ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’daki enerji altyapısı ve nükleer tesislere yönelik olası saldırılarda Amerikan ordusunun “tüm bombaların anası” olarak bilinen MOAB mühimmatlarını kullanmayı değerlendirdiği öne sürüldü.
MOAB kullanımı gerilimi artırabilir
İddiaya göre Trump, önümüzdeki ay yapılacak ara seçimler öncesinde ya da sonrasında İran’a karşı muharebe operasyonlarını sürdürme kararı alırsa, Amerikan ordusunun nükleer olmayan en güçlü silahı kabul edilen MOAB’larla bazı hedefleri vurabilir.
Konuya yakın ABD’li kaynakların CNN’e aktardığı bilgilere göre GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast Bomb’ın İran savaşında kullanılması gerilimi önemli ölçüde yükseltebilir. Ancak bu adımın Trump’ın stratejik hedeflerine ulaşmasına veya savaşın seyrini değiştirmesine ne ölçüde katkı sağlayacağı belirsizliğini koruyor.
Trump savaşın sona erdirilmesi için baskı görüyor
Halktan güçlü destek bulamayan savaşın bitirilmesi için Trump üzerinde baskı olduğu belirtiliyor. 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler yaklaşırken Cumhuriyetçiler, seçmenlerin verebileceği siyasi tepkilere hazırlanıyor. Savaşın 6 ayı aşkın süredir devam etmesine rağmen iki ülke arasında müzakerelerle çözüm sağlanabileceğine ilişkin güçlü bir işaret bulunmuyor.
Trump yönetimindeki bazı yetkililer çatışmayı “kazanılmış” olarak nitelendirse de ABD Başkanı son açıklamalarında daha ihtiyatlı bir dil kullanıyor. Trump, “ABD’nin hâlâ ülke içinde halletmesi gereken sorunlar bulunduğunu” söyleyerek İran’da kesin zafer ilan etmekten kaçınıyor.
İsmini açıklamayan bir yetkili CNN’e, Trump’ın Amerikan ordusuna İran’ın enerji altyapısı da dahil olmak üzere çok sayıda hedef için yeni saldırı paketleri hazırlama talimatı verdiğini ve MOAB seçeneğini de dile getirdiğini aktardı.
Aynı yetkili, saldırıların ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) sorumluluk alanından çekilmesinden önce düzenlenmesinin planlandığını belirtti. Bu durumun, Trump’ın zafer ilan ederek tüm güçleri geri çekmek amacıyla ilave saldırılar başlatabileceğine işaret ettiği ifade edildi.
Kazma Dağı’na karşı etkisi tartışmalı
Başka bir kaynağa göre askeri planlar, Kazma Dağı da dahil İran’ın nükleer tesislerine yönelik operasyonlarda MOAB füzelerinin kullanılmasını açıkça öngörüyor.
ABD ve İsrail’in, Tahran’ın nükleer programına ait unsurları barındırdığını düşündüğü yeraltı tesisi Kazma Dağı’nın bir dağın altında bulunması nedeniyle sığınak delici silahlara karşı dirençli olduğu tahmin ediliyor. Trump, Kazma Dağı’na yönelik saldırı tehditlerini daha önce defalarca dile getirmişti.
Ancak Amerikan ordusunun nükleer olmayan en güçlü bombası olan MOAB’ın bile yerin derinliklerindeki bu tür tesislerde etkili olup olamayacağı konusunda soru işaretleri bulunuyor. GPS güdümlü bombalar geniş alanlarda yıkıma yol açabilse de granit katmanlarla güçlendirildiği düşünülen Kazma Dağı ve benzer nükleer tesisleri imha edecek kadar derine nüfuz edemediği belirtiliyor.
Buna rağmen Trump’ın, İran yönetiminin direnmeye devam ettiği ve diplomatik talepleri kabul etmeye yanaşmadığı bir süreçte MOAB’ı psikolojik amaçla kullanmayı seçebileceği değerlendiriliyor.
MOAB’ın özellikleri
MOAB’ı kullanan ilk ABD başkanı Trump olmuştu. 2003’te test edilen bomba, ilk kez 2017 yılında Afganistan’da DEAŞ sığınaklarına karşı kullanıldı.
Amerikan savunma şirketi Dynetics tarafından Alabama eyaletindeki üssünde geliştirilen MOAB için Pentagon 314 milyon dolar harcadı. Bir bombanın maliyeti ise 16 milyon dolar oldu.
11 tona eş değer saf TNT’den 1.35 kez daha güçlü olan “H6” patlayıcısıyla geliştirilen GBU-43 bombası, bırakıldığı noktanın çevresindeki 1.5 kilometrelik alanda sarsıntı oluşturuyor.
10 metre uzunluğunda ve 1 metre çapında olan MOAB, yalnızca C-130 nakliye uçaklarından bırakılabiliyor.
