala çok güzel görünüyor.”
Ancak dünyayı uzaydan izlerken gördüğü güzellik ile aşağıda yaşanan yıkım arasındaki uçurum, Culbertson’un kaleminde bir gün sonra yazdığı açık mektupta da kendini gösterdi. Mektuba, “Dünya bugün değişti.” sözleriyle başladı.
Gölgelere bakan astronot, kendi ülkesinin bu saldırıya uğramasının büyüklüğünün, uzayda söylediği ve yaptığı her şeyi önemsiz kıldığını ifade etti. Ayrıca, Dünya’yı uzaydan görmenin güzelliği ile aşağıda yaşanan yıkım arasındaki çelişkiyi de aktardı.
“Böylesine olağanüstü bir noktadan kendi ülkenizdeki yaralardan duman yükseldiğini görmek korkunç.”
Salı günü, saldırıdan yaklaşık bir ay önce uzaya çıkmıştı; Frank Culbertson 12 Ağustos 2001’de Discovery uzay mekiğiyle Uluslararası Uzay İstasyonu’na ulaşmıştı. Yanında Vladimir Dezhurov ve Mikhail Tyurin bulunuyordu. Üç astronot Expedition 3 ekibini oluşturarak Aralık 2001’e kadar görev yaptı.
NASA’dan Ağustos 2002’de emekli olan Culbertson daha sonra özel uzay sektöründe çalışmaya başladı.
NASA, saldırıların ardından New York’taki hasarı değerlendirmek için acil durum yetkililerine destek verdi ve 11 Eylül kurbanları için anma çalışmaları yürüttü. Bunlardan biri, saldırılardan yaklaşık üç ay sonra uzaya gönderilen binlerce ABD bayrağıydı. 5 Aralık 2001’de fırlatılan Endeavour uzay mekiğinin STS-108 görevi sırasında yaklaşık 6 bin küçük ABD bayrağı uzaya taşıdı. Bu bayraklar, özel anma paketlerine konuldu ve 14 Haziran 2002’de New York’taki American Doğa Tarihi Müzesi’nde düzenlenen törenle yaşamını yitirenlerin ailelerine dağıtıldı.
