Bangladeş’te dang humması salgını nedeniyle bu yıl hayatını kaybedenlerin sayısı 30 Ekim itibarıyla 418’e ulaştı. Uzmanlar, vaka ve ölümlerde belirgin gerilemenin aralık ayından önce başlamasını beklemiyor.
Ekim, yılın en ölümcül ayı oldu
Bangladeş Sağlık Bakanlığı, sivrisineklerle taşınan dang humması nedeniyle 2026’da yaşamını yitirenlerin sayısının 418’e yükseldiğini açıkladı.
Bakanlık verileri, yılbaşından bu yana 133 binden fazla kişinin dang humması şüphesi veya teşhisiyle hastanelerde tedavi gördüğünü gösterdi. Ekim ayında kaydedilen 173 ölüm, eylüldeki 148 can kaybını aşarak 2026’nın en ölümcül ayı oldu.
Uzmanlar, vaka ve ölüm artışındaki eğilimin aralık ayından önce belirgin biçimde kırılmasını beklemiyor. Ülkenin aynı zamanda bin 200’den fazla kişinin ölümüne yol açan ve dünyada en ağır seyreden kızamık salgınlarından biriyle mücadele etmesi, sağlık sistemindeki baskıyı artırıyor.
Hastanelerde ağır vakalar öne çıkıyor
Doktorlar, birçok hastanın sağlık kuruluşlarına ancak durumu ağırlaştığında başvurduğunu belirtiyor.
Başkent Dakka’daki devlet hastanesi Shaheed Suhrawardy Tıp Fakültesi ve Hastanesi’nin Direktörü Mirza Golam Sarwar, Reuters’a yaptığı açıklamada, bir günde 67 yeni yatış gerçekleştiğini ve hastanede 279 dang humması hastasının tedavi edildiğini söyledi.
Sarwar, hastaların kritik durumunu şu sözlerle anlattı: “Bize şok tablosunda çok sayıda hasta geliyor; tansiyonları bazen ölçülemeyecek kadar düşüyor, oksijen seviyeleri de hızla geriliyor.”
Dahiliye uzmanı ABM Abdullah, teşhis ve tedavide yaşanan gecikmelerin yanı sıra virüsün birden fazla kez bulaşmasının da ölümleri artırdığını ifade etti.
Belirtiler görülür görülmez sağlık merkezlerine başvurulması ve sivrisineklerin ürediği alanların ortadan kaldırılması çağrısı yapan Abdullah, “Daha önce dang humması geçirenler, yeniden enfekte olduklarında çok daha yüksek ağır hastalık riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.” dedi.
Dakka’da yaşayan 33 yaşındaki Faisal Ferdous, 2017 ve 2024 yıllarındaki hastalığının ardından bu ayın başında üçüncü kez dang hummasına yakalandığını aktardı. Ferdous, beş yaşındaki oğullarının başka bir rahatsızlığı nedeniyle hastanede refakatçi kaldıkları günlerin hemen sonrasında eşiyle birlikte hastalandıklarını söyledi.
Evinde iyileşmeye çalışan Ferdous, “Bu kez hem eşim hem de ben hastanede tedavi görmek zorunda kaldık.” diye konuştu. Hastalığın her döneminin kendileri için zor geçtiğini belirten Ferdous, “Her nöbet çok ağırdı; hastalığı defalarca geçirdiğinizde, durumun ciddileşeceği endişesi katlanarak artıyor.” ifadelerini kullandı.
Dört serotip ağır hastalık riskini artırıyor
Sağlık uzmanları, dang humması virüsünün dört farklı serotipinin aynı anda dolaşımda bulunmasının ağır hastalık olasılığını yükselttiğini vurguladı.
Bir serotiple enfekte olan kişilerin ilerleyen dönemde başka bir serotipe yeniden yakalanabileceğini belirten uzmanlar, bunun komplikasyon riskini artırdığını kaydetti. Yetkililer dang humması aşısını uzun vadeli bir önlem olarak değerlendiriyor; ancak Bangladeş’te şu an uygulanabilir bir aşı programı bulunmuyor.
İklim değişikliği sivrisinek dönemini uzatıyor
Jahangirnagar Üniversitesi entomoloji uzmanı Kabirul Bashar, Reuters’a yaptığı değerlendirmede, ölümlerin ekimdeki hızla artmayı sürdürmeyeceğini ancak bulaşın kasım boyunca devam edeceğini öngördü.
Bashar, “Bir miktar rahatlama görebiliriz ancak dang humması kasım ayında ortadan kalkmayacak; düşüşler sınırlı kalacaktır, aralık ayından önce belirgin bir iyileşme beklenmiyor.” dedi.
Önceki yağışların oluşturduğu durgun su birikintilerinden sivrisineklerin çıkmayı sürdüreceğini belirten Bashar, hava kurusa dahi virüsün aktarılmaya devam edeceğini söyledi.
Değişen yağış ve nem düzeninin, iklim kriziyle bağlantılı olarak sivrisineklerin üreme dönemini uzattığına dikkat çeken Bashar, bu koşulların Aedes türü sivrisinekleri daha uzun süre aktif tuttuğunu ifade etti.
