ABD, yapay zeka koalisyonu üyelerine yönelik taslak bir mektup hazırlığında. Mektup, Çin’in öncülük ettiği yapay zeka girişimlerine katılmamaları konusunda uyarıda bulunuyor ve Reuters tarafından incelenen iç taslak bu mesajı içeriyor.
ABD ve Pax Silica çerçevesi
ABD, onlarca ülkeye Çin ile yapay zeka yarışında taraf seçmeleri gerektiğini söylemeye hazırlanıyor ve Reuters tarafından incelenen bir iç taslaktan alıntı yapılıyor. Pekin’in rakip birliğine katılmaları halinde ABD liderliğindeki yapay zeka koalisyonundan dışlanacakları konusunda uyarıda bulunuyor.
Washington, geçen yıl Pekin ile yaşanan şiddetli teknoloji rekabeti ortamında yapay zeka modelleri, yarı iletkenler ve kritik mineraller için tedarik zincirlerini güvence altına almayı amaçlayan Pax Silica girişimini başlattı.
Kazakistan da dahil olmak üzere yaklaşık iki düzine ülke bu birliğe katıldı. Kazakistan, Çin’in koalisyonuna katılan önemli bir potansiyel kritik mineral kaynağı olmasının yanı sıra Japonya, Avustralya ve Güney Kore gibi ABD’nin yakın müttefikleri de bu ülkeler arasında yer alıyor.
Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak mektup, Haziran ayında imzalanan ve bağlayıcı olmayan Pax Silica girişimi üyelerini ve yapay zeka konusunda Washington ile iş birliğini uyumlu hale getirme arzusunu dile getiren diğer ülkeleri içeren ABD’nin “Yapay Zeka Fırsatı Bildirisi”nin 35 imzacısına hitaben yazıldı.
ABD, ülkeleri taraf seçmeye zorlayarak, askeri veya ekonomik üstünlük için kullanılabilecek en gelişmiş yapay zekayı üretme yarışında Çin’i kaynaklardan mahrum bırakmayı umuyor.
Temmuz ayında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ülkesinin açık uçlu teknolojisini ABD’nin hızla gelişen sektör üzerindeki etkisine bir meydan okuma olarak tanıtarak rakip bir “Dünya Yapay Zeka İş Birliği Örgütü” başlattı.
Şimdiye kadar her iki girişime de katıldığı bilinen tek ülke Kazakistan. Bu durum Washington’da alarm zillerini çaldırmıştı.
“Her şeyin parçası olmak, hiçbir şeyin parçası olmamak demektir. Pax Silica Bildirgesi’nin imzalanması sadece bir üyelik aboneliği değil, bir taahhüttür,” diyen mektup, ülkeleri yapay zekâ konusunda “bilinçli seçimler yapmaya” çağırdı.
“Beklentilerimizle çelişen, birbirinin aynısı girişimlere üye olmakla birlikte tutulamaz,” diyen mektupta Çin’den özel olarak bahsedilmedi.
Reuters, ABD’nin mektubu ne zaman göndermeyi planladığını veya gönderilmeden önce değiştirilip değiştirilip değiştirilmediğini belirleyemedi.
Dışişleri Bakanlığı, Reuters’e “sızdırıldığı iddia edilen iç belgeler” hakkında yorum yapmayacağını söyledi.
Washington’daki Çin ve Kazakistan büyükelçilikleri, yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.
Çin ve ABD’nin yapay zeka mücadelesi
Pax Silica anlaşması, ABD müttefiklerini ve ortaklarını ortak projelere ve ihracat kontrollerine doğru itmeyi ve nihayetinde kritik mineraller, yapay zeka modelleri ve bunları besleyen yarı iletken çipler için rakiplere olan bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor.
ABD ve Çin arasındaki teknolojik liderlik yarışı, Çin’in açık kaynaklı yapay zeka modellerinin OpenAI ve Anthropic gibi ABD şirketlerinin tescilli sistemlerine karşı hızla ilerlemesiyle kritik bir noktaya ulaştı.
Teknolojinin yeteneklerinin, otonom olarak hackleme yeteneği de dahil olmak üzere, katlanarak artması, gücü konusunda küresel bir hesaplaşmayı zorunlu kıldı.
Pekin, Çin’in önde gelen yapay zeka modellerinden bazılarına yurtdışı erişimini kısıtlamayı değerlendiriyor ve bu da katı ulusal güvenlik gündemiyle artan gerilimi vurguluyor.
ABD, Haziran ayında Kazakistan’ı, gelişmiş teknolojiler için kritik önemdeki mineral rezervlerine erişim sağlayan Pax Silica’ya katılan Orta Asya’daki ilk ülke olarak gündeme getirdi.
Çin, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen yıl başlattığı ve ABD’nin bu mineralleri hem yurt içinden hem de müttefiklerinden temin etme çabalarını artırdığı gümrük savaşında, kritik mineraller üzerindeki mevcut neredeyse tekel konumunu misilleme silahı olarak kullandı.
Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesinde yayınlanan açıklamaya göre, Pax Silica üyeleri yapay zeka ile ilgili projelerde ortak yatırım fırsatlarına erişebiliyor; Yapay Zeka Fırsatı Bildirisi’ni imzalayanlar ise sembolik olarak ABD ile “ortak bir amaç” ve “ortak bir vizyon” üzerinde anlaşmış durumda.
Reuters’e konuşan ve konuyla ilgili devam eden iç görüşmeler nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen bir ABD yetkilisi, mektubun “iki tarafı da aynı anda elde edemezsiniz” mesajını vermek adına kaleme alındığını belirtti.
“Bir ülkenin, bir teknoloji ekosisteminde güvenilir ortak olarak konumlanırken aynı zamanda Çin’in yapay zekâya yönelik rakip bir vizyonunu ilerletmek için tasarladığı bir girişime katılmasının nasıl inandırıcı olabileceğini anlamak zor.”
