Hollanda, Avrupa dışındaki teknoloji şirketlerine olan bağımlılığı azaltmak ve dijital egemenliğini güçlendirmek için kamu kurumlarında Windows ile Microsoft Office’in yerine Linux tabanlı bir sistem kuruyor.
DAWO, NixOS temelinde geliştiriliyor
Hollanda merkezli teknoloji haber sitesi Tweakers’ın analizine göre, Hollandaca adının kısaltmasıyla DAWO olarak anılan “Kamu Dijital Özerk Çalışma Ortamı”, Hollanda’da geliştirilen NixOS Linux dağıtımı üzerine inşa ediliyor.
Proje yalnızca işletim sistemiyle sınırlı kalmıyor; ofis yazılımları, iş birliği uygulamaları, bulut hizmetleri ve bilgi işlem ekiplerinin yararlandığı yönetim araçlarını da içeriyor.
DAWO’nun ilk pilot uygulamaları, Hollanda’daki bazı kamu kurumlarında küçük ölçekli ve kapalı devre biçimde devam ediyor.
UCM yaptırımları projeyi hızlandırdı
Tweakers analizinde, DAWO’nun ortaya çıkışında ABD yönetiminin 2025’in başında Lahey merkezli Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) yönelik yaptırım kararının etkili olduğu aktarıldı. Teknolojik bağımlılığa ilişkin endişelerin bu kararın ardından arttığı, ilk kısıtlamalar uygulanınca Hollanda hükümetinin birçok temel hizmete erişimin ABD yönetiminin politikalarına bağlı olduğunu fark ettiği belirtildi.
Değerlendirmede, maliyet endişelerinin dışa bağımlılık riskinin gerisinde kaldığı ifade edildi. Temmuzdan itibaren hız kazanan projenin 8 belediyede pilot çalışmalarına başladığı, ilk sürümün ise 2027’de tamamen kullanıma sunulmasının planlandığı kaydedildi.
Hedef dijital bağımsızlık ve veri güvenliği
Hollanda hükümetinin resmi internet sitesinde yer alan bilgilere göre, İçişleri ve Krallık İlişkileri Bakanlığı bünyesinde geliştirilen DAWO, kamu çalışma ortamları için dijital açıdan özerk ve birlikte çalışabilir bir altyapı oluşturmayı hedefliyor.
Projenin amaçları arasında ülkenin dijital bağımsızlığını güçlendirmek, kamu kurumlarıyla toplum arasındaki iş birliği ve bilgi paylaşımını geliştirmek, güvenliği ve veri korumasını sağlamak bulunuyor. DAWO aynı zamanda yeniliği ve daha verimli çalışma süreçlerini desteklemeyi, kamu bilgi işlem sistemlerinin denetlenebilirliğini artırmayı amaçlıyor.
Resmi sayfada, Hollanda devletinin Avrupa dışındaki teknolojilere büyük ölçüde bağımlı olduğu vurgulanıyor. Bu durumun; kritik sistemlerin dışarıdan aksatılması, kamu verileri üzerindeki denetimin yitirilmesi, sistemleri bağımsız biçimde yönetme bilgisinin kaybedilmesi, casusluk ve bilgi teknolojilerinde stratejik özerkliğin zayıflaması gibi riskler doğurduğu ifade ediliyor.
openDesk’ten farklı bir yapı
DAWO’nun, Almanya’da geliştirilen ve UCM’nin de Microsoft yerine kullanmaya başladığı iş birliği yazılımı paketi openDesk’ten farklı olduğu belirtildi. Buna göre DAWO, son kullanıcıya kullanıma hazır bir çalışma ortamı sunmuyor; yalnızca kamu kurumlarının ihtiyaçları için tasarlanıyor.
