Şeftali ve nektarin üretimi 2025-2026 sezonundaki don olayları nedeniyle ülke genelinde sert düşüşler yaşanmasına yol açtı; üretim 649 bin tona geriledi ve bazı bahçelerde verim kayıpları yüzde 90’ı aştı. Ancak bu yıl ağaçlarda bolluk söz konusu olsa da artan maliyetler çiftçinin işini güçleştiriyor.
Türkiye Gazetesi’nden Kaan Zenginli’nin haberine göre; kilo başına üretim maliyeti 20 TL’ye dayanırken toptan alım fiyatlarının 15-17 TL bandında kalması üreticiyi zararına satışa zorlıyor. Tarladan çıkış fiyatı maliyetin bile altında olan ürünlerin tüketiciye ulaşana kadar katlanmaya devam ettiği belirtildi.
“TOPLAM MALİYET 150 BİN TL’YE DAYANIYOR”
Girdi maliyetlerindeki artışın meyve üreticisinin belini büktüğü aktarılırken üreticilerin günlük işçi yevmiyelerinin 2 bin TL’ye, budama maliyetlerinin de 2500 TL’ye ulaştığını vurgulayıp işçiliğin toplam giderler içindeki payının yüzde 50’ye yaklaştığına dikkat çekildiği kaydedildi.
Bursa’da şeftali üreticisi Mehmet Yılmaz’ın son tabloyu şöyle açıkladığı aktarıldı:
“İki dönümlük, yaklaşık 100 ağaçlık bir bahçenin sadece işçilik masrafı 70 bin lirayı buluyor. Buna ilacı, gübresi, mazotu ve sulamasını da eklediğinizde toplam maliyet 150 bin liraya dayanıyor. Ağaç başı ortalama 80 kilo verim alsanız, ürünün kilosu size zaten yaklaşık 19-20 liraya mal oluyor. Fakat bugün büyük marketlerin alım fiyatı 15 ile 17 lira arasında. Kendi işçiliğini kendi yapan belki ayakta kalır ama işçi tutan üretici şu an her kiloda cepten yiyor”
“BÜYÜK ALICILAR ŞU AN ALIMI DURDURDU DURDURACAK”
Girdi maliyetlerinin yanı sıra sektördeki bir diğer sorun olarak; döviz kuruna ek olarak içerideki yüksek enflasyonla beraber ürünlerin yurt dışı pazarında pahalı kalması olduğu işaret edildi. İhracatın yavaşlamasıyla beraber iç pazarda ciddi bir arz fazlası oluştuğunu vurgu yapılırken Adana’da nektarin hasadı yapan üretici Ahmet Demir’in “Dışarıya mal gönderemiyoruz. İhracat olmayınca bütün mal iç piyasaya yığıldı, iç piyasa da bunu çekmiyor. Büyük alıcılar şu an alımı durdurdu durduracak. Taze tüketim için satamadığımız ürünü mecburen meyve suyu fabrikalarına (suluk) yönlendiriyoruz. Orada da fiyat 7 liraydı, ürün çokluğu bahane edilerek 5 liraya kadar düşürüleceği konuşuluyor. Hep beraber batıyoruz” dediği belirtildi.
Özellikle şeftali ve nektarin yapısı gereği uzun süre depolanamamasının sorunun en kritik noktalarından birini oluşturduğuna vurgu yapıldı. Elma ya da armut gibi aylarca bekletilemeyen meyvelerin, soğuk hava depolarında maksimum 1-2 ay dayanabildiği, sezonun bitmesine aylar varken piyasada alımların yavaşlamasının, depolama imkanı kısıtlı olan üreticiyi panik satışına yönelttiği kaydedildi. Karamsar beklentilere göre; acil bir destek mekanizması ya da ihracat kapılarında bir rahatlama olmaması halinde önümüzdeki haftalarda binlerce ton meyvenin zararına dahi alıcı bulamayıp dalında çürüme tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceği işaret edildi.
