CNN televizyonunun uydu görüntülerine dayanan haberine göre İran, askeri ve nükleer tesislerinde altyapı çalışmalarına ve yeni faaliyetlere başladı.
CNN televizyonu, elinde bulunan uydu görüntülerine dayandırarak yaptığı haberde, İran’ın nükleer tesislerindeki altyapıyı yeniden inşa etmekle meşgul olabileceğini ileri sürdü.
Kanal, haziran ayının sonu ile temmuz ayının başında ülkedeki birkaç nükleer ve füze tesisinde yeni hareketlilikler tespit edildiğini aktardı.
Kanalın internet sitesinde yayımlanan haberde, “İran nükleer tesislerini yeniden kurmaya çalışıyor olabilir” ifadesine yer verildi.
Söz konusu uydu görüntülerinin, ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen askeri darbelerin ardından, Parçin askeri kompleksinde restorasyon çalışmalarına işaret ettiği iddia edilen hareketliliği ortaya koyduğu savunuldu.
CNN ayrıca, 21 Haziran’da çekilen fotoğraflarda, Natanz nükleer kompleksinin yakınlarında bulunan Kolang Dağı’ndaki tünellere araçların girip çıktığının görüldüğünü ve bu esnada ABD ile olan karşılıklı anlayış memorandumunun halen yürürlükte olduğunu kaydetti.
Mayıs ayında New York Times gazetesi, Amerikan istihbarat verilerine dayandırdığı haberinde, İran’ın ülke genelindeki yeraltı depoları ile fırlatma rampalarının neredeyse yüzde 90’ına erişimi yeniden sağladığını ve buraların artık kısmen veya tamamen işletmeye hazır kabul edildiğini öne sürmüştü.
HÜRMÜZ’DE SON DURUM
Amerikan ordusu, 8 ve 9 Temmuz tarihlerinde İran’a yönelik bir dizi saldırı gerçekleştirdi. ABD Silahlı Kuvvetleri Merkez Komutanlığı (CENTCOM), bu harekatın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı geçen ticari gemilere yönelik eylemlerine yanıt olarak düzenlendiğini iddia etti.
İran ordusu ise bu saldırılara Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’deki ABD askeri üslerini vurarak karşılık verdi. ABD Başkanı Donald Trump, 9 Temmuz Perşembe günü yaptığı açıklamada, ateşkesin artık yürürlükte olmadığını duyurdu.
Hafta başında Hürmüz Boğazı’nda Katar ve Suudi Arabistan’a ait üç ticari tanker saldırıya uğramıştı.
Reuters haber ajansının üst düzey Amerikan yönetimi yetkililerine dayandırdığı habere göre, İran tarafı Washington’a sunduğu açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik saldırıların “sistemdeki kontrol dışı bir unsurun” eylemlerinden kaynaklanan bir hata olduğunu savundu.
Amerikalı bir yetkili, Washington’ın İran içinde sertlik yanlıları ile pragmatistler arasında bir mücadele yaşandığını düşündüğünü ve bu durumun boğazdaki seyrüsefer güvenliğini etkilemiş olabileceğini belirtti.
Aynı yetkili, “İranlıların, Hürmüz Boğazı’nın tüm geçişlerinin açık olduğunu ve artık gemilere ateş açmayacaklarını kabul eden kamuoyuna açık bir deklarasyon yayınlamalarını talep ediyoruz. Ya bunu yapacaklar ya da kendileri için sonuçları son derece olumsuz olacak” dedi.
ABD’DEN Nihai Anlaşma İçin Şart
CNN’in yüksek rütbeli bir Amerikalı yetkiliye dayandırdığı haberine göre Washington, İran ile yapılacak herhangi bir nihai anlaşmanın, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun ABD’ye teslim edilmesini içermesi gerektiğini şart koşuyor.
Yetkili, İranlıların bu “nükleer tozun” devredilmesine direnmesi halinde Washington’ın elinde askeri, diplomatik ve ekonomik baskı araçlarının mevcut olduğunu vurguladı.
Yetkili ayrıca, Tahran’ın tankerlerin Hürmüz Boğazı’ndan serbest geçişine izin vermemesi durumunda tarafların nükleer silahlar konusunda müzakerelere “asla” geçemeyeceğini de sözlerine ekledi.
CBS News’in haberine göre, bir başka ABD’li yetkili, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda gemilere ateş açarak hata yaptığını kabul ettiğini belirterek, “Müzakere masasına geri döndüler ve ‘İşleri berbat ettik. Bir hata yaptık. Görüşmelere devam edelim’ dediler” ifadesini kullandı.
Haber kanalı, ABD Başkanı Donald Trump’ın; Başkan Yardımcısı James David Vance, damadı Jared Kushner, Özel Temsilci Steve Witkoff ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio liderliğindeki müzakere ekibine görüşmeleri sürdürme talimatı verdiğini bildirdi. Görüşmelerin bugün Umman’da yapılması planlanıyor.
Axios sitesinin haberine göre ABD, İran’dan 11 Temmuz’da saldırıları durdurduğunu, Hürmüz Boğazı’nın açık kalacağını ve geçiş ücreti alınmayacağını kamuoyuna açık şekilde ilan etmesini talep etti.
Yine bugün Umman’ın başkenti Maskat’ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi’nin bir araya gelmesi bekleniyor.
ABD bu görüşmenin ardından İran’dan resmi bir açıklama bekliyor. Amerikalı yetkili, “Eğer yarın İranlıların duruşu farklı olursa, onlar için kolay bir gün olmayacak” uyarısında bulundu.
Öte yandan, İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Baker Galibaf, Tahran’ın ABD’ye yönelik güvensizliğinin sürdüğünü vurguladı.
Galibaf, “Müzakereler sırasında ABD Başkan Yardımcısı’na size güvenmediğimizi açıkça belirttim” dedi. Galibaf, ABD ile müzakereleri ancak “savaşa hazır olanların” yürütebileceğini savundu.
