ABD’nin İran’a yönelik operasyonları sürerken, Tahran’ın Yemen’deki Husilerden Kızıldeniz’deki petrol güzergahını kapatma yönünde hazır olmalarını istediği iddia ediliyor. ABD, altyapı, demiryolu ve köprülere yönelik saldırılarla bu duruma yanıt vermeye çalışıyor.
ABD’nın saldırıları ve İran’ın yanıtı
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın askeri kapasitesini daha da zayıflatmak amacıyla üst üste beşinci gece saldırılar gerçekleştirdiğini açıkladı. Operasyonların perşembe günü TSİ 21.00 sıralarında başladığı bildirildi.
İran medyası, ABD’nin Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası çevresini ve liman kenti Bender Abbas’ı hedef aldığını duyurdu. Fars Haber Ajansı, yerel yetkililere dayandırdığı haberinde Keşm çevresine Amerikan füzelerinin isabet ettiğini bildirdi. Tasnim Haber Ajansı da adanın çevresindeki bazı noktaların vurulduğunu aktardı.
İran Dışişleri Bakanlığı ise ülkenin güneybatısında bir kanser hastanesinin yakınındaki saldırılar nedeniyle tahliye edilmesini açıkladı. Bakanlık Sözcüsü İsmail Bekayi, hastanede kemoterapi gören 211 hastanın tahliye edildiğini belirterek saldırıyı “barbarca” olarak nitelendirdi.
Gece saatlerinde ABD’den bir saldırı dalgası daha geldi. İran basını, altyapıları hedef alan ABD’nin 2 köprünün ardından Bender Abbas’ta demir yolu bağlantı istasyonuna da saldırı düzenlediğini duyurdu.
İran Lideri Mücteba Hamaney’in danışmanı Muhammed Muhbir, ülkenin altyapısına saldırı olması durumunda, bölgedeki enerji tedarik zincirinin tamamen yok edileceğini belirtmişti.
Körfez Ülkelerindeki gelişmeler
Diğer yandan Kuveyt ve Bahreyn yönetimleri, İran kaynaklı yeni hava saldırılarıyla karşı karşıya kaldıklarını bildirdi. Kuveyt ordusu, İran’a ait olduğu belirtilen yeni bir insansız hava aracı dalgasına karşılık verildiğini açıkladı. Başkent Kuveyt yakınlarında patlama sesleri duyuldu.
Kuveyt ile Bahreyn daha önce de İran’a ait hava araçlarının hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini açıklamış, Bahreyn’in başkenti Manama’da sirenler çalmıştı.
Irak’ın güneyindeki Basra açıklarında da bir geminin insansız hava aracıyla hedef alındığı bildirildi. Bir güvenlik yetkilisi, Birleşik Arap Emirlikleri’nden gelen ve Amerikan markalı otomobiller taşıyan geminin petrol terminali yakınlarında vurulduğunu söyledi. Irak Petrol Bakanlığı ise bir tankerin yakınında yabancı bir cismin görüldüğünü, gemide yangın veya hasar meydana gelmediğini açıkladı.
Katar’ın Başkenti Doha’da da patlama sesleri duyuldu.
Husilerin stratejisi ve İran’ın kartı
Husilere yakın bir kaynak, İran’ın talebi üzerine füze ve İHA’ların Kızıldeniz güzergahına konuşlandırıldığını iddia etti.
Reuters’a konuşan iki üst düzey İranlı kaynak ile bölgedeki gelişmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynak, söz konusu seçeneğin İran yönetimi içinde ele alındığını ve mesajın kısa süre önce Husilere iletildiğini söyledi. İran Dışişleri Bakanlığı ile Husiler, iddiaya ilişkin henüz açıklama yapmadı.
Husilere yakın bir kaynak ise grubun gemilere yönelik saldırı hazırlıklarını tamamladığını; füze ve insansız hava araçlarının Kızıldeniz’in girişindeki Bab el-Mendeb Boğazı çevresine, Hudeyde’ye hakim Yemen dağlık bölgelerine ve Aden Körfezi yakınlarına konuşlandırıldığını öne sürdü. Kaynak, saldırıların başlaması için talimat beklendiğini belirtti.
Aynı kaynak, Bab el-Mendeb’in ne zaman kapatılacağına Yemen’de bulunan İran Devrim Muhafızları mensuplarının karar vereceğini iddia etti.
İki ana petrol güzergahı aynı anda kapanabilir
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından Bab el-Mendeb’de deniz trafiğinin hedef alınması, Orta Doğu’nun iki önemli petrol ihracat güzergâhının aynı anda kesintiye uğraması riskini doğuruyor.
Husilerin Kızıldeniz’deki gemilere veya limanlara saldırması halinde küresel enerji krizinin derinleşebileceği, İran ile ABD arasındaki çatışmada yeni bir cephe açılabileceği değerlendiriliyor.
Husiler ayrıca, Suudi Arabistan’ı kontrollerindeki Sana Havalimanı’nı vurmakla suçlamalarının ardından ülkeye füze saldırıları düzenledi. Bu gelişme, Husiler ile Suudi Arabistan arasında yaklaşık dört yıldır devam eden ateşkesin bozulması anlamına geldi.
Beyaz Saray’dan mesaj ve ABD’nin deniz operasyonları
Beyaz Saray, çatışmaların yeniden başlamasına rağmen ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile diplomasiye açık olduğunu açıkladı.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Washington ile Tahran arasında temasların sürdüğünü belirterek, Trump’ın İran’ı verdiği sözlerden geri adım atacak durumda olduğunda sorumlu tutacağını ancak aynı zamanda diplomatik çözüm ihtimalini koruduğunu söyledi.
ABD ordusunun deniz müdahaleleri
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik yeniden ilan edilen deniz ablukasını aşmaya çalıştığı öne sürülen 5 ticari geminin Umman Körfezi’ndeki seyrine müdahale edildiğini duyurdu.
CENTCOM’un sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, ABD güçlerinin, “abluka ihlali yapmaya çalışan” üç ticari gemiyi yeniden yönlendirdiği ve “talimatlara uymayan” bir gemiyi “etkisiz hale getirdiği” ifade edildi. ABD güçlerinin, “ablukaya uyulduğundan emin olmak için” bir gemiye de çıktığı kaydedilen paylaşımda, “Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sular, Amerika’nın çelik duvar ablukasını ihlal etmeye çalışan gemiler dışında, serbest ve açık kalmaya devam ediyor.” ifadesi kullanıldı.
