Yemen’de Suudi Arabistan destekli hükümet güçleri, İran destekli Husilerin baskısı karşısında stratejik Babülmendep Boğazı çevresindeki mevzilerini bırakıp geçici başkent Aden’in savunmasına yöneldi.
Güçler Zubab ve Babülmendep’ten yeniden konuşlandırılıyor
Yemen’in güneyinde hükümet adına savaşan başlıca askeri yapı Güney Silahlı Kuvvetleri, Taiz vilayetinin batısındaki Zubab Havalimanı ile Babülmendep bölgesinden çekilme kararı aldığını açıkladı.
Reuters’ın aktardığı açıklamada, “Güney Silahlı Kuvvetleri, Taiz vilayetinin batısındaki Zubab Havalimanı ve Babülmendep bölgesinden kuvvetlerini yeniden konuşlandırma operasyonunun başlatıldığını duyurur” denildi. Kararın Aden ve çevresindeki vilayetlerin güvenliğini sağlamak, cephe hatlarını güçlendirmek ve mevcut tehditlere karşı tedbir almak amacıyla alındığı bildirildi. Husiler ve Suudi Arabistan, açıklamaya ilişkin ilk etapta herhangi bir değerlendirme yapmadı.
Bu gelişme, uluslararası tanınan Yemen hükümetinin Husileri Kızıldeniz girişinden uzaklaştırmak ve kritik petrol sevkiyat rotasını güvenceye almak için altı haftadır yürüttüğü karşı taarruzun sonuçsuz kaldığını gösterdi.
Husilerin kazanımları geri çevrilemedi
Geri çekilme, Husilerin eylül ayında Kızıldeniz kıyıları ile Babülmendep çevresinde elde ettiği hızlı ilerlemeyi durdurma girişimlerine önemli bir darbe oldu.
Suudi Arabistan destekli güçler geçen ay başlattıkları operasyonla boğaz çevresindeki bazı stratejik noktaları geri almıştı. Ancak Husileri bölgeden tamamen çıkarmayı ve kıyı şeridinin kuzeyindeki El-Muha kentini yeniden kontrol etmeyi başaramadı.
Yemenli askeri kaynaklar, Babülmendep civarındaki birliklerin Aden’in yaklaşık 150 kilometre batısında bulunan es-Sukya bölgesine sevk edildiğini aktardı. Hükümet güçlerinin yakındaki kıyı kesimlerinde Husileri püskürtme çabalarının sürdüğü belirtildi.
Aden ve Taiz çevresinde risk artıyor
Son gelişmeler, Husilerin Yemen’in güneyindeki Aden yönünde yeni ilerlemeler sağlayabileceği endişesini güçlendirdi.
Husilerin başkent Sana’yı ele geçirmesinden bu yana uluslararası tanınan Yemen hükümeti, on yılı aşkın süredir Aden’i geçici başkent olarak kullanıyor. Askeri kaynaklara göre Husiler, Aden’in kuzeyindeki dağlık alanlarda ilerleyerek kente yaklaşık 80 kilometre uzaklıktaki Tur el-Baha ilçesinin dışına ulaştı.
Husilerin kuşatması altındaki Taiz’de insani durum da ağırlaşıyor. Yemen’de son çatışmalar nedeniyle yerinden edilen yaklaşık 300 bin kişinin yarısının Taiz’de bulunduğu, kente yardım ulaştırılamadığı ve sivillerin bölgeden çıkamadığı bildirildi.
Husiler Suudi Arabistan’a saldırıları artırdı
Husiler, hükümet güçlerinin operasyonlarına misilleme olarak Suudi Arabistan’a insansız hava aracı ve füze saldırılarını yoğunlaştırdı. Grup, pazar günü Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı ile bir finans merkezini ve Doğu-Batı Petrol Boru Hattı üzerindeki iki pompa istasyonunu hedef aldığını duyurdu.
Suudi Arabistan saldırıları ilk etapta doğrulamadı. Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmalar nedeniyle petrol taşımacılığının aksaması üzerine Riyad yönetimi, günlük yaklaşık 4 milyon varil ham petrolü Doğu-Batı Petrol Boru Hattı aracılığıyla Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu Limanı’na yönlendirmişti. Bu hacim, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne denk geliyor.
İran, Bahreyn’deki Amerikan üssünü hedef aldığını duyurdu
Yemen’deki gelişmelerle aynı dönemde İran ile ABD arasındaki gerilim de yükseldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin bölgedeki faaliyetlerine karşılık Bahreyn’deki bir Amerikan askeri üssüne altı insansız hava aracıyla saldırı düzenlediğini açıkladı.
İran’ın Fars haber ajansının yayımladığı açıklamada, saldırının “ABD’nin düşmanca eylemlerine” karşı yapıldığı belirtildi. ABD Beşinci Filosu’na ev sahipliği yapan Bahreyn ise İran kaynaklı birden fazla hava saldırısının engellendiğini ve hedeflerin imha edildiğini bildirdi.
Bahreyn yönetimi, kısa süreli alarm sırasında vatandaşlara ve ülkede yaşayanlara sakin olmaları ve en yakın güvenli bölgeye gitmeleri çağrısı yaptı. Devrim Muhafızları iki gün önce de Bahreyn’deki bir ABD erken uyarı radar tesisini vurduğunu ileri sürmüştü. ABD ordusu bu iddiayı reddederek iki İran İHA’sının herhangi bir hasara yol açmadan etkisiz hale getirildiğini açıklamıştı.
Trump üzerindeki baskı yükseliyor
Yemen’deki geri çekilme ve Bahreyn’deki saldırılar, yaklaşık dokuz ay önce İran’a karşı savaş başlatan ABD Başkanı Donald Trump üzerindeki baskıyı artırabilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor.
ABD ile İran arasındaki geniş çaplı çatışmalar savaşın ilk dönemine göre azalsa da diplomatik temasların tıkanması nedeniyle krizin kısa vadede çözüleceğine ilişkin beklenti bulunmuyor.
Reuters’ın cumartesi günü yayımladığı habere göre Trump, İran veya Yemen’deki Husilerden yeni bir provokasyon gelmemesi durumunda İran’a yönelik yeni saldırıları erteleyebileceğini söyledi. Ancak ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının süreceğini belirtti.
Hürmüz Boğazı’nda tanker iddiası
İran Devrim Muhafızları, pazar günü Hürmüz Boğazı’nda iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını öne sürdü. Reuters, bu açıklamayı bağımsız kaynaklarla doğrulayamadığını bildirdi.
Körfez’den yapılan ham petrol sevkiyatı son haftalarda savaş öncesi seviyelere yaklaşsa da gemilere yönelik saldırılar küresel enerji piyasalarındaki belirsizliği devam ettiriyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin salı günü Umman’a giderek mevkidaşıyla görüşmesi bekleniyor. Hürmüz Boğazı’nın güney kıyısında yer alan Umman, ABD ile İran arasındaki krizde arabuluculuk yapıyor.
