ABD Başkanı Donald Trump, İran ve Hürmüz Boğazı konularında yeni açıklamalarda bulundu.
Fox News’a konuşan Trump, stratejik su yoluna ilişkin olarak kısa süre içinde Hürmüz Boğazı’nın ABD toprağı sayılacağını söyledi; ayrıntılar ve hukuki statüye dair bilgiler sunmadı.
Trump, Washington’ın İran üzerindeki ekonomik baskıyı daha da artıracağını belirterek, “İran’ı ekonomik olarak sert vuracağız.” ifadelerini kullandı.
Trump’ın açıklamaları, son günlerde askeri operasyonlar, ekonomik yaptırımlar ve İran’a uygulanan deniz ablukasını öne çıkaran bir dönemi yansıtıyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in gelecek hafta İran’a karşı yeni tedbirler açıklayacağını söylemesi ve bu önlemleri “tarihte görülmemiş” olarak nitelendirmesi dikkat çekti. Savunma Bakanı Pete Hegseth ise Amerikan donanmasının İran’a yönelik deniz ablukasını süresiz sürdürebilme kapasitesine sahip olduğunu ifade etti.
Boğazın kontrolü iddiası
Trump’ın bu çıkışı, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusundaki yaklaşımının son günlerdeki bir dizi açıklamanın devamı niteliğinde.
11 Ağustos’ta yaptığı açıklamada boğazın tamamen kontrol altında olduğunu belirtti; mevcut durumda kontrolün sadece ABD’de olduğunu ve boğazın kendisinde kaldığını ifade etti. Bir gün sonra Truth Social üzerinden paylaştığı mesajda da ABD’nin boğaz üzerinde tam kontrole sahip olduğunu belirtti.
DAHA ÖNCE DE “BOĞAZI DEVRALABİLİRİZ” DEMİŞTİ
Trump’ın Hürmüz’ün kontrolünü ABD’ye geçirme fikri daha önce de gündeme gelmişti. Haziran ayında Fox News’a verdiği röportajda İran’la yaşanan anlaşmazlık çözülemezse Washington’ın boğazı devralabileceğini söylemişti. Temmuz’da ise ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koyacağını açıklarken Hürmüz Boğazı’ndan geçen yüklerden güvenliğin sağlanması karşılığında yüzde 20 ücret alınacağını duyurmuştu.
HÜRMÜZ’ÜN STATÜSÜ
Trump’ın “ABD toprağı ilan edeceğim” sözleri tek başına Hürmüz Boğazı’nın egemenlik statüsünü değiştirmiyor. Boğazın en dar kısmı yaklaşık 21 deniz mili genişliğinde; İran ile Umman’ın karasuları bu suları kapsıyor. Uluslararası deniz hukukunda Hürmüz, uluslararası seyrüsefer için kullanılan bir boğaz olarak kabul edilir ve geçiş rejimi, diğer devletler için serbesttir.
