ABD ara seçimlerinde Cumhuriyetçilerin yaşadığı ağır yenilgi Avrupa başkentlerinde memnuniyet oluşturdu; ancak Washington’ın Ukrayna, Ortadoğu ve ticaret politikalarında kısa vadede köklü bir değişim beklenmiyor.
Avrupa’da seçim sonuçlarına temkinli rahatlama
Donald Trump’ın partisinin ara seçimlerdeki yenilgisi, transatlantik ilişkiler üzerindeki baskının uzun süredir hissedildiği Avrupa’da olumlu karşılandı. Buna rağmen sonuçlar, ABD’nin temel dış politika çizgisinin değişeceğine dair kesin bir güvence sağlamadı.
Gümrük tarifeleri, Ukrayna’ya yönelik sert açıklamalar ve Grönland kaynaklı gerilimlerle geçen dönemin ardından Brüksel’deki diplomatlar, Kongre’de dengelerin değişmesini şimdilik olumlu bir işaret olarak değerlendiriyor.
Fransız haber ajansı AFP’ye konuşan üst düzey bir diplomat, kıtadaki havayı “Burada, bu gelişmenin Trump döneminin sonunun başlangıcı olduğuna dair bir rahatlama var ve Avrupalılardan daha mutlu hiç kimse yok.” sözleriyle anlattı.
Avrupa Birliği (AB) kulislerinde, Demokratların başarısının Trump üzerinde sınırlayıcı bir etki oluşturabileceği beklentisi öne çıkıyor. İkinci bir kıdemli AB diplomatı ise “Umut, fren ve denge mekanizmalarıyla birlikte ABD sistemine bir miktar güvenin geri dönmesidir.” dedi.
Öte yandan Washington’ın içe kapanma eğiliminin devam edeceğini düşünenler de bulunuyor. Üçüncü bir diplomat, ABD’nin daha fazla iç politikaya yönelebileceğini belirterek “ABD Beyaz Saray ile Kongre arasındaki iç siyasi mücadeleye odaklanacaktır.” ifadesini kullandı.
Aynı diplomat, Trump’ın uluslararası alanda hâlâ güçlü yürütme yetkilerine sahip olduğunu ve Kongre’yi dikkate almamayı sürdürebileceğini vurguladı.
Ukrayna’ya desteğin artacağı beklentisi zayıf
Avrupa, seçim sonuçlarının Washington’ın Ukrayna savaşına yaklaşımını değiştirmesini istiyor. Seçim öncesinde Ukrayna’yı suçlayan ve savaşı sona erdirme çabası kapsamında Rusya ile yakınlaşan Trump’a karşı Kongre’de artık Kiev’i destekleyen daha güçlü bir çoğunluk bulunuyor.
Bununla birlikte ABD’nin geçmişteki gibi Ukrayna’nın en büyük mali destekçisi rolüne dönmesine yönelik beklentiler düşük kalıyor. Brüksel’deki yetkililer, gelecek yıl Kiev bütçesinde oluşması beklenen 70 milyar euroluk açığı kapatmaya yoğunlaşıyor.
Avrupalı liderler, açığın giderilmesi için İngiltere, Kanada ve Japonya gibi müttefiklerden katkı talep ederken ABD’den önemli miktarda kaynak beklemiyor.
Pentagon’un Avrupa planı izlenecek
Avrupa açısından bir diğer önemli başlık, enflasyonu yükselten Ortadoğu krizleri. ABD’nin son günlerde İran’a yönelik yeni saldırılar düzenlemesi, ara seçimlerin ardından bölgede çatışmaların yeniden büyüyebileceği endişesini artırdı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun seçim sonrasında yürüttüğü koalisyon görüşmeleri de bölgedeki belirsizliğin sürmesine neden oluyor.
NATO’daki Avrupalı müttefikler ayrıca Pentagon’un Avrupa’daki askeri unsurlar için hazırladığı ve aralık ayında açıklanması beklenen kuvvet konuşlandırma raporunu takip ediyor.
Diplomatlar, ara seçimlerin raporu doğrudan etkilemesini beklemiyor. Ancak Demokratların ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’i hedef alması, Pentagon içindeki dengeler üzerinde etkili olabilir.
Avrupalı müttefikler buna karşın kendi güvenlik sorumluluklarını artırma politikalarından vazgeçmeyeceklerini belirtiyor.
Tarifeler ve teknoloji başlıkları
Avrupa ile Beyaz Saray arasındaki başlıca anlaşmazlıklardan biri olan gümrük vergilerinin bütünüyle kaldırılması ise olası görülmüyor.
Dış İlişkiler Konseyi (CFR) tarafından yapılan güncel araştırma, Amerikalı seçmenlerin sadece dörtte birinin AB ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinin tamamen kaldırılmasını desteklediğini gösterdi.
Trump’ın AB’nin teknoloji şirketlerine yönelik sınırlama girişimlerine verdiği tepkilerin ardından Demokratların Silikon Vadisi’ni denetleme vaatleri Brüksel’de sınırlı bir iyimserlik doğurdu.
Bir AB yetkilisi, “Dijital kurallarımızı uygulamaktan geri adım atmayacağız ve Beyaz Saray ile bu konularda bir değişiklik beklemiyoruz.” açıklamasını yaptı.
Yetkili, Kongre ile yapay zeka ve siber güvenlik gibi küresel ortak konularda işbirliği yapılabilmesi için daha geniş bir alan oluşmasını umduklarını da belirtti.
