Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nin açılışında konuştu; 3.0 hedefine geniş yer verirken “Savunma başta olmak üzere müttefikler arasındaki kısıtlamalar kalkmalı.” ifadesini kullandı.
Türkiye olarak 2030 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3.5 yapmak için tedbir aldıklarını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, güvenlik ve dayanıklılık harcamalarında şimdiden yüzde 1.5 oranına ulaştıklarını söyledi.
Erdoğan, asıl başarının ise savunma sanayisindeki atılımda olduğunu ifade etti.
“Bu alanda dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik. İttifakımızda eksikliği en çok hissedilen hava ve füze savunmada 24 milyar dolar ilave bütçe ayırdık. En büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ittifakın imkanına sunma gayretindeyiz. İttifakın harekat, misyonuna katkı veren ülkelerin başında geliyoruz.” diyen Erdoğan, şöyle devam etti:
“NATO 3.0 hedefine ulaşmak için şu iki hususa dikkat çekmek isterim. Savunma başta olmak üzere müttefikler arasındaki kısıtlama kaldırılmalı. Bu hem endüstri hem hükümet yetkilileri tarafından ifade edilmesini memnuniyet ile karşılıyorum.”
Erdoğan, Rusya – Ukrayna, ABD / İsrail – İran cepheleriyle ilgili olarak da şunları kayda geçirdi:
“Ukrayna savaşında Sayın Trump’ın barış vizyonunu paylaşıyorum. Ukrayna’ya sağladığımız katkımızı devam ettireceğiz. İran krizinde sabotaj teşebbüslerine rağmen Trump’ın kararlı tutumunu takdir ile karşılıyorum. Hürmüz’ün mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıya hazırız.”
NATO 3.0 Nedir?
Türkiye’nin 22 yıl aradan sonra ev sahipliği yaptığı NATO Zirvesi, Avrupa ve Ortadoğu’da savaşların sürdüğü bir dönemde Ankara’nın ittifak açısından stratejik önemini yeniden öne çıkarıyor.
Türkiye; İncirlik, Konya ve Erhaç Hava Üsleri, Kürecik ve Kisecik radar tesisleri, İzmir’deki NATO Müttefik Kara Komutanlığı, Çeşitli illerdeki Birleştirilmiş Hava Harekât Merkezleri, Aksaz Deniz Üssü ve gerektiğinde askeri amaçlarla kullanılan Taşucu ile İskenderun limanları üzerinden ittifakın operasyonel altyapısında kritik bir rol oynuyor.
Bu yılki ABD/İsrail-İran savaşında, İran’dan Türkiye’ye yönelen füzelerin NATO savunma sistemleriyle düşürülmesi, bu altyapının pratik önemini ve Türkiye’nin güvenlik mimarisindeki yerini somut biçimde ortaya koydu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 7 Temmuz’da Ankara’da yapılan görüşme ise bu yeni dönemde Türkiye–ABD ilişkilerinin seyrine dair çok önemli bir diplomatik temas olarak değerlendiriliyor.
Trump’ın başkanlık döneminin son 2,5 yılında ABD–NATO ilişkilerinin nasıl şekilleneceği belirsiz.
İttifakın gündeminde, Soğuk Savaş (NATO 1.0) ve Soğuk Savaş sonrası dönemin (NATO 2.0) ardından, NATO 3.0 modeli var.
Bu model, ABD’nin ittifaktaki askeri ve mali yükünü azaltarak liderliği ve birincil savunma sorumluluğunu Avrupa ülkelerine devretmeyi amaçlıyor.
NATO’nun geleceği bu modelse Türkiye, hem ittifakın en güçlü ordularından birine sahip olması hem de savunma sanayisi avantajı nedeniyle stratejik ve operasyonel olarak çok önemli bir rol üstlenme potansiyeline sahip.
